قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ تٸل ساياساتى كوميتەتٸ, شايسۇلتان شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى قىزىلوردادا لاتىن گرافيكاسىنا نەگٸزدەلگەن جاڭا ەملە ەرەجەلەر جوباسىن سىنامادان ٶتكٸزدٸ.
قىزىلوردا وبلىستىق جەنە قالالىق ەكٸمدٸك عيماراتىندا ش. شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ەربول تٸلەشوۆ, ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى ليزا ەسبوسىنوۆا, ەدٸستەمە بٶلٸمٸنٸڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ ماريياش دەرمەنوۆا, ورفوگرافييا بٶلٸمٸنٸڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ الماجان كاديرحان سىناق ساۋالناما جٷرگٸزدٸ.
سونداي-اق سىناق ساۋالناما الۋشىلار مەن بٸرگە قازاق ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ بويىنشا اقپارتتىق ناسيحات جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشٸسٸ, ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل – قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ەربول تٸلەشوۆ, «مەملەكەتتٸك تٸلدٸ دامىتۋ ينستيتۋتى» جشس-نٸڭ اتقارۋشى ديرەكتورى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بيجومارت قاپالبەك, قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى, كافەدرا مەڭگەرۋشٸسٸ, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت امان اباسيلوۆ, قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ اعا وقىتۋشىسى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت بولات بورانباي سىناماعا قاتىسۋشىلار الدىندا قازاق ەلٸپبيٸن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن عىلىمي نەگٸزدەرگە سٷيەنە وتىرىپ تٷسٸندٸردٸ.
«ەلٸمٸزدە لاتىن گرافيكاسىنداعى ەلٸپبيگە كٶشۋدٸڭ بٸرنەشە سەبەپتەرٸ بار. بٸرٸنشٸدەن, ەلباسى ايتقانداي, بٸزگە كيريلل ەلٸپبيٸ ساياسي سەبەپتەرمەن كەلدٸ. سونىڭ نەتيجەسٸندە قازاقتىڭ تٶل جازۋ ەملەسٸنە نۇقسان كەلتٸرٸلدٸ. ول ماماندار تاراپىنان تەۋەلسٸزدٸك كەزەڭٸندە عانا اشىق ايتىلا باستادى. جالپى ەلەمدەگٸ ٶركەنيەتتٸ ەلدەردٸڭ ەلٸپبيٸنە كٶز سالساق, وندا ناعىز جەتٸلگەن ەلٸپبيلەر كٶپ دىبىستى مەيلٸنشە از تاڭبامەن بەرەدٸ. مەسەلەن, اعىلشىن تٸلٸندەگٸ 45 دىبىس 26 تاڭبامەن, فرانتسۋز تٸلٸندەگٸ 35 دىبىس دەل وسىلاي 26 تاڭبامەن بەرٸلەدٸ. قازٸرگٸ كيريلل گرافيكاسىنداعى قازاق ەلٸپبيٸندە بٸزدٸڭ تٶل 28 دىبىسىمىز 42 تاڭبا ارقىلى بەرٸلگەن. وسىدان-اق قولدانىستاعى وسى ەلٸپبيدٸڭ تٸل تابيعاتىنا قايشى ەكەندٸگٸ كٶرٸنٸپ تۇر. سونىمەن بٸرگە, بۇل ەلٸپبيدە قازاق تٸلٸنٸڭ تٶل دىبىستىق جٷيەسٸندە كەزدەسپەيتٸن ارتىق تاڭبالار بار. لاتىن گرافيكاسىنداعى جاڭا ەلٸپبي بٸزدٸ وسىنداي قاجەتسٸزدٸك پەن ىڭعايسىزدىقتان ارىلتادى. ەكٸنشٸدەن, دٷنيەجٷزٸندەگٸ تٷركٸ حالىقتارىنىڭ 60 پايىزدان استامى وسى لاتىن ەلٸپبيٸندە. قازٸر تٷركٸ تٸلدەس حالىقتاردىڭ 7 دەربەس مەملەكەتٸ بار: ەزٸربايجان, كيپر تٷركييا رەسپۋبليكاسى, قازاقستان, قىرعىزستان, ٶزبەكستان, تٷركييا, تٷركٸمەنستان. وسىلاردىڭ قازاقستان مەن قىرعىزستاننان باسقاسى لاتىن ەلٸپبيٸندە. ياعني, قازاقستان ورتاق تٷركٸلٸك ەلٸپبيلٸك جٷيەدەن تىس تۇر. تٷركٸ حالىقتارىنىڭ كٶنە زاماننان قالىپتاسقان مەدەني-تاريحي تامىرلاستىعىن جەنە وسىنداي رۋحاني قاتىناستىڭ قازٸرگٸدەي جاڭا دەڭگەيدە دامىپ جاتقانىن ويلاساق, وندا قازاق ەلٸنٸڭ ٶزگە ەلٸپبيدە قالا بەرۋٸ وسىنداي ساباقتاستىق پەن تامىرلاستىققا قايشى كەلەدٸ. ٷشٸنشٸدەن, حالىقارالىق قاۋىمداستىقتا ەلباسى ايتقانداي, لاتىن تاڭبالى ەلٸپبيدٸڭ ماڭىزى زور.»- دەدٸ ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل – قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ەربول تٸلەشوۆ.
شىنىمەن لاتىن ەلٸپبيٸنە ٶتۋدٸڭ العاشقى ساتىسىندا كەزدەسەتٸن كەيبٸر ەرەكشەلٸكتەردٸ ورتاعا سالدى. «قازاق ەلٸپبيٸ لاتىن گرافيكاسىنا كٶشكەندە تۋىندايتىن كەيبٸر قيىندىقتار بار. ولار – تۇراقتى ەمەس, ۋاقىتشا قيىندىقتار. بٸرٸنشٸدەن, حالىقتىڭ جاڭا ەلٸپبيگە كٶز داعدىسى مەن قول داعدىسى ٷيرەنۋ ٷشٸن بەلگٸلٸ بٸر ۋاقىت قاجەت. ول ٷشٸن اقپارات قۇرالدارىندا ناسيحات جەنە ماشىقتاندىرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ, بۇقارا حالىق جاڭا ەلٸپبيگە تەزٸرەك بەيٸمدەلۋٸ قاجەت. ەكٸنشٸدەن, كيريلل ەلٸپبيٸندەگٸ ەدەبيەتتەر جاڭا ەلٸپبيگە كٶشٸرٸلۋٸ دە بەلگٸلٸ بٸر ۋاقىتتىق مەجەنٸ تٸلەيدٸ. ول ٷشٸن ەر سالادان ەڭ ماڭىزدى دەلٸنگەن ەدەبيەتتەردٸڭ تٸزٸمٸ جاسالىنىپ, مەملەكەتتٸك تاپسىرىس بويىنشا سول ەدەبيەتتەردٸڭ شىعارىلۋى قولعا الىنعانى ابزال. بۇل ارادا بۇرىنعى كيريلل ەلٸپبيٸ مەن جاڭا قابىلدانعان لاتىن ەلٸپبيٸنٸڭ بٸرنەشە جىل قاتار جٷرەتٸنٸن دە ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. ول جٶنٸندە وسى ماقالاسىندا ەلباسى: «ەرينە, جاڭا ەلٸپبيگە بەيٸمدەلۋ كەزەڭٸندە بەلگٸلٸ بٸر ۋاقىت كيريلليتسا الفاۆيتٸ دە قولدانىلا تۇرادى», – دەدٸ. ٷشٸنشٸدەن, كەيبٸر ادامدار كيريلل ەلٸپبيٸنەن لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشسەك, مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ٷيرەنۋ قيىندايدى دەگەندٸ ايتادى, بٸراق تٸل ٷيرەنۋدٸڭ تٸكەلەي ەلٸپبيگە بايلانىستى ەمەس ەكەندٸگٸن بٷگٸندە اعىلشىن, قىتاي جەنە باسقا تٸلدەردٸ ٷيرەنٸپ جاتقان بالالارىمىز بەن جاستارىمىزدىڭ تەجٸريبەسٸ ايقىن اڭعارتىپ وتىر» – دەپ ويىن تٷيٸندەدٸ ەربول تٸلەشوۆ.
سىناماعا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ بارلىق باسقارمالار, دەپارتامەنتتەر, ەكٸمدٸكتەر قىزمەتكەرلەرٸ, وقىتۋ ورتالىقتارىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن ەدٸسكەرلەرٸ, ەسكەري قىزمەتشٸلەر قاتىستى. سىناققا جالپى سانى 500 ادام قاتىستى, ونىڭ ٸشٸندە جارتىسىنان كٶبٸ باسقارمالاردىڭ قىزمەتكەرلەرٸ.
«جازۋىمىزدىڭ نەگٸزٸ بولىپ تابىلاتىن لاتىن گرافيكاسى نەگٸزدەلگەن ەملە ەرەجەلەر جوباسى سىناماسى ماڭىزدى. ول ەل بولاشاعى – بٷگٸنگٸ جاستاردىڭ دۇرىس قالىپتاسۋىنا, بəسەكەگە قابٸلەتتٸ مامان بولۋىنا, ساۋاتتى ۇرپاق رەتٸندە ٶسۋٸنە, سايىپ كەلگەندە, əلەمدٸك ارەنادا ساپالى قازاقستاندىق تۇلعا رەتٸندە ٶز ورنىن تابۋىنا ٷلكەن سەپ بولاتىنىنا كٶزٸمٸز جەتتٸ. بٸز تاريحي كەزەڭدە ٶمٸر سٷرٸپ, ەڭبەك ەتٸپ وتىرمىز. بٸزدٸڭ بٷگٸنگٸ ماڭىزدى مەملەكەتتٸك قادامدارىمىز ەرتەڭگٸ كٷن قامى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, ەلٸمٸزدەگٸ əربٸر ساياسي شەشٸمنٸڭ ۇلتتىق مəنٸ زور, سونىڭ ٸشٸندە لاتىن گرافيكاسى نەگٸزٸندەگٸ əلٸپبيٸمٸزدٸڭ ورنى بٸرەگەي. سول ٷشٸن دە بٷگٸنگٸ سىناما نەتەجەلەرٸ ەرتەڭگٸ ەلەۋلٸ ٶزگەرٸستەرگە, ھەم ەملە ەرەجەسٸنٸڭ العاشقى باسپالداعى بولارى سٶزسٸز»-دەدٸ ش. شاياحمەتوۆ اتىنداعى «تٸل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ليزا ەسبوسىنوۆا.
سوندىقتان لاتىننەگٸزٸدٸ ەلٸپبيدٸڭ ەملەسٸنٸڭ سوڭعى نۇسقاسىن جەتٸلدٸرۋدە جاستارمەن, تٸل ماماندارىمەن ساناسىپ, ولاردىڭ ويىن ەسكەرۋدٸڭ نەگٸزٸ وسى-سىناما قورتىنتىسىنا بايلانىستى. سىناققا قاتىسقان قاۋىم جاڭا ەلٸپبيدٸڭ جوباسىنا زور قىزىعۋشىلىق تانىتتى, ولار ٶزارا پٸكٸر الماسىپ, قىزۋ تالقىلادى.
