ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسييا ٶزٸنٸڭ تولىق دەڭگەيٸنە جەتتٸ - ماقسات الپىسبەس

ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسييا ٶزٸنٸڭ تولىق دەڭگەيٸنە جەتتٸ - ماقسات الپىسبەس

ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە «ەۋرازييالىق ينتەگراتسييا - ن.نازارباەۆتىڭ تاريحي باستاماسى» تاقىرىبىندا ونلاين رەجيمدە تەلەكٶپٸر ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«ەۋرازييالىق ينتەگراتسييا - ن.نازارباەۆتىڭ تاريحي باستاماسى» تاقىرىبىندا تەلەكٶپٸر ٶتتٸ

شارا اياسىندا باق ٶكٸلدەرٸنە سۇحبات بەرگەن اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ماقسات الپىسبەس 2015 جىلى ەۋرازييالىق ينتەگراتسييالىق پروتسەستٸڭ ناقتى نەتيجەسٸ - ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قۇرىلۋى بولعاندىعىن ايتادى. 

«بارلىق پروتسەستەر تەكتونيكالىق ٶزگەرٸستەردٸ كٶرسەتەدٸ. 70 جىلعا جۋىق ۋاقىتقا سوزىلعان سوۆەت وداعىنىڭ تاريحى 1991 جىلى اياقتالعانى بەلگٸلٸ. سول كەزدە سسسر قۇرامىندا بولعان وداقتاس رەسپۋبليكالاردىڭ اراسىنداعى ەكونوميكالىق, مەدەني بايلانىستاردىڭ تيٸمدٸ جاقتارىن ساقتاپ قالۋ ماڭىزدى ەدٸ. وسىعان بايلانىستى 1994 جىلى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكونوميكالىق تۇرعىداعى ەۋرازييالىق ينتەگراتسييا يدەياسىن باستاماشى بولدى. بۇل ەرينە, بۇرىنعى سسسر كەڭٸستٸگٸندە جاڭادان قۇرىلعان تمد ەلدەرٸ اياسىنداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ بارلىعىن بەيبٸت تٷردە بٸرقالىپتى دامۋىنا باعىتتالعان يدەيا ەدٸ. سول يدەيانىڭ اياسىندا ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ قۇرىلدى», - دەدٸ ول. 

عالىمنىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, ينتەگراتسييالىق پروتسەستەردٸڭ ماڭىزدى مەسەلەلەرٸنٸڭ بٸرٸ - بۇل عىلىمي, مەدەني, ەلەۋمەتتٸك, ەكونوميكالىق بايلانىستاردى تيٸمدٸ باعىتتا دامىتۋ. سوندىقتان شىعارماشىلىق زييالىلاردىڭ, قوعام قايراتكەرلەرٸنٸڭ ىنتىماقتاستىعى دا ماڭىزدى. 

«بٷگٸنگٸ تاڭدا ەكونوميكالىق ينتەگراتسييا ەر تاراپقا تيٸمدٸ بولۋى تيٸس. بۇل تۇرعىدا ەكونوميكالىق بايلانىستار ەكٸ جاققا دا تەپە-تەڭ دەڭگەيٸن ساقتاۋى قاجەت. ەۋرازييالىق ينتەگراتسيياعا قاتىستى ەكٸ تٷرلٸ كٶزقاراس بار. بٸرەۋٸ ەۋرازييالىق ينتەگراتسييالىق پروتسەستەردٸ تەرەڭدەتۋ ۇستانىمىن جاقتايدى. ال ەكٸنشٸ تاراپتىڭ پٸكٸرٸنشە: «ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسييا ٶزٸنٸڭ دامۋ دەڭگەيٸنە جەتٸپ, نەتيجەسٸن بەرٸپ وتىر. ەندٸ مۇنان كەيٸن مەملەكەتٷستٸلٸك قۇرىلىمدار قازاقستان ٷشٸن جاۋاپ بەرە المايدى». بٸزدٸڭ ويىمىزشا, راسىندا ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسييالىق پروتسەستەر ٶزٸنٸڭ تولىق دەڭگەيٸنە جەتتٸ. ەندٸگٸ مەسەلە وسى ەكونوميكالىق وداق اياسىنداعى 5 مەملەكەت, ياعني, قازاقستان, قىرعىزستان, رەسەي, ارمەنييا جەنە بەلارۋس بٸر-بٸرٸنٸڭ ۇلتتىق تەۋەلسٸزدٸگٸن قۇرمەتتەپ, تەپە-تەڭ قارىم-قاتىناس جاساۋى تيٸس», - دەدٸ ماقسات الپىسبەس.