
Búgin Astana Open Dialogue forýmynyń alǵashqy otyrysynda "Jańa Qazaqstannyń jýrnalistikasy: etika men haip arasynda" taqyrybynda pikirtalas ótti, dep habarlaidy "Ult Aqparat".
Sharsha alǵashqy ret ótkizilip otyrǵan kórinedi. Forýmǵa belgili saiasattanýshylar men saiasatkerler, qoǵam qairatkerleri jáne BAQ ókilderi kelip qatysty.
Spikerlerdiń biri Qazaqstannyń Syrtqy Ister Ministrliginiń resmi ókili Aibek Smadiiarov aqparat taratýdaǵy "haipqa" oń pikir bildirip: "Haipty da bilý kerek. Memlekettik deńgeide biz de onymen ainalysamyz", -dep sózin bastady.
"Shamamen sońǵy 1,5 jylda halqymyzda jalǵan aqparatqa immýnitet qalyptasyp qaldy. Osydan 3-4 jyl buryn ondai bolmaǵan. Ol kezde barlyǵy saiasilanǵan edi. Barlyǵy bárin jazalaǵysy kelip turatyn. Biraq qazir ózgergen. Óz tájiribemnen aitaiyn, jýrnalister keledi de, birden meni ashýlandyrý úshin provakatsiialyq suraqtar qoia bastaidy. Árine zaldaǵy aýditoriia ár túrli bolady. Olardyń arasynda aqparattyq - oiyn-saýyqtyq ta, saraptamalyq ta BAQ ókilderi bar. Ár jýrnalistke alǵysy keletin aqparatty berýge tyrysamyn", - deidi ol.
Syrtqy Ister Ministrliginiń resmi ókili bastysy etika men haiptyń altyn aralyǵyn saqtaý dep esepteidi eken. Sebebi árbir BAQ ókili oqyrman tartý úshin belgili bir jaǵdaida haipqa barýyna týra keledi.
"Taqyrypqa oralatyn bolsam, "Jańa Qazaqstannyń jýrnalistikasy: etika men haip arasynda". Negizi, jýrnalistika burynǵydai qaldy. Ony eski nemese jańa dep bólýdiń qajeti joq. Bul jerde negizgi sóz - "arasynda". Haip degen - baibalam, ol qaralym, klikbeit, ol - biznes. Barlyǵymyz BAQ ózinshe biznes ekenin túsinýimiz kerek. Buryn adamdar jańalyq izdeitin bolsa, qazir jańalyq adamdardyń ózin tabady. Árine oqyrmannyń nazarynyń sońynda júrip, qarapaiym adam shatasa bastaidy", -dedi Aibek Smadiiarov.
Barshaǵa málim birneshe ai boiy elimizdegi ózekti másele bolǵan sý tasqyny týraly aqparattar aǵyny Qazaqstandaǵy media salasynyń birqatar problemalaryn kórsetip berdi, -degen pikirde Májilis depýtaty Sergei Ponomarev. Ol tipti osy máseleni Parlamentte kóterip, depýtattyq saýal da joldaǵan.
"Jeke óz basym Oralda, Batys Qazaqstan men Atyraý oblysynda bolyp, ol jaqtaǵy adamdardyń jalǵan aqparatqa qalai senetinin kórdim. Soǵan bailanysty elimizdiń Premer-ministrine depýtattyq saýal joldadym. Mine sol feik aqparattardyń birqatary: "Jańaózende sý tasqynyna bailanysty jol jabyldy", "Úkimet zardap shekkenderge elden aqsha jinap jatyr", "Sý Astanany da basaiyn dep tur, onymenen kúresetin eshkim joq", "Ertistiń sýy shaiylyp ketken zirattardyń kesirinen ýlandy". Ózderińiz bilesizder, eldiń 20 paiyzy ǵana syni oilaý qabiletine ie. Ókinishtisi sol - kópshilik jalǵan aqparatqa senedi. Eger ol jaqsy diktorlyq daýyspen oqylǵa bolsa, stýdiiada túsirilgen bolsa, tipti ol basqa elde túsirilgen bolsa da kámil senedi. Ásirese zardap shegip, ne isterlerin bilmei otyrǵan adamdar sengish keledi. Men depýtattyq saýalyma jaýap aldym. Tiisti organdardyń zertteýi boiynsha, jalǵan aqparat taratý boiynsha 41 jaǵdai tirkelgen eken", -deidi depýtat Ponomarev.
Uiymdastyrýshylardyń sózinshe, Astana Open Dialogue - bul saiasi kóshbasshylardyń, memleket qairatkerleriniń, kásipkerlerdiń jáne qoǵamnyń belsendi toptary men bedeldi ókilderiniń bizdiń zamanymyzdyń negizgi eldik jáne óńirlik syn-tegeýrinderiniń sheshimderin talqylaý jáne ázirleý úshin jańa táýelsiz keńistik.
Ótkizilgen pikirtalastardyń qorytyndysy boiynsha sheshim qabyldaityn tulǵalar, sondai-aq halyqaralyq uiymdar úshin saraptamalyq usynystar ázirleý josparlanýda eken.
Aita keteiik, "haip" sózi internet keńistiginde áleýmettik jeli arqyly aqparat taratý beleń ala bastaǵannan beri qoldanysqa keńinen ene bastaǵan sóz. Onyń maǵynansyn buqara halyq jańa mediada belgli bir taqyryp aiasynda nemese bir adamǵa qatysty shý kóterý, tanymal etý dep túsinedi.