فوتو:gov.kz
V دٷنيەجٷزٸلٸك كٶشپەندٸلەر ويىندارى بٸزگە نە بەردٸ? بۇل سۇراققا جۋرناليست ارمان ەۋبەكٸر جاۋاپ بەردٸ.«بۇل ٸس-شارا ەڭ ەۋەلٸ ۇلتتىڭ رۋحىن بٸر كٶتەرٸپ تاستادى. داڭعويلىق, ماقتانشاقتىق دەسەڭٸز دە ٶز ەركٸڭٸز. ەدەتتە ٶز-ٶزٸنە سەنبەگەن ادام ەشقانداي جەتٸستٸككە جەتە المايدى. تۋرا سول سيياقتى رۋحى پەس ۇلت تا جاسامپازدىق دەڭگەيگە كٶتەرٸلە المايدى. ٶتكەن قاتەلٸكتەر مەن اقتاڭداقتاردان ساباق الامىز. ال تاريحتاعى جەتٸستٸكتەر ۇلت رەتٸندەگٸ ٶز-ٶزٸمٸزگە دەگەن سەنٸمدٸلٸگٸمٸزدٸ ارتتىرادى. وسىناۋ كٶشپەندٸلەر ويىندارىندا ەلٸمٸز ٶتكەن تاريحقا ساياحات جاساپ, ەجەلگٸ كٶشپەندٸلەر ٶركەنيەتٸن كٶزبەن كٶرگەندەي كەرەمەت ەسەرگە بٶلەندٸ. ٶشكەنٸ قايتا جاڭعىرىپ, ٶلگەنٸ قايتا تٸرٸلگەندەي قازاق ەلٸ بٸر رۋحتاندى. بويىنداعى ۇلتتىق كودى ويانىپ, ٶزدەرٸنٸڭ ناعىز تٷپ-تامىرىن تاپقانداي بولدى. بۇل اۋقىمدى ٸس-شارانىڭ تاعى بٸر كٶزگە كٶرٸنبەيتٸن تەرەڭ مەنٸ بار. ول جات دٸني راديكالدىق اعىمدارعا قارسى ۇلتتىق يممۋنيتەتتٸ وياتۋ. ەسٸرە دٸنشٸلدەردٸڭ قازاق مەدەنينتٸنە وقتىن-وقتىن شابۋىل جاساپ, ولاردىڭ شامالارى جەتسە, بٸزدٸ تٷپ-تامىرىمىزدان, تٶل بولمىسىمىزدان قوپارىپ تاستاۋعا ۇمتىلىپ جٷرگەنٸ بارشاعا ايان. دٷنيەجٷزٸلٸك كٶشپەندٸلەر ويىندارى باي تاريحىمىزدى, اسىل مۇرامىزدى جارقىراتىپ ايداي ەلەمگە كٶرسەتتٸ. سونىڭ ارقاسىندا, ۇمىت قالعان كٶشپەندٸلەر دٷنيەتانىمى, ەتنوگرافييالىق ەلەمەنتتەر سانامىزدا قايتا جاڭعىردى. ەگەر دە ۇلتتىق بولمىسىمىزدى جوعالتپاساق, جات دٸني اعىمدار بٸزدٸڭ ەسٸگٸمٸزدەن دە سىعالاي المايتىن بولادى», - دەدٸ جۋرناليست.
مەملەكەت باسشىسى مەدەني مۇرامىزدى جان-جاقتى دەرٸپتەۋ بٷگٸنگٸنٸڭ جۇمىسى ەكەنٸن ايتقان ەدٸ. مىسالى, ٶزٸمٸز ٸرگەسٸندە وتىرعان قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸ باي تاريحىمىزدىڭ سيمۆولى سانالادى. ونىڭ ۇلت رۋحانيياتىنداعى ورنى ەرەكشە. وسى كەسەنەگە ۇلتتىق مەدەني-تاريحي ەسكەرتكٸش مەرتەبەسٸن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگٸزٸلگەن. بۇنى توقاەۆ قولدايدى.
ال تٷركٸستاندى ياساۋيسٸز ەلەستەتۋ مٷمكٸن ەمەس, ەيگٸلٸ عۇلاما تۇتاس تٷركٸ دٷنيەسٸندە يسلام دٸنٸنٸڭ ورنىعۋىنا زور ٷلەس قوستى. وسىعان وراي پارلامەنت مەجٸلٸسٸندە «تٷركٸستان قالاسىنىڭ ەرەكشە مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ جوباسى ۇسىنىلدى. زاڭ جوباسىنا سەيكەس تٷركٸستان ەرەكشە مەرتەبەگە يە بولادى.
سونىمەن قاتار كەلەسٸ نەگٸزگٸ ٶزگەرٸستەر قاراستىرىلعان:
• تٷركٸستان قالاسىنىڭ ارحەولوگييا ەسكەرتكٸشتەرٸنٸڭ رەزەرۆاتىن قۇرۋ;
• قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸنٸڭ اينالاسىنداعى قۇرىلىستى شەكتەۋ;
تٷركٸستانعا ەرەكشە مەرتەبە بەرٸلسە, نە ٶزگەرەدٸ? ايماق باسشىسى دارحان ساتىبالدىنىڭ ايتۋىنشا, جوبانى بٷكٸل تٷركٸستان حالقى كٷتٸپ وتىر.
«ەرەكشە ستاتۋس بٸزگە ەرتٷرلٸ شەشٸمدەر قابىلداپ, تيٸستٸ شارالاردى جٷرگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ەكٸنشٸدەن, بۇل قالانىڭ رۋحاني جەنە مەدەني دامۋىنا سەرپٸن بەرەدٸ. كەسەنەنٸ, قۇرىلىستاردى رەتتەۋ كەرەك. تٷركٸستان قالاسىنىڭ ٶز ستيلٸ بولۋى تيٸس. وسىعان بايلانىستى قۇرىلىس جٶنٸندەگٸ كەڭەس قۇرىلادى. ال قالالىق مەسليحاتقا 65-كە جۋىق قۇزىر بەرٸلەدٸ», - دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
