قر ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸنٸڭ «قازگيدرومەت» رمك شارۋاشىلىق قىزمەت پەن كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ جاعدايىندا جەم جەنە ويىل ٶزەندەرٸ اعىنىنىڭ ٶزگەرۋٸنە تالداۋ جٷرگٸزدٸ.
وسىلايشا, شارۋاشىلىق قىزمەتكە كليماتتىق فاكتورلاردىڭ ٶزگەرۋٸن ەنگٸزۋ نەتيجەسٸندە شارتتى, تابيعي كەزەڭمەن سالىستىرعاندا جەم ٶزەنٸندەگٸ اعىننىڭ ورتاشا جىلدىق كٶلەمٸ 201 ملن.م3 (58% - عا), ويىل ٶزەنٸ بويىنشا-233 ملن. م3 (25% - عا) دەيٸن تٶمەندەدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" مينيسترلٸكتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ مەلٸمەتتەرٸنە سٸلتەمە جاساپ.
گەنەزيسٸ بويىنشا قازاقستاننىڭ جازىق ٶزەندەرٸ قارمەن قورەكتەنەتٸن ٶزەندەرگە جاتادى, سوندىقتان قىسقى كەزەڭدەگٸ جاۋىن-شاشىن مٶلشەرٸنٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ ديناميكاسى تالدانىپ, وعان سەيكەس سوڭعى 20 جىلدا جاۋىن-شاشىننىڭ ازايۋى بايقالعانى انىقتالدى. بۇل رەتتە ٶزەندەردٸڭ ەكٸ باسسەينٸندە دە اۋانىڭ ورتاشا جىلدىق تەمپەراتۋراسىنىڭ جوعارىلاۋى بايقالادى. بۇل ٶز كەزەگٸندە سۋ تاسقىنى باستالعان كٷندەردٸڭ نەعۇرلىم ەرتە مەرزٸمگە ىعىسۋىنا ەكەلەدٸ, وسىلايشا سابالىق كەزەڭنٸڭ ۇزاقتىعىن ارتتىرادى.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ شاعىن ٶزەندەر اعىنىنىڭ ازايۋ سەبەپتەرٸن انىقتاۋدى ارى قاراي زەرتتەۋ جەنە ولاردىڭ ەكوجٷيەسٸن ساقتاۋ ٷشٸن ۇسىنىستار ەزٸرلەۋ ماڭىزدى مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى.
ول ٷشٸن «قازگيدرومەت» جەم جەنە ويىل ٶزەندەرٸ باسسەيندەرٸنٸڭ قازٸرگٸ جاعدايىن زەرتتەۋ مەن اعىننىڭ ٶزگەرۋ سەبەپتەرٸن انىقتاۋ بويىنشا ەكسپەديتسييالىق ٸس-شارالار ٶتكٸزۋدٸ جوسپارلاپ وتىر.
جەم جەنە ويىل ٶزەندەرٸنٸڭ باسسەيندەرٸندە گيدرومەترييالىق باقىلاۋلار 1935 جىلدان بەرٸ جٷرگٸزٸلٸپ كەلەدٸ. ٶتكەن عاسىردىڭ 50-شٸ جىلدارىنىڭ ورتاسىندا جەم ٶزەنٸ اعىنىنىڭ ورتاشا جىلدىق كٶلەمٸ 474 ملن.م3, ويىل ٶزەنٸندە - 310 ملن. م3 قۇرادى. جايىلما سۋارۋ مەن شاعىن گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستار ٷشٸن بٶگەتتەر جٷيەلەرٸنٸڭ پايدا بولۋىمەن اعىننىڭ ورتاشا جىلدىق كٶلەمٸ 18%-عا قىسقاردى جەنە جەم ٶزەنٸ بويىنشا 388 ملن.م3, ويىل-253 ملن. م3 قۇرادى.
وسىنداي ٶزگەرٸستەر ەلٸمٸزدٸڭ باسقا ٶڭٸرلەرٸندە دە ورىن الۋدا. ٶز كەزەگٸندە ٸرٸ سۋ وبەكتٸلەرٸنٸڭ سالالارىن قورەكتەندٸرەتٸن شاعىن ٶزەندەردٸڭ وسىنداي مەسەلەلەرٸن زەردەلەۋ تەك «قازگيدرومەت» ماماندارى ٷشٸن ەمەس, سونىمەن بٸرگە سۋ قاۋٸپسٸزدٸگٸ سالاسىنداعى بٷكٸل عىلىمي قوعامداستىق ٷشٸن بٸرٸنشٸ كەزەكتەگٸ ماڭىزدى مٸندەت بولىپ تابىلادى.
