"ٸندەت ٶرشٸپ بارادى". توقاەۆ قانداي تاپسىرمالار بەردٸ?

"ٸندەت ٶرشٸپ بارادى". توقاەۆ قانداي تاپسىرمالار بەردٸ?

بٷگٸن قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ەلٸمٸزدەگٸ كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنە بايلانىستى ەپيدەميولوگييالىق احۋال جٶنٸندە كەڭەس ٶتتٸ. Tengrinews.kz اگەنتتٸگٸ كەڭەستە مەملەكەت باسشىسى قانداي مەسەلە كٶتەرگەنٸن, كٸمگە سىن ايتقانىن, قانداي تاپسىرما بەرگەنٸن باياندادى. 

پرەزيدەنت "جالپى العاندا, قازٸرگٸ جاعدايىمىز جاقسى ەمەس" دەدٸ. تٸپتٸ, احۋال ٶتە كٷردەلٸ ەكەنٸن ايتتى. دەگەنمەن ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنە سٷيەنە وتىرىپ, قاشان جاعداي تۇراقتالاتىنىن بولجادى. 

"كوروناۆيرۋس ٸندەتٸ قايتا ٶرشٸپ بارادى. مۇنى قازاقستان عانا ەمەس, كٶپتەگەن ەل باستان ٶتكەرٸپ جاتىر. ونىڭ نەگٸزگٸ سەبەبٸ ۆيرۋستىڭ مۋتاتسييالانعان جاڭا شتامدارى بولىپ وتىر.

وعان قوسا, ازاماتتارىمىز جەنە بيزنەس ٶكٸلدەرٸ ٸندەتتەن ەبدەن قاجىپ, سونىڭ سالدارىنان ساقتىق شارالارىنا سالعىرت قاراي باستادى. بۇل, ەرينە, جاعدايدى ودان بەتەر ۋشىقتىرىپ وتىر.

دەگەنمەن كٶپتەگەن ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, 2021 جىلى جالپى احۋال جاقسارىپ, قايتا ٶسٸم بولىپ, پاندەمييادان كەيٸن ازاماتتاردىڭ تۇرمىس ساپاسىنىڭ ارتۋىنا مٷمكٸندٸكتەر بار", - دەدٸ توقاەۆ.

ۆاكتسيناتسييا بويىنشا الەكسەي تسوي مەن ٷكٸمەتكە سىن ايتىلدى  

پرەزيدەنت قازاقستان حالىقتى يممۋنداۋ, ياعني ۆاكتسينا سالۋ قارقىنى بويىنشا كٶشباسشى مەملەكەتتەردەن ەدەۋٸر ارتتا قالعانىن اتاپ ٶتتٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا يممۋنداۋ كۋرسىن 47 مىڭعا جۋىق ادام اياقتاعان (بٸرٸنشٸ كومپونەنتٸ - 137 346 ادام). ايتۋىنشا, بۇل جاعدايدىڭ سەبەبٸ - ۆاكتسينالاردىڭ جەتٸسپەۋٸ. وسىلايشا مەملەكەت باسشىسى ۆاكتسيناعا بايلانىستى ٷكٸمەتتٸ سىنعا الدى. 

"ٷكٸمەت "سپۋتنيك V" جەنە وتاندىق ۆاكتسينا ٶندٸرٸسٸ تۋرالى كەلٸسٸم ەلدٸڭ ۆاكتسيناتسيياعا دەگەن مۇقتاجىن تولىقتاي ٶتەيدٸ دەپ سەندٸردٸ. وسى اقپارات نەگٸزٸندە مەن 1 اقپاننان باستاپ جاپپاي ۆاكتسيناتسييا جارييالادىم. ەكٸ ايدان كەيٸن حالىقتىڭ 0,1 پايىزىنان ازى ۆاكتسينا سالدىردى! ەندٸ مەن باسقا مەملەكەتتەردٸڭ باسشىلارىمەن تاعى قوسىمشا ۆاكتسينا جەتكٸزۋ تۋرالى كەلٸسسٶز جٷرگٸزۋٸم كەرەك... بٸز تەز جەتكٸزۋ ٷشٸن تيٸمسٸز كوممەرتسييالىق جەنە قارجىلىق جاعدايلارعا كەلٸسۋگە مەجبٷرمٸز", - دەدٸ توقاەۆ كوروناۆيرۋسقا قارسى ٸس-قيمىل جٶنٸندە كەڭەستە.

مەملەكەت باسشىسى ۆاكتسيناتسييا دەڭگەيٸنٸڭ تٶمەندٸگٸ ابستراكتٸلٸ پروبلەما ەمەس جەنە بۇل ەلدٸڭ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸ ەكەنٸن ايتتى.

سونىمەن قاتار, پرەزيدەنت دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ الەكسەي تسوي مەن ٷكٸمەتكە ەسكەرتۋ جاسادى. تسويعا جاعدايدى رەتتەۋ ٷشٸن بٸر اي ۋاقىت بەرٸلدٸ. ەيتپەسە, كادرلىق اۋىس-تٷيٸس بولاتىنىن ەسكەرتتٸ. 

"الەكسەي ۆلاديميروۆيچ, مەن سٸزگە بۇعان دەيٸن وسى كەزەڭدە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ ٷكٸمەتتەگٸ باستى تۇلعا, سٸزدٸڭ ەرەكشە ٶكٸلەتتٸكتەرٸڭٸز بارىن ايتقانمىن. سٸز جۇمىستى جاقسى باستادىڭىز, بٸراق سودان كەيٸن اينالىم ايتارلىقتاي تٶمەندەدٸ…

... سەۋٸردە جاعدايدى ٶزگەرتۋٸڭٸز كەرەك. ەيتپەسە, سٸزدٸ كادرلىق اۋىسۋلار قاتتى رەنجٸتەدٸ. بۇل تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸنە ەمەس, جالپى ٷكٸمەتكە قاتىستى", - دەدٸ توقاەۆ.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى ازاماتتاردى ەكپە مەسەلەسٸنە جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراپ, تٷرلٸ قاۋەسەتتەن اۋلاق بولۋعا شاقىردى. سونىمەن قاتار, تۇرعىنداردىڭ ٸندەتكە قارسى يممۋنيتەتٸن كٶتەرۋ جۇمىسى تيٸمدٸ اقپاراتتىق تٷسٸندٸرۋ شارالارىمەن قاتار جٷرۋٸ كەرەك ەكەنٸن ايتتى. "وسى ماڭىزدى جۇمىسقا كەسٸبي مامانداردى, جاپپاي ەكپە سالۋدى قولدايتىن بەلسەندٸ ازاماتتاردى تارتقان جٶن" دەدٸ.

"بۇل باعىتتا وتاندىق بيزنەستٸڭ ۇستانىمى ٶتە ماڭىزدى. ٶيتكەنٸ, ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاسپاي, سانيتارلىق شەكتەۋدٸ تولىعىمەن الىپ تاستاۋ مٷمكٸن ەمەس. قىزمەتكەرلەرمەن جەنە ولاردىڭ وتباسى مٷشەلەرٸمەن تٷسٸندٸرۋ جۇمىسىن جٷرگٸزۋ قاجەت", - دەدٸ توقاەۆ.

"رەيد كەزٸندەگٸ زاڭبۇزۋشىلىقتاردى حابارلايتىن كولل-ورتالىق جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك"

پرەزيدەنت مونيتورينگ توپتارىنىڭ جۇمىسىن رەتتەۋدٸ تاپسىردى. سەبەبٸ, ونىڭ ايتۋىنشا, ولاردىڭ جۇمىسى اشىق ەمەس, بٸر مەكەمەنٸ تەكسەرە بەرسە, ەكٸنشٸسٸ مٷلدە قاراۋسىز قالادى. 

"شەكتەۋلەر مەن رەيدتەر ايتارلىقتاي نەتيجە بەرٸپ وتىرعان جوق. مونيتورينگ توپتارىنىڭ جۇمىسى كەيدە تاڭدامالى سيپاتقا يە, اشىق ەمەس - كەيبٸر مەكەمەلەر ٷنەمٸ تەكسەرٸلسە, باسقالارى مٷلدەم تەكسەرٸلمەيدٸ.

پروكۋراتۋرا جانىندا كولل-ورتالىق جۇمىس ٸستەۋٸ تيٸس, وندا رەيدتەر كەزٸندەگٸ زاڭبۇزۋشىلىقتارعا شاعىمدارمەن حابارلاسادى. ٷكٸمەت جانىنداعى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييا ەكٸمدەرمەن بٸرلەسٸپ مونيتورينگ توپتارىنىڭ جۇمىسىن رەتكە كەلتٸرۋٸ تيٸس", - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

كەڭەستە شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٷشٸن نە ايتىلدى?

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٷشٸن نەسيە تٶلەمٸن كەيٸنگە قالدىرۋدى پىسىقتاۋدى تاپسىردى.

"بٸرٸنشٸ, قارجى نارىعىن رەتتەۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ مەن ۇلتتىق بانككە ەكونوميكانىڭ زارداپ شەككەن سەكتورلارىندا, شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸندە نەسيە بويىنشا تٶلەمدەردٸ كەيٸنگە قالدىرۋمٷمكٸندٸگٸن پىسىقتاۋدى تاپسىرامىن.

ەكٸنشٸ, سالىق جەنە كەدەن قارىزىن مەجبٷرلٸ ٶندٸرٸپ الۋدى توقتاتا تۇرۋ. بۇل شارالار جاپپاي ۆاكتسيناتسييا باستالعانعا دەيٸن جەنە كٶپتەگەن شەكتەۋدٸ الىپ تاستاعانعا دەيٸن ۋاقىتشا ەرەكەت ەتۋٸ كەرەك", - دەدٸ توقاەۆ.

توقاەۆ ٷكٸمەتتٸڭ پاندەمييامەن بايلانىستى جاعدايدى سەۋٸردەگٸ جاپپاي ۆاكتسيناتسييالاۋ ارقىلى جاقسارتامىز دەگەن سەنٸمٸن ەسكەرە وتىرىپ, مامىردان باستاپ شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ, ونىڭ ٸشٸندە قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسىنداعى شەكتەۋلەردٸ بٸرتٸندەپ الىپ تاستاۋعا مٷمكٸندٸك بولادى دەگەن ٷمٸت بارىن ايتتى.

"سق-فارماتسييانىڭ" جاڭا باسشىلىعى قىزمەتٸنەن بوساتىلۋى مٷمكٸن

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ "سق-فارماتسييانىڭ" جاڭا باسشىلىعىنا مٷمكٸندٸكتەرٸن كٶرسەتەتٸن سەت كەلگەنٸن ايتتى.

"كەيبٸر ٶڭٸرلەردە جەكە قورعانۋ قۇرالدارىنىڭ تاپشىلىعى نەمەسە ساپاسىنىڭ تٶمەندٸگٸ بايقالىپ جٷر. "سق-فارماتسييا" باسشىلىعىن اۋىستىردىق. دەل قازٸر جاڭا باسشىلىقتىڭ باسقارۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن كٶرسەتەتٸن سەت كەلدٸ. ولاي بولماعان جاعدايدا - ورىندى بوساتۋ كەرەك", - دەلٸنگەن پرەزيدەنتتٸڭ Twitter-دە جارييالاعان دەيەكسٶزٸندە.

شەتەلدەن انىقتاماسىز كەلگەن جولاۋشىلار سانى ارتتى

توقاەۆ پتر-انىقتاماسىز كەلگەن جولاۋشىلار بويىنشا ستاتيستيكا كەلتٸردٸ.

"اقپاننان باستاپ پتر-انىقتاماسى جوق اۆياجولاۋشىلار سانى ەكٸ ەسە ٶستٸ. 2020 جىلدىڭ قاراشاسىندا قر-عا پتر-انىقتاماسىز كەلگەن ادامداردىڭ ٷلەسٸ 7,3 پايىز بولسا, قازٸر ول 27 پايىز!

سالارىنان, ەلدە بارلىق ٷش مۋتاتسييالانعان كونتاگيوزيياسى جوعارى شتامم راستالدى. ينفەكتسييانىڭ جالپى ٶسۋٸ اۋىر جەنە ٶتە اۋىر جاعدايداعى پاتسيەنتتەردٸڭ كٶبەيۋٸمەن, سونداي-اق ٶلٸم جاعدايلارىنىڭ ٶسۋٸمەن قاتار جٷرەدٸ…", - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.

رەانيماتسييا بٶلٸمشەلەرٸن جابدىقتاۋ بويىنشا تاپسىرما بەرٸلدٸ. 

"سونىمەن قاتار دەرٸلٸك پرەپاراتتاردىڭ دا, مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ دا, جابدىقتاردىڭ دا جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ تٸركەلدٸ. ورتاشا العاندا, رەانيماتسييا بٶلٸمشەلەرٸ تالاپ ەتٸلەتٸن ستاندارتتار بويىنشا 64 پايىزعا عانا جابدىقتالعان.

ٷكٸمەتكە جەنە ٶڭٸرلەردٸڭ ەكٸمدەرٸنە رەانيماتسييا بٶلٸمشەلەرٸن جاراقتاندىرۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداۋدى جەنە باس دەرٸگەرلەر مەن ەكٸم ورىنباسارلارىنىڭ دەربەس جاۋاپكەرشٸلٸگٸن بەكٸتۋدٸ تاپسىرامىن", - دەدٸ ول.

پرەزيدەنت ٶز سٶزٸن تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 30 جىلدىعىمەن قورىتىندىلادى. "بۇل جىل پاندەمييامەن كٷرەستەگٸ تٷبەگەيلٸ بەتبۇرىستىڭ جەنە كوروناۆيرۋستان بٸرجولا ارىلۋدىڭ جىلى بولۋعا تيٸس دەپ سانايمىن", - دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.