فرانتسييا بوتاي مەدەنيەتٸن مويىنداپ وتىر - ساۋىتبەك ەبدٸراحمانوۆ

فرانتسييا بوتاي مەدەنيەتٸن مويىنداپ وتىر - ساۋىتبەك ەبدٸراحمانوۆ

قر پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ساۋىتبەك ەبدٸراحمانوۆ بوتاي مەدەنيەتٸنە قاتىستى قىزىقتى دەرەكتەرمەن بٶلٸستٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.

«جىلقى العاش رەت بوتاي جەرٸندە قولعا ٷيرەتٸلدٸ. اتالعان فاكت عىلىمي تۇرعىدا دەلەلدەنگەن. بٸراق جىلقىنىڭ العاش رەت قاي جەردە قولعا ٷيرەتٸلگەنٸنە قاتىستى ۇزاق جىلدار بويى داۋ-دامايلار بولدى. بٷگٸندە بۇل مەسەلەگە نٷكتە قويىلدى دەۋگە بولادى. مەسەلەن, بىلتىر مەن پاريجدە بولدىم. ول جاقتا مەنٸڭ ۇلىم جۇمىس ٸستەيدٸ. ەيفەل مۇناراسى جانىندا ادام تاريحى مۋزەيٸ بار ەكەن. مەنٸ سوعان الىپ باردى. بٸراق نەنٸ كٶرسەتەتٸنٸن ايتقان جوق. سٶيتسە, ول جەردە دومالاق بٸر زال بار. وندا ادامزاتتىڭ ەڭ ماڭىزدى دەگەن 10 جاڭالىعى كٶرسەتٸلگەن. سونىڭ ٸشٸندە جىلقىنى قولعا ٷيرەتۋ دە بار. ال بوتاي مەدەنيەتٸ جىلقىنى العاش رەت قولعان ٷيرەتٸلگەن جەر دەپ فرانتسۋز تٸلٸندە جازىلعان», - دەدٸ س.ەبدٸراحمانوۆ استانادا ٶتكەن جيىندا. 

دەپۋتات فرانتسۋز تٸلٸندەگٸ جازۋدىڭ اۋدارماسىن دا وقىپ بەردٸ. ول جەردەگٸ ستەندتە بىلاي جازىلعان: «بوتاي مەدەنيەتٸ ورتالىق ازييانىڭ دالا مەن القاپتارىنىڭ قيىلىسىندا ورنالاسقان. دەل وسى جەردە بٸزدٸڭ ەرامىزعا دەيٸنگٸ IV مىڭجىلدىقتا ادام العاش رەت جىلقىنى قولعا ٷيرەتتٸ. ول جەردەگٸ ادامدار جارتىلاي كٶشپەلٸ شارۋاشىلىقتى جٷرگٸزدٸ. سونىڭ ٸزدەرٸ كٶلدەردٸڭ اينالاسىنان تابىلعان. ولاردىڭ اعاش لاشىقتارى سول كەزدەگٸ ەۋروپا ٷيلەرٸنە ۇقسايدى. ال ويۋ-ٶرنەگٸ بار كەراميكانى نەوليتكە دەيٸن قولداندى. شاعىن تاس سايماندارى دا بولدى». س.ەبدٸراحمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, پاريجدٸڭ قاق ورتاسىندا تۇرعان اتالعان جازۋدىڭ ٶزٸ ەلەمنٸڭ بوتاي مەدەنيەتٸن مويىنداپ وتىرعانىن كٶرسەتسە كەرەك.

«بوتاي مەدەنيەتٸن ۆيكتور زايبەرت اشتى. نەگٸزٸ, اتاۋى باسقاشا اتالىپ كەتۋٸ دە مٷمكٸن ەدٸ. مەسەلەن, بوتاي مەدەنيەتٸ ەمەس, نيكولسكيي مەدەنيەتٸ دەلٸنۋٸ دە مٷمكٸن ەدٸ. ٶيتكەنٸ, ٶزەننٸڭ ارعى جاعىندا نيكولسكيي دەگەن شاعىن اۋىل بار. بٸراق زايبەرت ٶتە اقىلدى ادام بولعان. قازاقستانداعى جاڭالىعىن نيكولسكيي مەدەنيەتٸ دەپ اتاسا, ونى باسقا جەرلەرمەن شاتاستىرۋى ەبدەن مٷمكٸن. ٶيتكەنٸ نيكولسكيي مەدەنيەتٸ تۋۆادا, ياكۋتييادا نەمەسە مۋرمانسكٸدە بولۋى ىقتيمال. سوندىقتان عالىم جاقىن جاتقان نيكولسكييدٸ ەمەس, بوتاي اۋىلىنىڭ اتاۋىن الدى. بوتاي دەگەن كٸسٸ ابىلاي حاننىڭ كەزٸندە ٷلكەن باتىر بولعان», - دەپ اتاپ كٶرسەتتٸ س.ەبدٸراحمانوۆ.