پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ساۋىتبەك ەبدٸراحمانوۆ پارسى پاتشاسى كير مەن ماسساگەتتەردٸڭ شايقاسىنا ارنالعان مونۋمەنت ورناتۋدى ۇسىندى. وسىعان وراي, ٷكٸمەت باسشىسى اسقار مامينگە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ونىڭ ايتۋىنشا, وسى شايقاستى ەلەم تاريحىن ٶزگەرتكەن وقيعالاردىڭ قاتارىنا قوسۋعا بولادى. سەبەبٸ وعان دەيٸن الدىڭعى ازييانى, كٸشٸ ازييانى, ميدييانى, ليدييا پاتشالىعى, ۆاۆيلونييانى, مەسوپاتامييانى, سيرييانى, پالەستينانى جەنە فينيكييانى جاۋلاپ ٷلگەرگەن كير وسى جورىقتان كەيٸن مىسىردى باسىپ الۋ سوعىسىن باستاپ كەتپەكشٸ بولعان. ودان كەيٸن ەۋروپا ەلدەرٸن بٸرٸنەن سوڭ بٸرٸن باعىندىرۋدى كٶزدەگەن. ال كيردٸڭ بۇل جورىققا شىعۋداعى نەگٸزگٸ ماقساتى ساق دالاسىندا اڭىزعا اينالعان مول التىنعا قول جەتكٸزۋ بولاتىن.
"ەگەر كير ماسساگەتتەرمەن شايقاستا اجال قۇشپاعاندا ەلەمنٸڭ سول زامانداعى ساياسي كارتاسى باسقاشا قالىپتاسۋى, كٶپتەگەن حالىقتىڭ قانقۇيلى قولباسشىنىڭ قۇلدىعىنا تٷسۋٸ ەبدەن مٷمكٸن ەدٸ. ەلدٸڭ ازاتتىق جولىنداعى وسى ۇلى ەرلٸك تٶل تاريحىمىزدا تيياناقتى تاڭبالانىپ, مەكتەپ وقۋلىقتارىنا كەڭٸنەن ەنگٸزٸلۋٸ كەرەك. زەرتتەۋشٸلەردٸڭ ەڭبەكتەرٸ ارقىلى ەلەم تٸلدەرٸندە ناسيحاتتالۋى تيٸس. ۇلى دالامىزدا وسى وراسان وقيعاعا ارنالعان مونۋمەنت تۇرعىزىلسا دا, ەشقانداي ارتىقتىعى جوق", - دەدٸ ەبدٸراحمانوۆ.
دەپۋتات تاريح اتاسى اتانعان گەرودوتتىڭ جازبالارىن دا ەسكە الدى. وندا وسى شايقاس جايىندا جان-جاقتى جازىلعان.
"اقىرى ماسساگەتتەر جەڭەدٸ. بارلىق دەرلٸك پارسى ەسكەرٸ سوعىس دالاسىندا قىرىلدى. كيردٸڭ ٶزٸ دە ٶلدٸ. ول تولىق 29 جىل پاتشالىق قۇرعان. توميريس شاراپ قۇياتىن تەرٸ ىدىستى ادام قانىنا تولتىرىپ, قىرىلعانداردىڭ اراسىنان كيردٸڭ دەنەسٸن تاۋىپ كەلۋگە بۇيرىق بەرەدٸ. كيردٸڭ ٶلٸ دەنەسٸن تاپقاندا ونىڭ باسىن ىدىسقا تىعۋدى بۇيىرادى. سودان كەيٸن: "مەن سەنٸ شايقاستا جەڭٸپ, امان قالعانىممەن سەن مەنٸ جەڭدٸڭ. سەبەبٸ ايلامەن بالامدى قۇرتتىڭ. سوندىقتان مەن ايتقانىمداي سەنٸ قانعا تويدىرامىن" دەيدٸ", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ەبدٸراحمانوۆ.
دەپۋتات ول وقيعا دٷنيەجٷزٸلٸك تاريحقا كٸرگەنٸن, كٶپتەگەن كٶركەم شىعارماعا, ساحنالىق تۋىندىلارعا ارقاۋ بولعانىن ەسكە سالدى. بولات جانداربەكوۆ "توميريس" اتتى حيكاياسىن جازدى. قازاقستاندا "توميريس" اتتى فيلم تٷسٸرٸلدٸ.
"2020 جىلى بٸزدٸڭ دەۋٸرٸمٸزگە دەيٸنگٸ 530 جىلى ٶتكەن ول شايقاسقا 2 550 جىل تولعالى تۇر. ۇلى قولباسشى كيردٸ جەر قاپتىرعان شايقاستىڭ ٶتكەن ٶڭٸرٸن شامامەن بولسا دا, انىقتاۋدى ماقسات ەتەتٸن تيٸستٸ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ جٶنٸندە ناقتى تاپسىرما بەرۋٸڭٸزدٸ سۇرايمىز. مامان تاريحشىلارىمىز بٸر توقتامعا كەلگەن جاعدايدا ول ماڭايداعى ماگيسترالدٸك جولدىڭ بويىندا وسى جەردٸ مەكەندەگەن باتىر بابالاردىڭ عاجايىپ ەرلٸگٸنە ارنالعان مونۋمەنت قويۋ مەسەلەسٸن بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ارالاسۋىنسىز-اق شەشۋگە بولادى دەگەن ويدامىز", - دەپ تٷيٸندەدٸ ەبدٸراحمانوۆ.
