ٶنەركەسٸپ ورىندارىنىڭ اشىلىپ, جاڭادان جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ نەتيجەسٸندە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكونوميكاسىندا تىڭ تەندەنتسييا, وڭ ديناميكا بايقالادى. جالپى, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكونوميكالىق ەل-اۋقاتىنىڭ ارتقاندىعىن جيٸ ايتىپ تا, جازىپ تا جٷرمٸز. تاريح قويناۋىنا ەنگەن ون جىلدى ايتپاعاندا, سوڭعى بەسجىلدىقتا سىر حالقىنىڭ ەڭسەسٸ كٶتەرٸلٸپ, ايماقتىڭ اجارى كٸرٸپ, تۇرعىنداردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸگٸ ارتقان. ياعني, جاڭادان قۇرىلعان جۇمىس ورىندارى مەن ٸسكە قوسىلعان ٶندٸرٸس وشاقتارى ەلەۋمەتتٸك جاعدايدى جاڭا قىرىنان كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. مەسەلەن, جىل باسىنان بەرٸ ايماقتا تاماق ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ, رەزەڭكە جەنە پلاستماسسا بۇيىمدارى ٶندٸرٸسٸنٸڭ ارتۋى ەسەبٸنەن ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە ٶسٸم 0,5 پايىزعا قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
ايتا كەتەيٸك, جىل باسىنان بەرٸ قىزىلوردا وبلىسىندا ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸندە 437,7 ملرد تەڭگەنٸڭ ٶنٸمٸ ٶندٸرٸلدٸ. بۇل يندۋسترييالىق ايماعى سان سالالى ايماق ٷشٸن از كٶرسەتكٸش. وعان كەن ورىندارىنىڭ تابيعي سارقىلۋ سالدارىنان مۇناي ٶنٸمٸ كٶلەمٸنٸڭ ازايۋى سەبەپ. ٶڭٸردەگٸ ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸنٸڭ شامامەن 70 پايىزعا جۋىعى مۇناي ٶندٸرٸسٸنٸڭ ٷلەسٸندە. قازٸرگٸ تاڭدا مۇناي ۇڭعىمالارىنىڭ سۋلانۋى سالدارىنان ٶندٸرۋ كٶلەمٸ جىل سايىن تٶمەندەۋدە. اعىمداعى جىلدىڭ العاشقى 6 ايىندا 3,2 ملن توننا مۇناي ٶندٸرٸلٸپ, ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 250 مىڭ تونناعا كەمٸپ وتىر. دەگەنمەن دە, ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸندە ٶسٸمدٸ قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ٶڭٸر ەكونوميكاسىن يندۋسترييالاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا ەرتاراپتاندىرۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. جالپى, باعدارلاما اياسىندا 22 جوبا جٷزەگە استى, قازٸرگٸ تاڭدا ونىڭ 16-سى بويىنشا ٶنٸم ٶندٸرٸلٸپ, 1700 ادام جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر. بۇل تۋرالى وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ق.ىسقاقوۆ ٶڭٸرلٸك كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە ٶتكەن باسپاسٶز بريفينگٸندە مەلٸمدەدٸ.
- يندۋسترييالاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا بيىل جالپى قۇنى 100,8 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايتىن, 600-گە جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتيتىن 3 جوبانى ٸسكە قوسامىز, ولار – شىنى جەنە تامپوناجدى تسەمەنت زاۋىتتارى, بالىق ٶڭدەۋ تسەحى. ٶنەركەسٸپ سالاسىنا قاتىستى جوسپارلار اۋقىمدى, سوندىقتان ولار بويىنشا تيياناقتى جۇمىس جٷرۋدە. اگروٶندٸرٸستٸك سەكتوردا دا دامۋدىڭ تۇراقتى تەندەنتسيياسى بايقالادى. اعىمداعى جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىعىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا 17,5 ملرد تەڭگەنٸڭ جالپى ٶنٸمٸ ٶندٸرٸلٸپ, ٶسٸم 2,7 پايىزدى قۇرادى. ٶسٸم نەگٸزٸنەن مال شارۋاشىلىعى سالاسى ەسەبٸنەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ. ەت ٶندٸرۋ – 3,6 پايىزعا, سٷت ٶندٸرۋ – 2,1 پايىزعا جەنە تاۋىق جۇمىرتقاسى ٶندٸرٸسٸ 45,8 پايىزعا ارتىپ وتىر. تۇراقتاندىرۋ قورىنان جىل باسىنان بەرٸ 110,3 ملن تەڭگەنٸڭ 1153,1 توننا ٶنٸمٸ ساتىلدى. بٷگٸنگٸ كٷنگە تۇراقتاندىرۋ قورىندا 1875 توننا ٶنٸم قالىپتاستىرىلعان. ونىڭ ٸشٸندە كارتوپ – 968,6 توننا, قاراقۇمىق جارماسى – 0,3 توننا, قانت – 182,7 توننا, كٷرٸش – 40 توننا, ٶسٸمدٸك مايى – 3,4 توننا, شاي - 1,6 توننا, 1 سورتتى ۇن – 366,1 توننا, ماكارون – 7,1 توننا, سەبٸز – 105,3 توننا, پيياز 200 توننانى قۇراپ وتىر, - دەدٸ.
ماڭىزدى مٸندەت رەتٸندە ايماق ەكونوميكاسىنىڭ قۇرىلىمىن ٶزگەرتۋگە باعىتتالعان, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ەكسپورتتىق ٶندٸرٸستەردٸڭ دامۋىنا اسا مەن بەرەتٸن ٶڭدەۋشٸ سەكتوردىڭ قارقىندى دامۋى ايقىندالدى. بۇل رەتتە ٶڭٸردٸڭ مۇناي جەنە ۋران ٶندٸرٸسٸنە تەۋەلدٸلٸگٸن ەسكەرە وتىرىپ, مينەرالدى شيكٸزات بازاسىن ودان ەرٸ دامىتۋ جەنە جاڭا كەن ورىندارىن يگەرۋ بويىنشا جۇمىستار جالعاسىپ كەلەدٸ.
ٶڭٸر ەكونوميكاسىنا اعىمداعى جىلدىڭ 6 ايىندا 87 ملرد تەڭگەنٸڭ ينۆەستيتسييالارى تارتىلىپ, ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 17,2 پايىزعا ارتتى. حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ قارجىسىن تارتۋ جەنە مەملەكەتتٸك-جەكەشەلٸك ەرٸپتەستٸكتٸ دامىتۋ بويىنشا جۇمىستاردىڭ ٷزٸلمەيتٸنٸ ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ. بٷگٸندە مەملەكەتتٸك-جەكەشەلٸك ەرٸپتەستٸك اياسىندا قۇنى 30 ملرد تەڭگەدەن اساتىن 73 جوبا بويىنشا جۇمىس توقتاعان جوق. ەۋروپالىق دامۋ جەنە قايتا جاڭعىرتۋ بانكٸسٸمەن بٸرلەسٸپ, وبلىس ورتالىعىنىڭ جولاۋشىلار تاسىمالداۋ جٷيەسٸن, سونداي-اق, جىلۋ, سۋ, ەلەكترمەن قامتۋ جٷيەلەرٸن جاڭعىرتۋ بويىنشا جوبالار جٷزەگە اسۋدا.
جيىن بارىسىندا قوعام ٶزەگٸنٸڭ قۇرتىنا اينالعان جۇمىسسىزدىق مەسەلەسٸ دە نازاردان تىس قالعان جوق. ەكونوميكا سالاسىندا قۇرىلعان 7102 جاڭا جۇمىس ورنىنىڭ 6808-ٸ تۇراقتى. بٷگٸندە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ 4,8 پايىزدى قۇرادى. بۇرىندارى بيۋدجەت دەسە كٶز الدىمىزعا اقشانىڭ قويماسى ەلەستەيتٸن. قازٸر سول قويماداعى قارجى جىل سايىن ٶسٸپ, وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ قالىپتاسۋىنا قولايلى ورتا تۋعىزىپ وتىر. بيۋدجەتتٸڭ بٷگٸنگٸ احۋالى 250,1 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە قالىپتاسىپ, ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 30,4 ملرد تەڭگەگە ارتقان.
جالپى, اعىمداعى جىلدىڭ ەسەپتٸ كەزەڭٸندە ەكونوميكا سالالارىنىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸندە ٶسٸم بايقالادى. جىلدىڭ قورىتىندىسىمەن بارلىق ماكرو كٶرسەتكٸشتەر بويىنشا جوسپارلانعان پارامەترلەرگە قول جەتكٸزٸلەتٸن بولادى.
