نۇر-سۇلتاندا بۇرىنعى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ ەلجان بٸرتانوۆتىڭ ٷستٸنەن قوزعالعان قىلمىستىق ٸس بويىنشا سارىارقا اۋدانىنىڭ № 2 سوتىنىڭ كەزەكتٸ وتىرىسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Ulysmedia.kz.
ٷشٸنشٸ پروكۋرور
مەملەكەتتٸك ايىپتاۋ وتىرىسقا ٷشٸنشٸ پروكۋرور راحيموۆتى تارتقىسى كەلدٸ, ول ٸس ماتەريالدارىن تەك 14 شٸلدەدە زەرتتەي باستاعان.
"ايىپتاۋدى كٷشەيتۋگە مەجبٷر بولعانىنا قاراپ پروكۋراتۋرانىڭ پوزيتسيياسى ٶتە ەلسٸز دەگەن وي قالىپتاسادى", – دەدٸ ەلجان بٸرتانوۆ.
قورعاۋشى تاراپ سوتتان قالا پروكۋرورى راحيموۆتى شەتتەتۋدٸ تالاپ ەتتٸ.
"نەلٸكتەن پروكۋرورلاردىڭ سانى كٶبەيدٸ, ولاردىڭ سانى كٶبەيەتٸنٸ جٶنٸندە جازباشا قۇجاتتار قايدا? پروكۋرور راحيموۆ بٸر اپتا بۇرىن عانا ٸسپەن تانىسا باستادى, ول مەملەكەتتٸك ايىپتاۋدى قالاي جٷرگٸزبەك?", - دەدٸ ادۆوكاتتار سۋدياعا.
بۇل رەتتە, ولاردىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتٸك ايىپتاۋدىڭ, ەگەر بۇل پروتسەسسۋالدىق پروكۋرورلاردى اۋىستىرۋمەن بايلانىستى بولماسا, سوت تالقىلاۋى پروتسەسٸندە جاڭا پروكۋروردى ٸسكە قوسۋعا قۇقىعى جوق.
بٸرتانوۆ ٸستٸڭ بارلىق ماتەريالىمەن تانىسۋ ٷشٸن وعان جارتى جىل قاجەت بولعانىن اتاپ ٶتٸپ, راحيموۆتان 14 شٸلدەدەن باستاپ قانشا قۇجات زەرتتەگەنٸن سۇرادى. قالالىق پروكۋرور بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرە المادى. ال پروتسەسسۋالدىق پروكۋرور باۋىرجان شەكەنوۆ مەملەكەتتٸك ايىپتاۋشىلارعا سۇراقتار قويىلمايتىنىن ايتتى.
"پروكۋرور بۇل سوتقا قىلمىستىق-پروتسەستٸك كودەكسكە, كونستيتۋتسيياعا سەيكەس ەمەس, باسشىلىقتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قاتىساتىنىن مەلٸمدەدٸ, دەمەك, مەملەكەتتٸك ايىپتاۋ جوعارى باسشىلىقتىڭ نۇسقاۋى بويىنشا ەرەكەت ەتە مە? ٸس ماتەريالدارىمەن تانىسپاستان, ول باسشىلىقتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ايىپتاۋدى قولداماق پا?", - دەدٸ بٸرتانوۆتىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى ولجاس ەبٸشەۆ.
سونداي-اق, ول ٸس قاعاز فورماتىندا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىن, ەلەكتروندىق نۇسقاسى جوق ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"ول ٸس ماتەريالدارىن قالاي زەرتتەيدٸ – سوت عيماراتىندا تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيٸن وتىرا ما? بۇل - بارلىق نورمالاردى بۇزۋ, زاڭسىزدىققا جول اشىپ وتىرسىزدار", – دەدٸ ەبٸشەۆ.
نەتيجەسٸندە سوت راحيموۆتى بٷگٸنگٸ وتىرىستان شەتتەتۋ تۋرالى شەشٸم شىعاردى جەنە مەملەكەتتٸك ايىپتاۋدان كەلەسٸ جولى ٸسكە جاڭا پروكۋرورلاردى قوسۋ تۋرالى قۇجاتتاردى ۇسىنۋدى سۇرادى.
ەبٸشەۆتٸڭ ازاپتالۋى
ەلجان بٸرتانوۆتىڭ ەكس-ورىنباسارى 2020 جىلدىڭ تامىزىنان باستاپ قارجى مونيتورينگٸ اگەنتتٸگٸنٸڭ قىزمەتكەرٸ كەڭەس اسلان تاراپىنان جاسالعان ازاپتاۋلار جايلى ايتتى. ايتۋىنشا, اسلان كٸنەنٸ ٶز موينىڭا الماساڭ, 12 جىلعا تٷرمەگە جابامىن دەپ قورقىتقان.
"كەڭەس اسلان مەنٸ ٶزٸنٸڭ كابينەتٸندە ٷش ساعات بويى بوپسالادى: "ەگەر قازٸر مويىنداساڭ, بٸر ساعاتتان كەيٸن ٷيقاماققا جٸبەرەمٸز" دەدٸ. بۇل فاكتٸلەر – بارلىق قازاقستاندىقتاردىڭ بەتٸنە تٷكٸرۋمەن تەڭ. ينتەرنەتتە بقو بويىنشا ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتٸندە جٷرگەندە كەڭەس اسلاننىڭ ٸٸم قىزمەتكەرلەرٸن ۇرىپ-سوققان ۆيدەوسى بار", - دەدٸ ول.
ازاپتاۋعا جەنە ەكس-ۆيتسە-مينيستر مەن ونىڭ وتباسىنىڭ ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶندٸرۋگە قاتىستى بەس ارىز بولعان. پروتسەسسۋالدىق پروكۋرور تٶلەگەن جاراسباەۆتىڭ ايتۋىنشا, سۋديانىڭ نۇسقاۋى بويىنشا ازاپتاۋ تۋرالى ارىز انتيكورعا جولدانعان, ولار ٶز كەزەگٸندە قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸنە جٸبەرگەن. ولار ازاپتاۋ قولدانىلعانىن دەلەلدەيتٸن ەشقانداي ايعاق تابىلماعاندىقتان ارىزدىڭ كٷشٸ جويىلعانىن مەلٸمدەگەن.
بۇرىنعى ۆيتسە-مينيستر وعان ەشكٸم قوڭىراۋ شالماعانىن جەنە ارىزدار بويىنشا جاۋاپ الماعانىن, ەشقانداي تەرگەۋ جٷرگٸزٸلمەگەنٸن جەتكٸزدٸ.
سۋديا فيزيكالىق قىسىم قالاي جاسالعانىن سۇراعاندا ەبٸشەۆ تەرگەۋ يزولياتورىندا بولعان ٷش اي ٸشٸندە وعان تٷرلٸ قولايسىزدىقتار كٶرسەتٸلگەنٸن ايتتى.
"ولار ماتراستىڭ استىنا ەسٸرتكٸ, سيم-كارتانى سالىپ جٸبەرۋگە تىرىستى. اپتا سايىن قاماۋ كامەراسىن اۋىستىرىپ, كٸسٸ ٶلتٸرۋشٸلەرگە, ناشاقورلارعا – اۋىر قىلمىسى ٷشٸن سوتتالعاندارعا جٸبەرەتٸن", – دەيدٸ ول.
سونىمەن قاتار, بۇرىنعى ۆيتسە-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, اسلان وعان پوشتا مەن تەلەفون پارولٸن بەرۋدٸ سۇراعان. كەيٸنٸرەك تەرگەۋ ەرەكەتتەرٸ اياسىندا قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸنٸڭ قىزمەتكەرٸ ەبٸشەۆتٸڭ تەلەفون پارولٸن ٶزگەرتكەنٸ دەلەلدەندٸ.
2022 جىلدىڭ 19 ناۋرىزىندا بۇرىنعى ۆيتسە-مينيستر “قايتادان قاماتامىن” دەگەن مەتٸنٸ بار حابارلاما العان. ەبٸشەۆ اتالعان حابارلامانىڭ سكرينشوتىن ۇسىنۋعا ۋەدە بەردٸ.
"بۇل كٸمنٸڭ نٶمٸرٸ ەكەنٸن, نەگە ماعان جازاتىنىن انىقتاساڭىزدار", – دەدٸ ول تەرگەۋشٸلەرگە.
قورعاۋشى تاراپ ستامبۇل حاتتاماسىنىڭ بۇزىلعانىن اتاپ ٶتتٸ (ازاپتاۋدى جەنە قاتىگەز قارىم-قاتىناستىڭ باسقا دا تٷرلەرٸن تيٸمدٸ تەرگەۋ جەنە قۇجاتتاۋ جٶنٸندەگٸ نۇسقاۋلىق). ادۆوكات باس پروكۋروردىڭ جەكە قابىلداۋىن سۇرادى, بٸراق جاۋاپ الا المادى.
"نەلٸكتەن باس پروكۋراتۋرا مۇنداي ٶتٸنٸشتەردٸ الىپ, تٶمەنگٸ ورگاندارعا جٸبەرەدٸ? انىقتاۋ ەدٸستەرٸ بٸزدٸڭ قۇقىق قورعاۋ جٷيەمٸز كەڭەستٸك قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸنٸڭ ۇرپاعى ەكەنٸن انىق كٶرسەتەدٸ, مۇنداي قارقىنمەن پاتشالىق باسقارۋ جٷيەسٸنە دە جەتۋٸمٸز عاجاپ ەمەس. نەگٸزدەلگەن بارلىق شاعىمدار قابىلدانبايدى. بٸز ەشكٸمدٸ ٶلتٸرمەدٸك, اقشا ۇرلامادىق. مٷمكٸن ٶز ٶكٸلەتتٸكتەرٸمٸزدٸ اسىرا پايدالانعان بولارمىز, بٸراق مۇنىڭ قانداي ماقساتپەن جاسالعانىن انىقتاۋ كەرەك", – دەدٸ بٸرتانوۆ.
ادۆوكاتتار ەبٸشەۆتٸڭ مەلٸمدەمەلەرٸن تەكسەرۋ ٸس جٷزٸندە جٷرگٸزٸلمەگەنٸن جەنە بولجالدى تەكسەرۋ تۋرالى قورىتىندى بەرۋدٸ سۇراعانىن اتاپ ٶتتٸ. قورعاۋشى تاراپ وسى وتىرىس بارىسىندا ازاپتاۋلار تۋرالى بارلىق قۇجاتتاردى جويۋ قاجەتتٸگٸ تۋرالى ٶتٸنٸش بەردٸ, ٶيتكەنٸ ادۆوكاتتاردىڭ پٸكٸرٸنشە, كەيٸنگٸ وتىرىستاردا پروكۋرورلار رەترواكتيۆتٸ تٷردە رەسٸمدەلگەن قۇجاتتاردى ۇسىنا الادى. سونداي-اق, قورعاۋشى تاراپ ەبٸشەۆتٸڭ ازاپتالۋىنا قاتىسى بار ازاماتتاردى جاۋاپقا تارتۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بەردٸ.
"پروكۋراتۋرا سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋدٸ ۇيىمداستىرۋى كەرەك ەدٸ. ولاي بولماعان جاعدايدا, بۇل قۇقىق بۇزۋشىلىق – قىلمىستى جاسىرۋ, ول ٷشٸن جازا قولدانىلۋى كەرەك. ەبٸشەۆتٸ ازاپتاۋ ٸسٸ – Ericsson Nikola Tesla الاياقتىق ٸسٸ سيياقتى پلاتفورمالىق ٸستٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸ. مۇنىڭ بەرٸ بٸر ٸس", – دەپ مەلٸمدەدٸ قوعامدىق قورعاۋشى ەرجان بٸرتان.
سوت ەكس-ۆيتسە-مينيستردٸڭ ازاپتاۋ تۋرالى ارىزدارىن قايتا تەكسەرۋدٸ تاعايىندادى جەنە ماتەريالداردى 23 تامىزعا دەيٸن ۇسىنۋدى سۇرادى. قورعاۋشى تاراپ ٶز كەزەگٸندە سوت تالقىلاۋىنان 23 تامىزعا دەيٸن ٷزٸلٸس سۇرادى.
