فوتو اشىق دەرەككٶزدەن
سەنات دەپۋتاتى نۇرتٶرە جٷسٸپ ەلٸمٸزدە دەسترۋكتيۆتٸ كٷشتەردٸڭ تامىر جايىپ بارا جاتقانىنا الاڭدادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ونىڭ ايتۋىنشا, رەسپۋبليكادا دٸنگە قىزىعۋشىلاردىڭ ورتاشا جاس مٶلشەرٸ جاسارىپ كەلەدٸ. بەيرەسمي دەرەكتەرگە سٷيەنسەك, دٸني بٸلٸم ٸزدەنۋشٸلەردٸڭ 75%–ٸ اشىق ينتەرنەت رەسۋرستاردى پايدالانادى. دەسترۋكتيۆتٸ كٷشتەر اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتٸڭ بارلىق مٷمكٸندٸگٸن ٶز قىزمەتٸندە وڭتايلى پايدالانىپ وتىر.
"ازامات قاي دٸندٸ ۇستانادى? ونىڭ سەنٸم–نانىمى قانداي? ەركٸمنٸڭ ٶز ەركٸ. بۇعان اتا زاڭدا كەپٸلدٸك بەرٸلگەن. بٸراق سولاي ەكەن دەپ ٶزٸمٸز ٶمٸر سٷرٸپ وتىرعان قوعامدى الا تايداي بٷلدٸرۋگە, ٶز دٸني ۇستانىمىن ٶزگەگە تاڭۋعا, توپ قۇرىپ, جٸك-جٸككە بٶلٸنۋگە جول بەرۋگە بولمايدى. "دومبىرا – حارام, سەلەم سالۋ – حارام, ەلدٸڭ بەرٸ حيدجاپ پەن نيقاب كييۋٸ كەرەك" دەگەن تالاپتار كونستيتۋتسييامىزعا قايشى كەلەدٸ", - دەيدٸ جٷسٸپ پرەمەر-مينيسترگە جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا.
ايتۋىنشا, قازٸر اشىق ينتەرنەت رەسۋرستار ارقىلى يسلام دٸنٸنٸڭ كەيبٸر ۇستانىمىن العا تارتىپ, سالت-دەستٷر مەن ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى جوققا شىعارۋعا تىرىسقان كونتەنتتەر كٶبەيدٸ. سونىڭ سالدارىنان قازاقستاندىقتار تاراپىنان سالت-دەستٷرٸمٸز بەن ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزعا, دەستٷرلٸ مەدەنيەت پەن ٶنەرگە قارسىلىق بٸلدٸرۋ, مەملەكەتتٸك رەمٸزدەر مەن كەيبٸر مەرەكەلەردٸ قۇرمەتتەمەۋ, زاڭمەن بەلگٸلەنگەن ەسكەردە قىزمەت ەتۋ, ورتا بٸلٸم الۋ سىندى ورتاق مٸندەتتەردەن, مەديتسينالىق رەسٸمدەردٸڭ كەيبٸر تٷرلەرٸنەن باس تارتۋى سىندى زايىرلى قوعام تالاپتارىنا ساي كەلمەيتٸن قارسىلىقتار انىق بايقالۋدا.
جاستاردىڭ فوكۋسىن جالپىعا ورتاق وقۋ-بٸلٸمنەن, پاراساتتى پايىمنان, زاماناۋي قۇندىلىقتاردان بۇرمالانعان تاياز دٸني تٷسٸنٸكتەرگە بۇرىپ ەكەتۋ ەرەكەتتەرٸ اشىق جٷرٸپ جاتىر.
"راديكالدىق يدەولوگييا جەتەگٸندە جٷرگەن ازاماتتار قوعامنىڭ بارلىق سالاسىندا قىزمەت ەتٸپ جٷر. ولار سىرتتاي اشىق قارسىلىق تانىتپاعانىمەن, ٸشتەي سول اعىمدا. قازٸر سىرتقى كٷشتەر تٷرلٸ قوعامدىق قورلار, بٸرلەستٸكتەر رەتٸندە قۇرىلىپ, اعارتۋ, بٸلٸم بەرۋ, ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋ, قارجىلاي گرانتتار بٶلۋ سيياقتى بٸر قاراعاندا "جاناشىرلىق" شارالارمەن اينالىسىپ جٷرگەندەي. ياعني "جۇمساق كٷشتەر" تەرٸس پيعىلىن جٷزەگە اسىرىپ, "ەلەۋمەتتٸك", "قايىرىمدىلىق" شارالار ارقىلى ولار ٶز جاقتاستارىن كٶبەيتٸپ جاتىر. بۇلاردىڭ وتباسىندا ٶسٸپ كەلە جاتقان بالالاردىڭ سانى مەن ولاردىڭ اينالاسىنداعى ادامدارعا ىقپالىن ويلاۋدىڭ ٶزٸ قورقىنىش تۋعىزادى", - دەپ الاڭدادى دەپۋتات.
نۇرتٶرە جٷسٸپتٸڭ سٶزٸنشە, ەلٸمٸزدە وسىنداي سىرت كٷشتەردەن ازاماتتاردى اراشالاپ الۋعا كٶمەك كٶرسەتەتٸن ساۋاتتى تەولوگتار مەن يمامدار تاپشى. قازاقستاندا يمامداردى دايىندايتىن 9 مەدرەسە مەن بٸر عانا ۋنيۆەرسيتەت جۇمىس ٸستەيدٸ.
"نەتيجەسٸندە يوردانييا, ەگيپەت, تٷركييا, ساۋد ارابيياسى جەنە تاعى باسقا شەتەلدەردەن بەيرەسمي ٶز بەتٸمەن بارىپ وقىپ جاتقان ازاماتتار از ەمەس. ولاردىڭ بٸلٸمٸنٸڭ يدەلوگييالىق باعىتى مەن دەستٷرلٸ دٸنٸمٸزگە سەيكەستٸگٸ سۇراق تۋدىرادى", - دەيدٸ دەپۋتات.
ول وسى جاعدايلاردىڭ الدىن الۋعا قۇزىرلى ورگاندار اراسىندا ٶزارا ٷيلەستٸرۋدٸڭ جەنە تەۋەكەلدەردٸ باسقارۋدا جٷيەلٸ, بٸرٸزدٸ جۇمىستاردىڭ بولماۋى دا بٸردەن–بٸر سەبەپ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
مەسەلەن, ٶتكەن جىلداردا ٶڭٸرلەردە دٸن ٸستەرٸ باسقارمالارى اشىلىپ, كٶپ ۋاقىت ٶتپەي "وپتيميزاتسييا" دەگەن جەلەۋمەن جابىلدى. تەك 2021 جىلعى مامىردا پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىنان كەيٸن جەكە باسقارمالار بولىپ قايتا قۇرىلدى. سوعان قاراماستان اباي, جەتٸسۋ, شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا بۇل باسقارمالار ەلٸ كٷنگە اشىلماي وتىر.
تاعى بٸر مىسال, 2019 جىلى "قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە دٸني قىزمەت جەنە دٸني بٸرلەستٸكتەر مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى" زاڭ جوباسى پارلامەنتتە قارالىپ, بٸرقاتار جاقسى نورما ۇسىنىلعان. الايدا زاڭ باستاماشىسى ٷكٸمەت زاڭ جوباسىن كەرٸ قايتارىپ الدى.
"كٶرٸپ وتىرعانىمىزداي بٸز ٶزٸمٸزگە كەلەر قاۋٸپتٸ بايقاساق تا, ونىمەن كٷرەستە تابىندىلىق كٶرسەتە الماي وتىرمىز", - دەيدٸ نۇرتٶرە جٷسٸپ.
وسىعان بايلانىستى سەنات دەپۋتاتتارى جاستاردى تەرٸس دٸني اعىمداردان قورعاۋ ٷشٸن بٸرقاتار ۇسىنىس جاسادى:
• شەتەلدٸڭ وزىق تەجٸريبەسٸن زەردەلەپ, قولدانىستاعى زاڭنامانى ۇلتتىق دٷنيەتانىمدى ەسكەرە وتىرىپ جەتٸلدٸرۋ;
• ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە ناسيحاتتاۋ;
• دٸن ٸستەرٸ باسقارمالارىن بارلىق ٶڭٸردە بٶلەك باسقارما رەتٸندە قايتا اشۋ جەنە ولاردىڭ كادرلىق ەلەۋەتٸن كٷشەيتۋ;
• ٶڭٸرلەردەگٸ دٸني پروبلەمالاردى زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق ەلەۋەتٸن ارتتىرىپ, قىزمەتكەرلەردٸڭ جالاقىسىن كٶتەرۋ;
• ٶڭٸرلەردەگٸ جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارىنىڭ ەلەۋەتٸن كٶتەرٸپ, جاستاردى دەسترۋكتيۆتٸ اعىمداردىڭ ىقپالىنان ساقتاندىرۋ جەنە الدىن الۋ بويىنشا كەشەندٸ ٸس–شارالار ۇيىمداستىرۋ نىسانى رەتٸندە پايدالانۋ;
• شەتەلدەن ٶز بەتٸنشە دٸني بٸلٸم الىپ كەلگەن ازاماتتاردى قايتا دايارلىقتان ٶتكٸزەتٸن جەنە ديپلومدارىن اككرەديتاتسييالايتىن ۇلتتىق دەستٷرگە نەگٸزدەلگەن ورتالىق قۇرۋ.
