اقىن-جازۋشىنى "ادام جانىنىڭ ينجەنەرٸ" دەپ اتاپ, شىعارماشىلىق دەمالىسقا جٸبەرٸپ, پەتەر بٶلٸپ, قالاماقى تٶلەپ, جەكە شىعارماشىلىعىن بيۋدجەت قارجىلاندىراتىن ماماندىق قىلىپ, كوممۋنيستٸك مورال مەن يدەولوگييا ناسيحاتشىلارىنا اينالدىرعان سوۆەت رەجيمٸ ەندٸ قايتىپ كەلمەيدٸ, "بالدار". اقىن-جازۋشىلىق ماماندىق تا ەمەس, كٷنكٶرٸس كەسٸبٸ دە ەمەس, يدەولوگييا قۇرالى دا ەمەس, بيلٸك ٶكٸلدەرٸ بٸر-جەردەن ەكٸنشٸ جەرگە وپ-وڭاي كٶشٸرٸپ الا قوياتىن, يا قۋىپ جٸبەرە سالاتىن لەپپاي قىزمەتكەر دە ەمەس. بۇل - سٶز شەبەرٸنٸڭ تالانتى ۇشتالعان سايىن, قابٸلەتٸ كٷشەيگەن سايىن, بٸلٸمٸ تەرەڭدەگەن سايىن نەگٸزگٸ ماماندىعى مەن نەگٸزگٸ كەسٸبٸن ىعىستىرىپ شىعارىپ, تابيعي تٷردە ھەم شابىتتىڭ, ھەم كٷنكٶرٸستٸڭ سارقىلماس كٶزٸنە اينالاتىن, ەڭ باستىسى ەلگٸ شەبەرگە تەۋەلسٸزدٸك سىيلايتىن ەركٸن شىعارماشىلىق. ساياسي-ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك-مەدەني ەرەكشەلٸكتەرٸ بٶلەكتەۋ بولسا دا, "جاقسىمەن سالىستىرىپ, جاقسىعا ۇمتىلۋ" پرينتسيپٸمەن باتىستاعى ٶز زامانداستارىمىزدى مىسال ەتەيٸن.
مەسەلەن, زەدي سميت. ۇلىبريتانييانىڭ قازٸرگٸ ەڭ ەيگٸلٸ جاس جازۋشىلارىنىڭ بٸرٸ. ەكەسٸ - اعىلشىن, شەشەسٸ - يامايكالىق. لوندوننىڭ سولتٷستٸك-باتىس اۋدانىنداعى جۇپىنى جالدامالى ٷيدە بوي جەتتٸ. 14 جاسىندا اتا-اناسى اجىراسىپ, ميگرانت شەشەسٸمەن قالىپ قويدى. جەكەمەنشٸك باي كوللەجدەردە ەمەس, قاراپايىم مەملەكەتتٸك باستاۋىش ھەم ورتا مەكتەپتەردە وقىدى. بٸراق تالانتتىڭ اتى - تالانت. كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸنە ٶز كٷشٸمەن تٷستٸ. ەيگٸلٸ "مارجان تٸس" رومانىن سول ۋنيۆەرسيتەتتە ٷزدٸك وقىپ جٷرٸپ جازىپ تاستادى. ەلەمدٸك ەدەبيەت دەڭگەيٸندە سەنساتسيياعا اينالدى. بٸردەن بايلىق بٸتكەن جوق. "تالانتتى جازۋشىمىن, لوندون مەريياسى پەتەر سىيلامادى, ۇلىبريتانييا ٷكٸمەتٸ "دارىن" سىيلىعىن بەرمەدٸ" دەپ ٸشٸپ كەتپەدٸ. سودان كەيٸنگٸ قانشاما جٷلدە العان روماندارىن نەگٸزگٸ ماماندىعى ەدەبيەتتانۋ بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتتەردە ساباق بەرٸپ جٷرٸپ, قولى سەل قالت ەكەن بوس ۋاقىتتارىندا جازىپ شىقتى. مٸنەكي, اشىپ كٶرسەتەيٸن:
"قولتاڭبا بەرگٸش" رومانىن لوندونداعى زاماناۋي ٶنەر ينستيتۋتىندا جەنە گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتٸندە دەرٸس وقىپ جٷرٸپ جازدى. "سۇلۋلىق" رومانىن كولۋمبييا جەنە نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتتەرٸندە ساباق بەرٸپ جٷرٸپ, "سولتٷستٸك-باتىس" رومانىن "حارپەرس" ەدەبي شولۋ جۋرنالىندا جۇمىس ٸستەپ جٷرٸپ جازدى. بىلتىر "ەتكەنشەك زامان" رومانىن بٸتٸردٸ. ەربٸر رومانى - كەيٸپكەرلەردٸڭ پسيحولوگيياسىن, ەلەۋمەتتٸك ورتاسىن, تاريحي كەزەڭٸن, تٷرلٸ ماماندىعىن سيپاتتاۋ تەرەڭدٸگٸ بويىنشا جەكە بٸر دوكتورلىق ەڭبەككە تاتيدى. مىسالى, "مارجان تٸستەگٸ" ۇلىبريتانيياعا كٶشكەن بانگلادەشتٸك مۇسىلمان وتباسىنىڭ گوۆورى مەن تۋىستىق قارىم-قاتىناسىن سيپاتتاۋىن وقىپ وتىرىپ, اۆتوردىڭ ٶزٸنە جات دٸني ھەم ەلەۋمەتتٸك ورتانى تانۋ تەسٸلٸنە, عاجايىپ ديالوگتارىنا قايران قالدىم. كٶركەم شىعارمانىڭ كەيٸپكەرلەرٸ مەن سيۋجەتٸ ويدان شىعارىلعان بولۋى مٷمكٸن, بٸراق كٶركەم جازۋ تەحنيكاسى - شاحمات ەرەجەسٸ سيياقتى عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ھەم ٷزدٸكسٸز جەتٸلٸپ جاتقان عىلىم. سول عىلىمنىڭ اكادەميگٸنە اينالعان اقىن-جازۋشى عانا شىعارماشىلىعى اسىرايتىن دەڭگەيگە شىعا الادى. مۇنداي ەلەمدٸك اۋقىمداعى شىنايى سٶز شەبەرٸنە اينالۋدىڭ شارتتارى كٶپ. مەنٸڭشە, ەڭ ماڭىزدىلارى - تۋما تالانت (سەرگەك ھەم ازات اقىل, تەرەڭ زەيٸن مەن بايقاعىشتىق قابٸلەتٸ), كەڭ دٷنيەتانىم (ەلەمدٸ مەيٸلٸنشە كەزۋ, ەرقيلى تٸلدٸك, دٸندٸك, مەدەني, ساياسي, ەكونوميكالىق ورتادا تۇرمىس كەشٸپ كٶرۋ), اكادەمييالىق بٸلٸم (تىڭعىلىقتى تەورييالىق دايىندىق) جەنە ٶز جانىن جالاڭاشتاي الۋ قابٸلەتٸ (ساياسي-دٸني كٶزقاراسقا, تابۋعا تەۋەلدٸ بولماۋ, مىسالى, ٶزٸن "دياۆول" ەڭگٸمەسٸندە اياماي سويعان تولستوي سيياقتى; لەوناردو دا ۆينچي مٸنسٸز مٷسٸن جاساپ, دەل سۋرەت سالۋ ٷشٸن قالاي مەيٸت جٸلٸكتەسە, مىقتى جازۋشى شىنايى وبرازدار تۋدىرۋ ٷشٸن تۋرا سولاي ٶز مٸنەزٸن ەشكەرەلەپ, تابيعاتىن مٷشەلەپ, بارلىق بەزٸن سىلىپ شىعادى). ٶزٸنە عاشىق پۋبليتسيستەر مەن پروپاگانديستەر بۇل بەسەكەگە شىداي المايدى. "تالانتتى جازۋشىنىڭ قولىمەن يا پەرٸشتە, يا شايتان جازادى, قالعاندارى ٶزدەرٸ جازادى" دەيتٸن ەزٸل بەكەر ايتىلماعان.
پوست-سوۆەتتٸك قوعامداعى شىعارماشىلىق ٶكٸلدەرٸن "تالانتتارىڭ ۇشتالماعان, اكادەمييالىق بٸلٸمدەرٸڭ كەم, شەتەل كٶرمەگەنسٸڭدەر" دەپ سٶگۋ, ەلبەتتە, سنوبيزم بولار ەدٸ. حالقىنىڭ سانى از, نارقىنىڭ ساتىپ الۋ قابٸلەتٸ ەلسٸز, كەشە عانا بولشەۆيزمنٸڭ تىرناعىنان قۇتىلعان ەلدەگٸ ەدەبي ورتانىڭ قازٸرگٸ سيپاتى دا, دەل بٷگٸنگٸ مۇراتى دا بٶلەك ەكەنٸ سٶزسٸز. بٸراق, ەلەمدٸك كٶركەم ەدەبيەتتٸڭ شەبەرلٸك ستاندارتتارى اقىن-جازۋشىنىڭ ٶمٸر سٷرٸپ جاتقان قوعامى مەن رەجيمٸنە قاراي بەيٸمدەلٸپ ٶزگەرمەيدٸ. ٶز بيٸگٸندە تۇرادى. ال پوستسوۆەتتٸك جاس اقىن-جازۋشىلار - مەملەكەتتٸڭ شەتەلدە وقۋعا, يا ٶز ەلٸندە بٸلٸم ۇشتاۋعا بٶلٸپ جاتقان ازدى-كٶپتٸ باعدارلامالارىنا قاتىسۋعا شاماسى بار ەڭ ەلەۋەتتٸ, الدىڭعى قاتارلى, كٶزٸ اشىق توپ. شىعارماشىلىق ەركٸندٸككە, كٶركەم ەدەبيەت شەبەرلٸگٸنە جەتۋ قۇلشىنىسى كٷشتٸ بولسا, تۇرمىس قيىندىعىن, يا قىزمەتٸندەگٸ تسەنزۋرانى سىلتاۋراتىپ بۇلعالاقتاپ جٷرٸپ الماۋى كەرەك. قۇدايعا شٷكٸر, جىلت ەتكەن ەربٸر مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانىپ, سىرتقا شىعىپ, تٸل ٷيرەنٸپ, قال-قادارىنشا ايماقتىق, باتىستىق ەدەبي ورتالارعا ۇمتىلىپ جاتقان قازاقستاندىق زامانداستارىم بار. سولاردىڭ تالابى مەن تەۋەكەلٸنە سٷيسٸنەم.
سولاي, ٸنٸ-قارىنداستار, تالانتتارىڭدى قور قىلماڭدار, بٸلٸمدەرٸڭدٸ جەتٸلدٸرٸڭدەر, بٸرنەشە تٸلدە سايراڭدار, "جەتٸ قات جەردەن وڭاي باسقىش بولىپ" ۇشىڭدار ەدەبيەت عارىشىنا, بٸر-بٸر شابىت پەرٸشتەسٸن تابىڭدار. سوسىن جٷرەسٸڭدەر زەدي سميت قۇساپ لوندوندا ويانىپ, ميلاندا تٷسكٸ اس ٸشٸپ, نيۋ-يوركتەگٸ ەدەبي كەشكە قاتىسىپ. ال باعزى زاماننان بەرٸ بٸر-بٸرٸنەن كٶشٸرٸپ, "ٶزدەرٸ جازىپ كەلە جاتقان" رەجيمشٸل پۋبليتسيستەردٸڭ, ەسسٸز پروپاگانديستەردٸڭ ھەم ۇياتسىز پلاگياتورلاردىڭ ۇرانشىل سٶزدەرٸنە مەن بەرمەڭدەر.
P.S. ەدەبيەت تۋرالى پٸكٸرتالاسقا تٷسكەن تاراپتاردىڭ ەلدەبٸرٸن سٶگٸپ, ەلدەبٸرٸن جاقتاپ وتىرعان جوقپىن, سٶزٸمدٸ بەرٸنە جالپىلاي ارناپ وتىرمىن.
عالىم بوقاشتىڭ فەيسبۋكتاعى جازباسىنان
.jpg)