فرانتسييا پرەزيدەنتٸ ەممانيۋەل ماكرون قازاقستانعا كەلەدٸ

فرانتسييا پرەزيدەنتٸ ەممانيۋەل ماكرون قازاقستانعا كەلەدٸ

قازاقستان سىرتقى ٸستەر مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكونىڭ بيىلعى جىلدىڭ 30 قىركٷيەك پەن 1 قازاندا پاريجدە ٶتكەن كەلٸسسٶزدەرٸنٸڭ نەتيجەلەرٸ قوس تاراپتىڭ قازاق-فرانتسۋز ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸگٸن ودان ەرٸ نىعايتۋعا دەگەن ٶزارا مٷددەلٸلٸگٸن كٶرسەتتٸ.

قر سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, فرانتسييانىڭ ەۋروپالىق جەنە سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى, ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق بويىنشا قازاق-فرانتسۋز ٷكٸمەتارالىق كوميسسيياسىنىڭ تەڭ تٶراعاسى جان-باتيست لەمۋانمەن كەزدەسۋدە تاراپتار ەكٸجاقتى فورماتتا جەنە كٶپجاقتى الاڭدارداعى ٶزارا ىقپالداستىق مەسەلەلەرٸن كەڭٸنەن تالقىلادى.

فرانتسييانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتٸ جاك شيراكتىڭ قايتىس بولۋىنا بايلانىستى رەسمي ازا تۇتۋ رەسٸمدەرٸنە قاتىسقان ر.ۆاسيلەنكو پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كٶڭٸل ايتۋىن جەتكٸزٸپ, كٶرنەكتٸ ساياساتكەردٸڭ حالىقارالىق قاتىناستار تاريحىنداعى ەرەكشە ورنىن جەنە ونىڭ قازاق-فرانتسۋز قاتىناستارىنىڭ دامۋىنا قوسقان ايتارلىقتاي ٷلەسٸن اتاپ ٶتتٸ.

كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا بارلىق ماڭىزدى باعىتتار بويىنشا ەكٸجاقتى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸكتٸ ودان ەرٸ تەرەڭدەتۋ مەسەلەلەرٸنە اسا دەن قويىلدى. سونىمەن قاتار, فرانتسييا پرەزيدەنتٸ ەممانيۋەل ماكروننىڭ الداعى ۋاقىتتا قازاقستانعا جوسپارلانعان ساپارىنا دايىندىق اياسىندا ىنتىماقتاستىققا جاڭا سەرپٸن بەرەتٸن باسىمدىققا يە جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ بارىسى قاراستىرىلدى.

ر.ۆاسيلەنكو قازاقستاندىق تاراپتىڭ ٶزارا ٸس-قيمىل سپەكترٸن كەڭەيتۋگە, ونىڭ ٸشٸندە تسيفرلاندىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, بالامالى ەنەرگەتيكا سيياقتى جاڭا سالالاردى ارتتىرۋعا باعىتتالعانىن راستادى. وسى باعىتتاعى جۇمىستىڭ سوڭعى ۋاقىتتاعى پوزيتيۆتٸ مىسالدارى رەتٸندە فرانتسييانىڭ ايماقتارىندا بيىل قازاقستان ەلشٸلٸگٸ ۇيىمداستىرعان شارالار اتالىپ ٶتتٸ. ولار: ناۋرىز ايىندا كاننداعى تسيفرلاندىرۋ جەنە بالامالى ەنەرگەتيكا بويىنشا فورۋم, قىركٷيەكتەگٸ رەنن قالاسىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق جەنە اگروٶنەركەسٸپ فورۋمى بولدى, سونداي-اق 8 قازاندا پاريجدە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى رومان سكلياردىڭ قاتىسۋىمەن ٶتەتٸن ينۆەستيتسييالىق فورۋمى.

ٸس-شارالار فرانتسۋز ٸسكەر توپتارى اراسىندا ٷلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىردى جەنە ٸسكەرلٸك بايلانىستار ورناتۋدىڭ تاماشا الاڭىنا اينالدى.

تاراپتار كٶلٸك, ەنەرگەتيكا, يادرولىق جەنە اەروعارىشتىق سالالارداعى, سونداي-اق ەكٸ ەلدٸڭ ٶڭٸرلەرٸ اراسىنداعى ورتالىقتاندىرىلماعان ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا نيەت بٸلدٸردٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا فرانتسييا قازاقستاننىڭ ساۋدا جەنە ينۆەستيتسييالىق نەگٸزگٸ سەرٸكتەستەرٸنٸڭ بەستٸگٸنە كٸرەدٸ. سوڭعى ون جىلدا ٶزارا تاۋار اينالىمى 50 ملرد. دوللاردان استى. سونداي-اق, بٸزدٸڭ ەلدەرٸمٸزدٸڭ اراسىندا ۋران, مۇناي-گاز, تيتان ٶنەركەسٸبٸ, كٶلٸكتٸك ماشينا جاساۋ, قۇرىلىس ماتەريالدارى, تاماق ٶنٸمدەرٸ ٶندٸرٸسٸ سالاسىندا بٸرقاتار ٸرٸ بٸرلەسكەن ينۆەستيتسييالىق جوبالار جٷزەگە اسىرىلىپ, بۇل فرانتسۋزدىق ينۆەستيتسييالاردىڭ 15 ملرد. استام دوللارلارىن تارتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.

جالپى, قازاقستاندا فرانتسۋز كاپيتالى بار 130-دان استام كومپانييا جۇمىس ٸستەيدٸ, ولاردىڭ ٸشٸندە «توتال», «ورانو», «الستوم», «دانون», «ۆيكات» جەنە باسقالارى بار.

بٸزدٸڭ حالىقتارىمىزدىڭ جاقىنداسۋى گۋمانيتارلىق بايلانىستاردىڭ كەڭەيۋٸنە, مەدەنيەت, بٸلٸم جەنە عىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىققا ايتارلىقتاي سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸنٸ اتالىپ ٶتتٸ.

«رۋحاني جاڭعىرۋ» ۇلتتىق باعدارلاماسىنىڭ قولداۋىمەن «فرانتسيياداعى قازاقستان كٷزٸ» مەدەني ماۋسىمى اياسىندا وسى كٷندەرٸ فرانتسييانىڭ تٷرلٸ قالالارىندا بولىپ ٶتكەن ٸس-شارالار ماڭىزدى جوبالاردىڭ بٸرٸ بولدى. اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق وپەرا جەنە بالەت تەاترىنىڭ بالەت ترۋپپاسىنىڭ قويىلىمى, نۇر-سۇلتان قالاسى سيمفونييالىق وركەسترٸنٸڭ كونتسەرتٸ, قازاقستاندىق كينو اپتالىعى, كٶركەم جەنە فوتوگرافييالىق كٶرمەلەر, فرانتسۋز تٸلٸنە اۋدارىلعان زاماناۋي قازاقستاندىق پوەزييا مەن پروزانىڭ انتولوگيياسىنىڭ تۇساۋكەسەرٸ, حالىق مۋزىكاسىنىڭ كونتسەرتتەرٸ جەنە باسقا دا ماڭىزدى وقيعالار بولدى.

نۇر-سۇلتان مەن پاريج بٸلٸم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە ٷلكەن مەن بەرٸپ وتىر. 1993 جىلدان باستاپ تۇڭعىش پرەزيدەنت - ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاق» ستيپەندييالىق باعدارلاماسى جۇمىس ٸستەيدٸ. 2014 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنان باستاپ بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە «سوربوننا-قازاقستان» ينستيتۋتى ٶز جۇمىسىن اتقارىپ كەلەدٸ. ٶتكەن جىلدان باستاپ ماگيسترانتتار مەن اسپيرانتتاردىڭ «اباي-ۆەرن» قازاق-فرانتسۋز ستيپەنديياسىنىڭ قۇرىلۋىنا بايلانىستى ەلدەرٸمٸزدٸڭ اكادەمييالىق ۇتقىرلىعى ارتتى.

فرانتسييا ٷكٸمەتٸنٸڭ مٷشەسٸ ج.-ب. ليومۋان پاريجدٸڭ ٶزارا تيٸمدٸ ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ دامىتۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن راستاي وتىرىپ, قازاقستانمەن بارلىق باعىتتارداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ دەڭگەيٸ مەن سەرپٸنٸن جوعارى باعالادى.

كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ وڭ ديناميكاسىنا جەنە ەو-نىڭ ٶڭٸر بويىنشا جاڭا ستراتەگيياسىنىڭ جٷزەگە اسىرىلۋىنا ٷلكەن كٶڭٸل بٶلٸندٸ.

بٸرلەسكەن جوبالار بويىنشا جۇمىس ر. ۆاسيلەنكونىڭ فرانتسۋز رەسپۋبليكاسىنىڭ ەۋروپالىق جەنە سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ كونتينەنتالدى ەۋروپا دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى فرەدەريك موندولونيمەن جەنە ورتالىق ازيياداعى ەكونوميكالىق ديپلوماتييا بويىنشا فرانتسۋز رەسپۋبليكاسىنىڭ ەجسٸم-نٸڭ ارنايى ٶكٸلٸ پاسكال لورومەن ٶتكەن كەزدەسۋلەر بارىسىندا تولىعىراق قاراستىرىلدى.

پارلامەنت سەناتىنىڭ فرانتسييا-ورتالىق ازييا دوستىق توبىنىڭ تٶراعاسى ناتالي گۋلەمەن جەنە پارلامەنتتٸڭ ۇلتتىق اسسامبلەياسىنىڭ فرانتسييا-قازاقستان دوستىق توبىنىڭ تٶراعاسى پەر كابارەمەن كەزدەسۋلەر بارىسىندا تاراپتار ەكٸجاقتى ساياسي ديالوگ پەن ورتالىقتاندىرىلماعان ىنتىماقتاستىقتى ٸلگەرٸلەتۋ ٷشٸن پارلامەنتارالىق قاتىناستاردىڭ ماڭىزدىلىعى مەن تيٸمدٸلٸگٸن قۋاتتادى.

سونىمەن بٸرگە, ر.ۆاسيلەنكو ساپار بارىسىندا فرانتسييانىڭ بٸرقاتار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا سۇحبات بەردٸ, وندا قازٸرگٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق رەفورمالار مەن ەل باسشىلىعىنىڭ سىرتقى ساياسي باستامالارى, فرانتسيياعا جەنە ونىڭ ٸسكەر توپتارىمەن ىنتىماقتاستىق ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشاتىن ەكونوميكالىق دامۋدىڭ باسىمدىقتارى تۋرالى ايتىلدى.