ەلوردادا ەل-فارابي ورتالىعى اشىلدى

ەلوردادا ەل-فارابي ورتالىعى اشىلدى

ەلورداداعى وقۋشىلار سارايىندا ەل-فارابي ورتالىعى اشىلدى. سالتاناتتى شاراعا قوعام قايراتكەرلەرٸ, عالىمدار جەنە ساراي قىزمەتكەرلەرٸ قاتىستى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

«ەل-فارابي ورتالىعىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى - بٷگٸنگٸ جاس ۇرپاققا ەلەمنٸڭ ەكٸنشٸ ۇستازى اتانعان ەبۋ-ناسىر ەل-فارابي بابامىزدىڭ سوڭىندا قالعان مول مۇراسىن, عىلىمداعى مۇراسىن, تەربيە, مۋزىكا سالالارىنداعى بارلىق ەڭبەكتەرٸن جيناقتاپ, وقۋشىلارعا تٷسٸندٸرٸپ جەتكٸزۋ. اباي بابامىز «بولماساڭ دا ۇقساپ باق, بٸر جاقسىنى كٶرسەڭٸز» دەپ ايتقانىنداي, ەل-فارابي بابامىزدىڭ ەربٸر جاقسى قاسيەتٸن بالالاردىڭ بويىنان كٶرگٸمٸز كەلەدٸ. شىنىندا دا ول ادام تاڭعالاتىن, وسىنداي دا مٷمكٸندٸك ادام بالاسىندا بولادى ەكەن-اۋ دەپ تاڭداي قاعاتىن تۇلعا», - دەدٸ سالتاناتتى شارادا سٶز سٶيلەگەن ەل-فارابي اتىنداعى وقۋشىلار سارايىنىڭ ديرەكتورى ەربول ٸرگەباي.

 

ال ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پرورەكتورى, فيليلولگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ديحان قامزابەكۇلى ەل-فارابي مۇراسىن ەلٸمدە ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىنىڭ باستاۋىنا كٸمدەر بولدى دەگەن مەسەلە تٶڭٸرەگٸندە زەرتتەۋ جٷرگٸزۋ قاجەتتٸگٸن ايتادى. 

«ەستەرٸڭٸزدە بولسا, ەل-فارابي تۋرالى ماعجاننىڭ ٶلەڭدەرٸنە دە بار. ەكٸنشٸ اعجان ماشاني دەگەن كٸسٸ بولعان. ماركشەيدەر ماماندىعىن يەلەنگەن ول الماتىداعى پوليتەحيكالىق ينستيتۋتتا كٶپ جىل ساباق بەرگەن. سول كٸسٸ قانىش سەتباەۆپەن كەلٸسە وتىرىپ. 50-60-شى جىلدارى ەل-فارابي مۇراسىن جيناعان. عۇلامانىڭ جاتقان جەرٸنە بارىپ, قۇران وقىعان. مٸنە وسىنداي تۇلعالارىمىز جايىندا دا بٸلۋٸمٸز قاجەت»,- دەدٸ ول.

جازۋشى, فارابيتانۋشى ەل-فارابي تۋرالى «عۇلاما عۇمىر» دراماسىنىڭ اۆتورى جولتاي ەلماشۇلى عۇلاما عالىمنىڭ قازاق حالقى ٷشٸن ەرەكشە بولاتىن ەكٸ قىرىنا توقتالدى. 

«بٸرٸنشٸسٸ - ەبۋ-ناسىر ەل-فارابي ەلەم مويىنداعان, ەلەمدەگٸ ەكٸنشٸ ۇستاز دەگەن اتقا يە بولعان عۇلاما عالىم. بٷكٸل عىلىمي ورتا, زييالى قاۋىم اريستوتەلدەن كەيٸن ەكٸنشٸ ۇستاز دەپ قابىلداعان شىعار. ال بٸز ٷشٸن شە? ورتا ازييا, قازاقستان ٷشٸن ەبۋ-ناسىر ەل-فارابي قاي ۋاقىتتا دا بٸرٸنشٸ ۇستاز بولىپ قالۋى كەرەك. ەكٸنشٸدەن, بيىل بٸز ەبۋ-ناسىر ەل-فارابيدٸڭ 1150 جىلدىعىمەن قوسا, حەكٸم ابايدىڭ 175 جىلدىعىن تويلاپ جاتىرمىز. وسى ورايدا ابايدىڭ ۇستازى كٸم دەگەندە مٷدٸرە بەرەتٸن ەدٸك. ەندٸ قازٸر بٸز ەمٸن-ەركٸن ابايدىڭ ۇستازى ەبۋ-ناسىر ەل-فارابي دەپ ايتۋعا حاقىلىمىز دەپ ويلايمىن. ماعجاني دەگەن عۇلاما بولعان. ول ەل-فارابي ەڭبەكتەرٸمەن جاقسى تانىس بولعان. ونىڭ شەكٸرتتەرٸ سەمەيگە كەلٸپ, دەرٸس بەرگەن. سول شەكٸرتتەردەن اباي دەرٸس العان. دەمەك, اباي ٶز زامانىندا ەبۋ-ناسىر ەل-فارابيدٸ تانىدى, بٸلدٸ, ەڭبەكتەرٸمەن تانىس بولدى دەپ ايتا الامىز», - دەگەن قالامگەر ورتالىققا ٶزٸنٸڭ «عۇلاما عۇمىر» كٸتابىن تارتۋ ٶتتٸ.

ايتا كەتەرلٸگٸ, وسى شارا اياسىندا وقۋشىلار سارايىندا ەبۋ-ناسىر ەل-فارابيدٸڭ كەۋدە مٷسٸنٸنٸڭ اشىلۋ سالتاناتى دا ٶتتٸ. عۇلاما عالىمنىڭ كەۋدە مٷسٸنٸن نۇر-سۇلتان قالالىق سۋرەتشٸلەر وداعىنىڭ باسقارما تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان ەرٸپوۆ جاساعان.