بٷگٸن سەنات تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆتىڭ تٶراعالىق ەتۋٸمەن سەنات جانىنداعى جاس ساراپشىلار كلۋبىنىڭ وتىرىسى بولدى. تٶرتٸنشٸ مەرتە ٶتٸپ وتىرعان كەزدەسۋدٸڭ باستى تاقىرىبى ەكولوگييا, تابيعي رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋ جەنە تۇراقتى دامۋ مەسەلەلەرٸنە ارنالدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
سەنات باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, وتىرىستى اشقان م. ەشٸمباەۆ ەلٸمٸزدٸڭ الدىندا بٷكٸل ەلەمگە تەن ەكولوگييالىق قاۋٸپ-قاتەرلەر: كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ, جەردٸڭ شٶلەيتتەنۋٸ مەن توزۋى, بيوالۋانتٷرلٸلٸكتٸڭ جوعالۋى, توپىراق ەروزيياسى, اۋا مەن سۋدىڭ لاستانۋى تۇرعانىن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق رۇقسات ەتٸلمەگەن قوقىس ٷيٸندٸلەرٸ, ٶنەركەسٸپ قالدىقتارىن كەدەگە جاراتۋ, ەرەكشە تابيعي نىسانداردىڭ ەكوجٷيەسٸن قالپىنا كەلتٸرۋ جەنە ساقتاۋ پروبلەمالارى دا ماڭىزدى بولىپ وتىر.
«ەكولوگييالىق پروبلەمالاردى مەملەكەتتٸڭ قاتىسۋىمەن عانا شەشۋ مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸ انىق. ازاماتتىق سەكتور, ٷەۇ, بيزنەس, جاناشىر جاندار مەن ەرٸكتٸلەر تاراپىنان دا بەلسەندٸ ٸس-قيمىل قاجەت بولادى. حالىق اراسىندا ەكولوگييالىق ويلاۋ مەن قورشاعان ورتاعا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋدى دامىتۋ قاجەت. سونداي-اق تيٸمدٸ زاڭدار دا كەرەك. بۇل تۇرعىدا ٶتكەن جىلدىڭ سوڭىندا ەلٸمٸز پرەزيدەنتٸنٸڭ باستاماسى بويىنشا پارلامەنت قابىلداعان ەكولوگييالىق كودەكستٸڭ ماڭىزى زور. ونداعى نورمالاردىڭ ارقاسىندا قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىندا جاڭا ەرەجەلەر جاسالادى. ەڭ الدىمەن, كودەكس ارقىلى «لاستاۋشى تٶلەيدٸ جەنە تٷزەتەدٸ» قاعيداتى ٸسكە اسادى. بۇل لاستاۋشىلارعا ايىپپۇل تٶلەمدەرٸنٸڭ مٶلشەرٸن بٸرنەشە رەت ارتتىرۋدى دا, ولار كەلتٸرگەن زالالدى جويۋ ٷشٸن قاجەتتٸ شارالار قابىلداۋدى دا بٸلدٸرەدٸ», - دەپ اتاپ ٶتتٸ م. ەشٸمباەۆ.
ٶز كەزەگٸندە ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترٸ ماعزۇم مىرزاعاليەۆ اتموسفەراداعى اۋانىڭ ساپاسى مەن قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى ٶڭدەۋ دەڭگەيٸنٸڭ تٶمەندٸگٸ ەكولوگييالىق كٷن تەرتٸبٸندەگٸ بٸرٸنشٸ كەزەكتەگٸ مەسەلە ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. اتموسفەراعا شىعارىندى كٶلەمٸ ٶسە تٷسۋدە: 2020 جىلى ولار 2,57 ملن توننانى قۇرادى, بۇل 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا (2,51 ملن توننا) كٶپ. سونداي-اق سۋ رەسۋرستارىن ٷنەمدەۋ سالاسىندا ينفراقۇرىلىمنىڭ ەسكٸرۋٸ, كٶپتەگەن سۋدىڭ ىسىراپ بولۋى, سۋ ٷنەمدەۋگە ىنتالاندىرۋدىڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸ پروبلەمالارى ورىن الىپ وتىر.
«ەكولوگييالىق پروبلەمالاردى شەشۋ ٷشٸن 2025 جىلعا دەيٸن ەكولوگييالىق جاعدايدى جاقسارتۋ جٶنٸندەگٸ جول كارتالارى جاسالدى, ولار قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتارعا ارنالعان جاڭا 24 پوليگون سالۋدى, لاستانعان جەرلەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋدٸ جەنە جويۋدى, جاڭا 7 كەرٸز-تازارتۋ قۇرىلىستارىن سالۋدى جەنە 12 قۇرىلىستى قايتا جاڭارتۋدى, سونداي-اق 2050 جىلعا دەيٸنگٸ تٶمەن كٶمٸرتەكتٸ دامۋ تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەۋدٸ كٶزدەيدٸ», - دەپ اتاپ ٶتتٸ م. مىرزاعاليەۆ.
جاس ساراپشىلار كلۋبىنىڭ وتىرىسى بارىسىندا پٸكٸرتالاسقا قاتىسۋشىلار ەكولوگييالىق پروبلەمالاردى شەشۋگە, تابيعي رەسۋرستاردى ٷنەمدەۋگە جەنە تۇراقتى دامۋعا قاتىستى ٶز پٸكٸرلەرٸ مەن ۇسىنىستارىمەن بٶلٸستٸ.
ۇلتتىق بيوتەحنولوگييالار ورتالىعىنداعى ادام گەنەتيكاسى زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ماقسات جاباعين قازاقستاننىڭ سيرەك كەزدەسەتٸن جەنە جويىلىپ بارا جاتقان فلورا مەن فاۋنا تٷرلەرٸن ساقتاۋ ٷشٸن بيوالۋانتٷرلٸلٸكتٸڭ ۇلتتىق بيوبانكٸن قۇرۋدى ۇسىندى. «ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى» اق ماكروەكونوميكالىق تالداۋ جەنە بولجامداۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ەرنار سەرٸك ينۆەستورلاردى تارتۋ ارقىلى قازاقستان اۋماعىنىڭ شٶلەيتتەنۋ پروبلەماسىن شەشۋ جولدارى تۋرالى ويىمەن بٶلٸستٸ.
