عاني بەيسەمباەۆ: وقۋشىلار وقۋلىق بەتتەرٸنەن قاناتتانۋى كەرەك

عاني بەيسەمباەۆ: وقۋشىلار وقۋلىق بەتتەرٸنەن قاناتتانۋى كەرەك

«وقۋلىق» رعپو مەن س.دەميرەل اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت بٸرلەسٸپ, «زاماناۋي وقۋلىق جەنە بٸلٸم بەرۋ قۇندىلىقتارى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي كونفەرەنتسييا ٶتكٸزدٸ.

جيىندا «وقۋلىق» ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى عاني بەيسەمباەۆ ۇيىمنىڭ قۇزٸرەتٸ اياسىندا قانداي جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانىن ايتىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«كەيٸنگٸ جىلدارى بٸلٸم مازمۇنىنىڭ, ونىڭ ٸشٸندە وقۋلىقتار مازمۇنىنىڭ تٷبەگەيلٸ ٶزگەرۋٸنە بايلانىستى, قوعام تاراپىنان سىن دا از بولمادى. تٸپتٸ پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ ٶزٸ بۇل مەسەلەگە نازار اۋدارىپ, وقۋلىق ساپاسىن جاقسارتۋ كەرەكتٸگٸن اتادى. الاش قايراتكەرٸ احمەت بايتۇرسىنوۆ ايتپاقشى, «وقۋ قۇرالىنىڭ ەڭ ۇلىعى – بالا وقىتاتۇعىن كٸتاپ» بولسا, «ەركٸم ٶزٸ جاقسى بٸلەتٸن نەرسەسٸن سىناۋى كەرەك» دەگەن قاعيداسىنا ساي بولۋ, ەرينە, ەرەكشە جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەيدٸ. تيٸسٸنشە, ەدٸلدٸگٸن تٸكەسٸنەن ايتا جٷرٸپ, ساراپشى ۇيىم رەتٸندە كەمشٸلٸكتەردٸ تٷزەۋگە باستاۋ – اسا ماڭىزدى ميسسييامىز. تٸپتٸ بٸز وندا ەلەمدٸك ٶركەنيەت جەتٸستٸكتەرٸمەن شەبەر ٷيلەستٸرە وتىرىپ, مەندٸ دە مازمۇندى تاقىرىپتاردىڭ جازىلىپ, ايشىقتالۋىنا كٷش سالۋ كەرەكتٸگٸن تەرەڭ ۇعىنامىز. باسقاسى باسقا, بٸر عانا پۋنكت – زيياندى سٶزدەردٸڭ ەنٸپ كەتپەۋٸ مەسەلەسٸنٸڭ ٶزٸ قانداي كٶكەيكەستٸ. بٸر سٶز يا ٶسٸرەدٸ, يا ٶشٸرەدٸ. بۋلينگ, سۋيتسيد دەگەننٸڭ تٷپ تامىرى سوندا دەمەسكە لاج جوق. وقۋشىلار وقۋ بەتتەرٸنەن قاناتتانىپ, دۇرىس باعدار الىپ, ٶمٸرگە دەگەن قۇلشىنىستارى قايرالىپ شىعۋى كەرەك. بۇل مەسەلەلەر ورتالىقتىڭ دا ۇدايى نازارىندا», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.

 

عاني بەيسەمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بٸلٸم ساپاسى وقۋلىق ساپاسىنا تٸكەلەي بايلانىستى بولعاندىقتان, كەلەسٸ كەزەڭدە الدىڭعى كەتكەن ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ مٸندەتٸ تۇر. بٸلٸم ساپاسىن باقىلاۋ مەملەكەتتٸك بٸلٸم ستاندارتتارىنان باستاپ وقۋشىلاردىڭ بٸلٸم نەتيجەلەرٸن باعالاۋعا دەيٸن ٷزدٸكسٸز الگوريتمگە ساي, جٷيەلٸ مونيتورينگ جٷرگٸزۋ, باعالاۋ, تالداۋ, ۇسىنىمدار بەرۋ تٷرٸندە جٷرگٸزٸلۋٸ تيٸستٸ. سوندا عانا ناقتى نەتيجە بولماق. 

سونداي-اق, عاني بەيسەمباەۆتىڭ بايانداۋىنا قاراعاندا, وسى ماقساتتا بيىل بەس باعىتتاعى جۇمىستار قولعا الىنعان: 

- بٸرٸنشٸدەن, وقۋلىقتارعا قاتىستى نورماتيۆتٸك قۇقىقتىق اكتٸلەرگە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلٸپ, قر «بٸلٸم تۋرالى» زاڭىنىڭ جوباسىنا 4 باعىتتا تولىقتىرۋشى تۇجىرىمدار ۇسىنىلدى;

- ەكٸنشٸدەن, وقۋلىقتاردى ساراپتاۋدىڭ جاڭا جٷيەسٸ ەزٸرلەنٸپ, ساراپتاۋدىڭ قۇپييالىلىعى مەن وبەكتيۆتٸلٸگٸن كودتاۋ ارقىلى ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزٸلگەن. مىسالى, وسىعان وراي تيٸستٸ بٶلٸم ٶز قىزمەتٸن اتقارۋدا. بۇدان بٶلەك, ورتالىقتا ارنايى پسيحولينگۆيستيكالىق جەنە پسيحوديداكتيكالىق ساراپتامانى ەدٸسنامالىق قامتاماسىز ەتۋ جەنە ەتنومەدەني ساراپتامانى ەدٸسنامالىق قامتاماسىز ەتۋ بٶلٸمدەرٸ اشىلعان; 

- ٷشٸنشٸدەن, سىرتقى ساراپشىلار بازاسىن قالىپتاستىرۋ مەن ولاردى ساراپشىلار قۇرامىنا ٸرٸكتەپ الۋ تالاپتارى ايقىندالعان. ياعني, بۇدان بىلاي كٶپتەگەن سىنداردان سٷرٸنبەي ٶتكەن ٷزدٸكتەر عانا ساراپشىلار بازاسىنا ەنەدٸ. 

- تٶرتٸنشٸدەن, ەلەكتروندىق پلاتفورمانى ەنگٸزۋ باسىمدىعىنا قوزعاۋ بەرٸلدٸ. دەل بۇل باعىتقا ارتار ٷمٸت زور. سەبەبٸ اۆتوماتتاندىرۋ ساراپتاما جۇمىسىنىڭ ساپاسى مەن ۋاقىت فاكتورلارىنا ەسەر ەتٸپ وتىرعان كٶپتەگەن قيىندىقتاردىڭ تٷيٸنٸن شەشكەلٸ وتىر.

- بەسٸنشٸدەن, اشىقتىق پەن قوعامدىق باقىلاۋ جولعا قويىلدى. جۋىردا ورتالىقتىڭ جانىنان بٸلٸم بەرۋ سالالارى, بيزنەس, بيلٸك جەنە ازاماتتىق قوعام قۇرىلىمدارى اراسىندا تۇراقتى ديالوگ ورناتۋعا جەنە قولداۋعا باعىتتالعان ارنايى اشىق قوعامدىق-ساراپتامالىق پلاتفورما قۇرىلدى. ول ۇيىمنىڭ اشىقتىعى مەن قوعامدىق باقىلاۋ, جۇرتشىلىقپەن بايلانىستى قامتاماسىز ەتۋگە باعدارلانعان. قوعام بەلسەندٸسٸ مۇرات ەبەنوۆ جەتەكشٸلٸك ەتەتٸن بۇل توپتا بيبٸگٷل جەكسەنباي, زەيٸن ەلٸپبەك, يرينا سميرنوۆا سىندى ازاماتتار بار.

سونداي-اق, قۇرامىنا كٶرنەكتٸ عالىمدار, قوعام قايراتكەرلەرٸ, عىلىمي زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ كٸرەتٸن, بٸلٸم مازمۇنىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋدىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن عىلىمي-ەدٸسنامالىق تۇرعىدان تالقىلايتىن جەنە ۇسىنىستاردى قابىلداۋدى ۇيىمداستىراتىن, وسى تۇرعىدا ورتالىق قىزمەتٸنٸڭ ساپاسىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتە الاتىن عىلىمي-ەدٸسنامالىق كەڭەسٸ دە جۇمىس جٷرگٸزۋدە. مۇندا دا عاريفوللا ەسٸم, جاۋىمباي قاراەۆ, فاۋزييا ورازباەۆا, تالاس وماروۆ تەرٸزدٸ مويىندالعان عالىمدار بار.