
فوتو: ورتكوم
بيىل 1 سەۋٸرٸ مەن 31 مامىر ارالىعىندا ارمەنييا, بەلگييا, لاتۆييا, ليتۆا, رۋمىنييا, فرانتسييا جەنە شۆەيتسارييا ەلشٸلٸكتەرٸ قازاقستاندا فرانتسۋز تٸلٸنە جەنە فرانكوفون مەدەنيەتتەرٸنٸڭ كٶپتٷرلٸلٸگٸنە ارنالعان فرانكوفونييا كٶكتەمٸ مەدەني فەستيۆالٸن ۇيىمداستىرادى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە ٶتكەن باسپاسٶز وتىرىسىندا ايتىلدى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
فرانتسۋز اليانستارى, فرانكوفون اسسوتسياتسييالار جەنە بٸرنەشە قازاقستاندىق مەدەنيەت مەكەمەلەرٸمەن ىنتىماقتاستىقتا ۇيىمداستىرىلعان فەستيۆال باعدارلاماسىنا ەر تٷرلٸ سالالارداعى كٶپتەگەن شارالار ەندٸ. ولار - كينو, زاماناۋي مۋزىكا, زاماناۋي بي, كونفەرەنتسييالار, ەدەبي كەزدەسۋلەر, ۆيرتۋالدى شىندىق پەن كوميكستەر كٶرمەلەرٸ جەنە فرانتسۋز تٸلٸمەن بايلانىستى تٷرلٸ بايقاۋلار مەن سايىستار.
15-فرانكوفونييا كٶكتەمٸ قازاقستاننىڭ الماتى, اقتوبە, استانا, كاراعاندى, ٶسكەمەن جەنە شىمكەنت قالالارىندا ٶتەدٸ. بيىلعى شارالار باعدارلاماسىنىڭ مەيەگٸ – يننوۆاتسييا جەنە شىعارماشىلىقتىڭ كٶمەگٸمەن بولاشاق تۋرالى فرانتسۋز تٸلٸندە ارمانداۋ.
فرانكوفونييا دەگەنٸمٸز نە?
1970 ج قۇرىلعان حالىقارالىق فرانكوفونييا ۇيىمى (حفۇ) بٷگٸنگٸ تاڭدا 90 مەملەكەت پەن ٷكٸمەتتٸ بٸرٸكتٸرٸپ وتىر.
ۇيىمنىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ – فرانتسۋز تٸلٸنٸڭ ٶرٸسٸن كەڭەيتۋ جەنە تٸلدەر الۋاندىعىن دەمەۋ, سونىمەن قاتار, بٸلٸم بەرۋ مەن مەدەنيەتتەر ديالوگىن, تۇراقتى دامۋدى جەنە نيەتتەستٸكتٸ, دەموكراتييا مەن بەيبٸتشٸلٸكتٸ ناسيحاتتاۋ. 2024 ج قازان ايىندا فرانتسييانىڭ ۆيللەر-كوتترە جەنە پاريج قالالارىندا فرانكوفونييا مەملەكەت باسشىلارى جەنە ٷكٸمەتتەرٸنٸڭ XIX كونفەرەنتسيياسى ٶتتٸ. كەلەسٸ سامميت 2026 ج كامبودجادا ٶتەدٸ. قازاقستانداعى فرانكوفونييا كٶكتەمٸ 15 جىلدان بەرٸ وسىنداي ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگٸزگٸ شاراسى بولىپ كەلەدٸ.
ارمەنييانىڭ قازاقستانداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ ارمەن گەۆوندياننىڭ ايتۋىنشا فرانكوفونييا – حالىقتارعا مەدەنيەتتٸ تەرەڭٸرەك قابىلداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن, سول ارقىلى مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىق پاليتراسىن بايىتاتىن مەدەنيەتتەر, دەستٷرلەر, ەرەكشە ەدەت-عۇرىپتاردىڭ تىعىز توعىسۋى.
"سوڭعى جىلدارى ارمەنييا مەن حالىقارالىق فرانكوفونييا ۇيىمى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جاڭا سەرپٸن الدى. ارمەنييادا فرانكوفونييانىڭ ونىنشى سپورتتىق جەنە مەدەني ويىندارىنا دايىندىق جٷرٸپ جاتىر, ونى 2027 جىلى 23 شٸلدەدەن 1 تامىزعا دەيٸن ەرەۆاندا ٶتكٸزۋ جوسپارلانعان. بۇل فرانكوفونييا ەلدەرٸمەن دوستىق قارىم-قاتىناستى نىعايتىپ قانا قويماي, ارمەنييادا فرانتسۋز تٸلٸنٸڭ تارالۋىنا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسۋ ٷشٸن ۇيىمداستىرىلماق", - دەدٸ ارمەنييا ەلشٸسٸ.
فرانتسۋز تٸلٸ قولدانۋ ٶرٸسٸ بويىنشا ەلەمدەگٸ بەسٸنشٸ تٸل
فرانتسۋز تٸلٸن جاھاننىڭ بەس قۇرلىعىندا 321 ميلليون ادام قولدانادى. سونىمەن قاتار, ول ەلەمدە مەڭگەرۋشٸلەر سانى بويىنشا ەكٸنشٸ (51 ميلليون ادام), ال ينتەرنەتتەگٸ قولدانىسى بويىنشا تٶرتٸنشٸ تٸل. فرانتسۋز تٸلٸ 29 مەملەكەتتە جەنە بۇۇ, سولتٷستٸك اتلانتيكالىق كەلٸسٸم ۇيىمى (OTAN), ەۋروپا وداعى سيياقتى حالىقارالىق ۇيىمداردا رەسمي تٸل مەرتەبەسٸنە يە. قازاقستاندا فرانتسۋز تٸلٸن 11000 مەكتەپ وقۋشىسى مەڭگەرۋدە, ال بۇل تٸلدە سٶيلەي الاتىندار سانى 25000 ادامعا دەيٸن جەتەدٸ.