ەتيكا مەن حايپتىڭ اراسى قايدا? استاناداعى فورۋمدا قازاقستانداعى جۋرناليستيكا تالقىلاندى

ەتيكا مەن حايپتىڭ اراسى قايدا? استاناداعى فورۋمدا قازاقستانداعى جۋرناليستيكا تالقىلاندى


بٷگٸن Astana Open Dialogue فورۋمىنىڭ العاشقى وتىرىسىندا "جاڭا قازاقستاننىڭ جۋرناليستيكاسى: ەتيكا مەن حايپ اراسىندا" تاقىرىبىندا پٸكٸرتالاس ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".

شارشا العاشقى رەت ٶتكٸزٸلٸپ وتىرعان كٶرٸنەدٸ.  فورۋمعا بەلگٸلٸ ساياساتتانۋشىلار مەن ساياساتكەرلەر, قوعام قايراتكەرلەرٸ جەنە باق ٶكٸلدەرٸ كەلٸپ قاتىستى.

سپيكەرلەردٸڭ بٸرٸ قازاقستاننىڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ رەسمي ٶكٸلٸ ايبەك سماديياروۆ اقپارات تاراتۋداعى "حايپقا" وڭ پٸكٸر بٸلدٸرٸپ: "حايپتى دا بٸلۋ كەرەك. مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە بٸز دە ونىمەن اينالىسامىز", -دەپ سٶزٸن باستادى.

 "شامامەن سوڭعى 1,5 جىلدا حالقىمىزدا جالعان اقپاراتقا يممۋنيتەت قالىپتاسىپ قالدى. وسىدان 3-4 جىل بۇرىن ونداي بولماعان. ول كەزدە بارلىعى ساياسيلانعان ەدٸ. بارلىعى بەرٸن جازالاعىسى كەلٸپ تۇراتىن. بٸراق قازٸر ٶزگەرگەن. ٶز تەجٸريبەمنەن ايتايىن, جۋرناليستەر كەلەدٸ دە, بٸردەن مەنٸ اشۋلاندىرۋ ٷشٸن پروۆاكاتسييالىق سۇراقتار قويا باستايدى. ەرينە زالداعى اۋديتورييا ەر تٷرلٸ بولادى. ولاردىڭ اراسىندا اقپاراتتىق - ويىن-ساۋىقتىق تا, ساراپتامالىق تا باق ٶكٸلدەرٸ بار. ەر جۋرناليستكە العىسى كەلەتٸن اقپاراتتى بەرۋگە تىرىسامىن", - دەيدٸ ول.

سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ رەسمي ٶكٸلٸ باستىسى ەتيكا مەن حايپتىڭ التىن ارالىعىن ساقتاۋ دەپ ەسەپتەيدٸ ەكەن. سەبەبٸ ەربٸر باق ٶكٸلٸ وقىرمان تارتۋ ٷشٸن بەلگٸلٸ بٸر جاعدايدا حايپقا بارۋىنا تۋرا كەلەدٸ.

"تاقىرىپقا ورالاتىن بولسام, "جاڭا قازاقستاننىڭ جۋرناليستيكاسى: ەتيكا مەن حايپ اراسىندا". نەگٸزٸ, جۋرناليستيكا بۇرىنعىداي قالدى. ونى ەسكٸ نەمەسە جاڭا دەپ بٶلۋدٸڭ قاجەتٸ جوق. بۇل جەردە نەگٸزگٸ سٶز  - "اراسىندا". حايپ دەگەن - بايبالام, ول قارالىم, كليكبەيت, ول - بيزنەس. بارلىعىمىز باق ٶزٸنشە بيزنەس ەكەنٸن تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك. بۇرىن ادامدار جاڭالىق ٸزدەيتٸن بولسا, قازٸر جاڭالىق ادامداردىڭ ٶزٸن تابادى. ەرينە وقىرماننىڭ نازارىنىڭ سوڭىندا جٷرٸپ, قاراپايىم ادام شاتاسا باستايدى", -دەدٸ ايبەك سماديياروۆ. 

بارشاعا مەلٸم بٸرنەشە اي بويى ەلٸمٸزدەگٸ ٶزەكتٸ مەسەلە بولعان سۋ تاسقىنى تۋرالى اقپاراتتار اعىنى قازاقستانداعى مەديا سالاسىنىڭ بٸرقاتار پروبلەمالارىن كٶرسەتٸپ بەردٸ, -دەگەن پٸكٸردە مەجٸلٸس دەپۋتاتى سەرگەي پونومارەۆ. ول تٸپتٸ وسى مەسەلەنٸ پارلامەنتتە كٶتەرٸپ, دەپۋتاتتىق ساۋال دا جولداعان.

"جەكە ٶز باسىم ورالدا, باتىس قازاقستان مەن اتىراۋ وبلىسىندا بولىپ, ول جاقتاعى ادامداردىڭ جالعان اقپاراتقا قالاي سەنەتٸنٸن كٶردٸم. سوعان بايلانىستى ەلٸمٸزدٸڭ پرەمەر-مينيسترٸنە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادىم. مٸنە سول فەيك اقپاراتتاردىڭ بٸرقاتارى: "جاڭاٶزەندە سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى جول جابىلدى", "ٷكٸمەت زارداپ شەككەندەرگە ەلدەن اقشا جيناپ جاتىر", "سۋ استانانى دا باسايىن دەپ تۇر, ونىمەنەن كٷرەسەتٸن ەشكٸم جوق", "ەرتٸستٸڭ سۋى شايىلىپ كەتكەن زيراتتاردىڭ كەسٸرٸنەن ۋلاندى". ٶزدەرٸڭٸز بٸلەسٸزدەر, ەلدٸڭ 20 پايىزى عانا سىني ويلاۋ قابٸلەتٸنە يە. ٶكٸنٸشتٸسٸ سول - كٶپشٸلٸك جالعان اقپاراتقا سەنەدٸ. ەگەر ول جاقسى ديكتورلىق داۋىسپەن وقىلعا بولسا, ستۋدييادا تٷسٸرٸلگەن بولسا, تٸپتٸ ول باسقا ەلدە تٷسٸرٸلگەن بولسا دا كەمٸل سەنەدٸ. ەسٸرەسە زارداپ شەگٸپ, نە ٸستەرلەرٸن بٸلمەي وتىرعان ادامدار سەنگٸش كەلەدٸ. مەن دەپۋتاتتىق ساۋالىما جاۋاپ الدىم. تيٸستٸ ورگانداردىڭ زەرتتەۋٸ بويىنشا, جالعان اقپارات تاراتۋ بويىنشا 41 جاعداي تٸركەلگەن ەكەن", -دەيدٸ دەپۋتات پونومارەۆ. 

ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ سٶزٸنشە, Astana Open Dialogue - بۇل ساياسي كٶشباسشىلاردىڭ, مەملەكەت قايراتكەرلەرٸنٸڭ, كەسٸپكەرلەردٸڭ جەنە قوعامنىڭ بەلسەندٸ توپتارى مەن بەدەلدٸ ٶكٸلدەرٸنٸڭ بٸزدٸڭ زامانىمىزدىڭ نەگٸزگٸ ەلدٸك جەنە ٶڭٸرلٸك سىن-تەگەۋرٸندەرٸنٸڭ شەشٸمدەرٸن تالقىلاۋ جەنە ەزٸرلەۋ ٷشٸن جاڭا تەۋەلسٸز كەڭٸستٸك.

ٶتكٸزٸلگەن پٸكٸرتالاستاردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شەشٸم قابىلدايتىن تۇلعالار, سونداي-اق حالىقارالىق ۇيىمدار ٷشٸن ساراپتامالىق ۇسىنىستار ەزٸرلەۋ جوسپارلانۋدا ەكەن.

ايتا كەتەيٸك, "حايپ" سٶزٸ ينتەرنەت كەڭٸستٸگٸندە ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى اقپارات تاراتۋ بەلەڭ الا باستاعاننان بەرٸ قولدانىسقا كەڭٸنەن ەنە باستاعان سٶز.  ونىڭ ماعىنانسىن بۇقارا حالىق جاڭا مەديادا بەلگلٸ بٸر تاقىرىپ اياسىندا نەمەسە بٸر ادامعا قاتىستى شۋ كٶتەرۋ, تانىمال ەتۋ دەپ تٷسٸنەدٸ.