فوتو: iStock
ەلٸمٸزدە ەلەكترلٸ ساموكاتتارعا قاتىستى جاڭا زاڭ قابىلداندى. كٶلٸك قۇرالىنىڭ بۇل تٷرٸنە قانداي شەكتەۋ قويىلادى, قانداي ٶزگەرٸستەر بار دەگەن سۇراقتارعا ٸٸم ەكٸمشٸلٸك پوليتسييا كوميتەتٸنٸڭ اسا ماڭىزدى ٸستەر جٶنٸندەگٸ اعا ينسپەكتورى اقتوتى بورانوۆا جاۋاپ بەردٸ, – دەپ حابارلايدى Polisia.kz.
ەلەكترلٸ ساموكات – ەكٸ نەمەسە ٷش دٶڭگەلەكتٸ, بٸر ادامنىڭ قوزعالۋىنا ارنالعان ورىندىعى جوق كٶلٸك قۇرالى.
ەلەكترلٸ ساموكاتپەن قاي جەردە جەنە قاي جاستان باستاپ جٷرۋگە بولادى?
– قابىلدانعان جاڭا زاڭعا سەيكەس ەلەكترلٸ ساموكات ۆەلوجولدا, ۆەلوجولاقتاردا, 25 كم/ساعات جىلدامدىقپەن جٷرٸس بٶلٸگٸنٸڭ وڭ جاق شەتٸندە, ونىڭ ٸشٸندە مارشرۋتتىق كٶلٸكتەرگە ارنالعان جولاق بويىمەن بٸر قاتاردا قوزعالا الادى. ال تروتۋار مەن جول جيەگٸندە, جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر جولىندا 6 كم/ساعاتتان اسپايتىن جىلدامدىقپەن جٷرۋٸ كەرەك. سونىمەن قاتار ەلەكترلٸ ساموكاتتا كٶلٸككە ارنالعان جولمەن جٷرۋگە تەك 18 جاستان باستاپ رۇقسات ەتٸلەدٸ جەنە جٷرگٸزۋشٸ كۋەلٸگٸنٸڭ كەز كەلگەن ساناتى بولۋى كەرەك.
ەلەكترلٸ ساموكات جٷرگٸزۋشٸلەرٸ “شلەم” كييۋگە مٸندەتتٸ مە?
– يە, موپەد, ەلەكترلٸ ساموكات جەنە ۆەلوسيپەد جٷرگٸزۋشٸلەرٸ جولدىڭ جٷرٸس بٶلٸگٸندە جٷرگەندە عانا بەكٸتٸلگەن شلەمدٸ كييۋٸ كەرەك.
ەلەكترلٸ ساموكات جٷرگٸزۋشٸلەرٸنە باقىلاۋ قالاي جٷرگٸزٸلەدٸ? جول جٷرٸسٸ قاعيدالارىن بۇزعانى ٷشٸن ولارعا قانداي جاۋاپكەرشٸلٸك قاراستىرىلعان?
– ايتا كەتۋ كەرەك, كيكشەرينگ كومپانييالارى جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر مەن ساياباقتاردىڭ بەلگٸلٸ بٸر جەرلەرٸندە ەلەكترلٸ ساموكات جىلدامدىعىن شەكتەيتٸن بولادى. ورناتىلعان GPS-سەنسوردىڭ ارقاسىندا مۇنداي ايماقتارعا كٸرۋ كەزٸندە جىلدامدىقتى شەكتەۋ اۆتوماتتى تٷردە قوسىلادى.
جاۋاپكەرشٸلٸككە كەلسەك. قازٸر ولاردى جولاۋشىلار مەن جٷكتەردٸ تاسىمالداۋ (ەقبتك-نٸڭ 593-بابى, 5 اەك كٶلەمٸندە ايىپپۇل سالۋ), سونداي-اق جول جٷرٸسٸنە قاتىسۋشىلارعا قويىلاتىن ٶزگە دە تالاپتاردى بۇزعانى ٷشٸن (ەقبتك-نٸڭ 620-بابى, ەسكەرتۋ نەمەسە 3 اەك كٶلەمٸندە ايىپپۇل سالۋ) جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋعا بولادى.
مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندارعا ارنالعان ەلەكترلٸ كرەسلولار شاعىن ەلەكترلٸ كٶلٸكتەرگە جاتادى ما?
– جوق. مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامدارعا ارنالعان كرەسلولار شاعىن ەلەكترلٸ كٶلٸكتەر ساناتىنا كٸرمەيدٸ, سەبەبٸ ادامداردىڭ قوزعالۋىنا ارنالعان قۇرال بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار شاعىن ەلەكترلٸ كٶلٸكتەردٸ پايدالانۋشىلارعا قويىلاتىن جەكە تالاپتاردى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ادامدار ورىنداي المايدى. مىسالى, جولدى كەسٸپ ٶتكەندە كرەسلودان تٷسٸپ, جەتەكتەپ ٶتۋ دەگەن سيياقتى تالاپتى ورىنداي المايدى.
نەلٸكتەن “جاياۋ جٷرگٸنشٸ” ۇعىمىنا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلٸپ جاتىر?
– “جاياۋ جٷرگٸنشٸ” تٷسٸنٸگٸ ەلەكترلٸ ساموكات پەن شاعىن ەلەكتر كٶلٸكتەرٸن جەتەكتەپ جٷرۋگە قاتىستى زاڭ تالاپتارىنا سەيكەس رەتتەلٸپ جاتىر. وسى تٷزەتۋگە بايلانىستى بۇل كٶلٸكتەردەن تٷسٸپ جەتەكتەگەن كەزدە ولاردىڭ جٷرگٸزۋشٸلەرٸ جاياۋ جٷرگٸنشٸلەرگە تەڭەستٸرٸلەدٸ.
ەلەكترلٸ ساموكاتتار ٸشكٸ ٸستەر ورگاندارىندا تٸركەلە مە?
– جوق, تٸركەۋگە جاتاتىن اۆتوكٶلٸك قۇرالدارىنىڭ تٸزبەسٸ كەدەن وداعىنىڭ “دٶڭگەلەكتٸ كٶلٸك قۇرالدارىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ تۋرالى” تەحنيكالىق رەگلامەنتٸندە بەلگٸلەنگەن. ەلەكتروساموكات بۇل تٸزٸمگە كٸرمەيدٸ.
ەلەكترلٸ ساموكاتتاردىڭ ماكسيمالدى جىلدامدىعى 25 كم/ساعاتتان ارتىق بولسا, ول قاي كٶلٸك تٷرٸنە جاتادى?
– بۇل جاعدايدا ەلەكترلٸ ساموكات “موپەد” ۇعىمىنا تٷسەدٸ. بۇل رەتتە قازٸرگٸ ۋاقىتتا ماكسيمالدى كونسترۋكتيۆتٸ جىلدامدىعى 50 كم/ساعاتتان اساتىن ەلەكترلٸ ساموكاتتاردىڭ يمپورتىن شەكتەۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلۋدا, سەبەبٸ مۇنداي كٶلٸك قاۋٸپتٸ, تۇراقسىز جەنە ودان جاراقات الۋ قاۋپٸ جوعارى.
موپەدتەردٸڭ, ەلەكترلٸ ساموكاتتاردىڭ جەنە ۆەلوسيپەدتەردٸڭ جٷرگٸزۋشٸلەرٸنە باسقا كٶلٸك قۇرالدارىنىڭ جٷرگٸزۋشٸلەرٸنە كٶرٸنۋگە ارنالعان جارىق شاعىلىستىراتىن زاتسىز جٷرۋگە تىيىم سالىنادى.
بۇل قانداي زاتتار جەنە تالاپتارىن تٷسٸندٸرٸپ كەتسەڭٸز.
– بۇل تالاپقا سەيكەس سٸزدە كەز كەلگەن جارىق قايتارعىش ەلەمەنتٸ بار زات بولۋى كەرەك. ول كەز كەلگەن كيٸم بولۋى مٷمكٸن: كٷرتەشە, قالپاق, جيلەت, اياق كيٸم, ريۋكزاك, سٶمكە جەنە ارنايى جارىق قايتارعىش لەنتالار. بۇل زاتتاردىڭ كٶرٸنۋٸن قامتاماسىز ەتۋ قيىن ەمەس. جٷرگٸزۋشٸگە جان-جاعىنان كٶرٸنۋٸ ٷشٸن ولاردى كيٸمدەردٸڭ ٷستٸنە كييۋ كەرەك.
ەلەكترلٸ ساموكاتتى باسقارۋشىلاردى “جٷرگٸزۋشٸ” دەپ اتايتىنىن ەسكەرسەك, ولار باسقا جٷرگٸزۋشٸلەر سيياقتى ماس كٷيٸندە كٶلٸك تٸزگٸندەگەنٸ ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلا ما?
ەلەكترلٸ ساموكات اۆتوكٶلٸك قۇرالى بولىپ تابىلمايتىندىقتان جەنە تٸركەۋگە جاتپايتىندىقتان, ولارعا ەقبتك-نٸڭ 608-بابىندا كٶزدەلگەن جاۋاپكەرشٸلٸك قولدانىلمايدى.
ەلەكترلٸ ساموكاتتى ماس كٷيٸندە جٷرگٸزگەنٸ ٷشٸن ەقبتك-نٸڭ 440-بابى بويىنشا جاۋاپقا تارتىلادى.
