پرەمەر-مينيستر اسقار ماميننٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ ەلجان بٸرتانوۆ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ «دەنساۋلىق» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى بايانداپ, دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان جوباسىن ۇسىندى.
«دەنساۋلىق» دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ نەگٸزگٸ نەتيجەلەرٸ
ە. بٸرتانوۆ اتاپ ٶتكەندەي, 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ «دەنساۋلىق» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا قابىلدانعان شارالار نەگٸزگٸ مەديتسينالىق-دەموگرافييالىق كٶرسەتكٸشتەردٸ جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. كٷتٸلەتٸن ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى 73,15 جاستى قۇرادى. جالپى ٶلٸم-جٸتٸم 2%-عا, انالار ٶلٸمٸ 13%-عا, نەرەستەلەر ٶلٸمٸ 4%-عا, تۋبەركۋلەزدەن ٶلٸم-جٸتٸم 41%-عا تٶمەندەدٸ.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا قۇرىلىمدىق ٶزگەرٸستەر ورىن الدى, اتاپ ايتقاندا, قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتٸ قۇرىلدى, بٸرٸنشٸ رەتتٸك مەديتسينالىق-سانيتارلىق جەنە جەدەل كٶمەك كٶرسەتۋ جەتٸلدٸرٸلدٸ, دەرٸ-دەرمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ورتالىقتاندىرىلدى, مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋ جاڭعىرتىلدى, ينفراقۇرىلىم جاقسارتىلىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ ەنگٸزٸلدٸ.
«مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردٸڭ جالاقىسى 30%-عا ٶستٸ, مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر تاپشىلىعى 2,7 ەسە ازايدى. دەنساۋلىق ساقتاۋعا سالىناتىن ينۆەستيتسييالار 2,4 ەسە ٶسٸپ, 147 ملرد تەڭگەگە جەتتٸ. 469 جاڭا مەديتسينالىق نىسان ٸسكە قوسىلدى», — دەدٸ مينيستر.
تسيفرلاندىرۋدىڭ ارقاسىندا ەمحانالارداعى كەزەك 2 ەسە ازايدى. بارلىق مەملەكەتتٸك مەديتسينا ۇيىمدارىندا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جٷيەلەر ەنگٸزٸلدٸ.
«جالپى, «دەنساۋلىق» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ قويىلعان نەگٸزگٸ ماقساتتارى مەن مٸندەتتەرٸنە قول جەتكٸزٸلگەنٸ بايقالادى», — دەدٸ ە. بٸرتانوۆ.
دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ مٸندەتتەرٸ, باعىتتارى مەن باسىمدىقتارى
دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان.
«باعدارلامانىڭ ماقساتى – ساپالى جەنە قولجەتٸمدٸ دەنساۋلىق ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ. وسى ماقساتقا توعىز نەگٸزگٸ باعىت بويىنشا ٷش مٸندەتتٸ شەشۋ ارقىلى قول جەتكٸزٸلەدٸ», — دەدٸ مينيستر.
باعدارلاما مٸندەتتەرٸ:
- تۇرعىنداردىڭ سالاۋاتتى ٶمٸر سٷرۋ سالتىن ۇستانۋىن قالىپتاستىرۋ جەنە قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتٸن دامىتۋ;
- مەديتسينالىق كٶمەك ساپاسىن ارتتىرۋ
- دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنٸڭ تۇراقتى دامۋى.
مەملەكەتتٸك باعدارلامانىڭ توعىز باعىتى:
● ادامداردىڭ دەنساۋلىعىن تاڭداۋ;
● زاماناۋي قوعامدىق دەنساۋلىق قىزمەتٸ;
● بمسك دەڭگەيٸندە دەنساۋلىقتى جان-جاقتى قولداۋ;
● ادام كاپيتالىن دامىتۋ;
● مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋدٸ جەتٸلدٸرۋ;
● دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بٸرىڭعاي تسيفرلىق كەڭٸستٸگٸن قۇرۋ;
● مەمس ٸسكە اسىرۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتتەرٸمەن جاپپاي قامتۋعا قول جەتكٸزۋ ٷشٸن ەرٸكتٸ مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ٸلگەرٸلەتۋ;
● مەديتسينا سالاسىنداعى ينۆەستيتسييالىق احۋالدى جاقسارتۋ;
● دەنساۋلىق ساقتاۋداعى تيٸمدٸ باسقارۋ.
باعدارلامانىڭ نەگٸزگٸ باسىمدىقتارى:
بٸرٸنشٸ — مٸنەز-قۇلىق تەۋەكەلدەرٸ فاكتورلارىنىڭ الدىن الۋ جەنە سالاۋاتتى ٶمٸر سٷرۋ سالتىن ۇستانۋ بويىنشا شارالار كٷشەيتٸلەدٸ;
ەكٸنشٸ — بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا باسىمدىق بەرۋمەن اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا, كٶمەك كٶرسەتۋگە جەنە ٷزدٸك حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ ەسكەرۋمەن تولىققاندى وڭالتۋعا نازار اۋدارىلادى;
ٷشٸنشٸ — جالاقىنى ارتتىرۋ, ەلەۋمەتتٸك قولداۋ شارالارىن كٷشەيتۋ, كەسٸبي جاۋاپكەرشٸلٸگٸن قورعاۋ ارقىلى مەديتسينالىق قىزمەتكەر مەرتەبەسٸن ارتتىرۋ;
تٶرتٸنشٸ — جەكە سەكتور رەسۋرستارىن تارتۋمەن 2025 جىلعا دەيٸن حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ زاماناۋي اۋرۋحانالار جەلٸسٸن سالۋ باعدارلاماسى ارقىلى ٶڭٸرلەردە دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن ەدەۋٸر جاڭارتۋ, سونداي-اق مەملەكەتتٸك-جەكەمەنشٸك ەرٸپتەستٸك تەتٸكتەرٸ بويىنشا ٸرٸ نىسانداردى سالۋعا ينۆەستيتسييالىق شىعىنداردى ٶتەۋ جەنە مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە تاريفتەردٸ ارتتىرۋ.
تۇرعىنداردىڭ سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىن ۇستانۋىن قالىپتاستىرۋ مٸندەتٸ اياسىندا, تۇزدى تۇتىنۋدى 31%-عا, تەمەكٸ شەگۋدٸ 13,6%-عا, الكوگولدٸ تۇتىنۋدى 16%-عا تٶمەندەتۋ جوسپارلانعان.
دەنە شىنىقتىرۋ جەنە سپورتپەن اينالىساتىن ازاماتتاردى قامتۋ 36%-عا جەتەدٸ. بالالاردىڭ سەمٸزدٸككە شالدىعۋى 8%-عا تٶمەندەيدٸ.
تاماق ٶنٸمدەرٸنٸڭ ساپاسىنا, نەگٸزگٸ ينفەكتسييالىق اۋرۋلارمەن كٷرەسۋگە جەنە جاراقاتتانۋ مەن جازاتايىم وقيعالاردان ٶلٸم-جٸتٸمدٸ تٶمەندەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
«نەتيجەسٸندە ايتۆ-عا شالدىققا ادامداردى ەمدەۋمەن قامتۋ 29%-عا ارتادى, جول-كٶلٸك وقيعالارىنان ٶلٸم-جٸتٸم 24%-عا تٶمەندەيدٸ, تۋبەركۋلەزبەن سىرقاتتانۋ 9%-عا, ابايسىزدا ۋلانۋدان ٶلٸم-جٸتٸم 10%-عا ازايادى», — دەدٸ مينيستر.
باعدارلامادا بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ دەنساۋلىعىنا باسىمدىق بەرۋمەن اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا جەكە باعىت ارنالعان. 15 جاستان 17 جاسقا دەيٸنگٸ جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىندا ٶزٸنە ٶزٸ قول جۇمساۋدان ٶلٸم-جٸتٸمدٸ 4%-عا تٶمەندەتۋ كٶزدەلگەن.
باعدارلامانىڭ تاعى بٸر باعىتى - ادام كاپيتالىن دامىتۋ باعىتىنىڭ اياسىندا كەسٸبي دامىتۋدى جەتٸلدٸرۋ, بيومەديتسينالىق زەرتتەۋلەر نارىعىن دامىتۋ, دەربەستەندٸرٸلگەن مەديتسينانى كوممەرتسييالاندىرۋ, ەنگٸزۋ كٶزدەلگەن. جالاقىسىن ارتتىرۋ, ەلەۋمەتتٸك قولداۋ شارالارىن كٷشەيتۋ, كەسٸبي جاۋاپكەرشٸلٸگٸن قورعاۋ ارقىلى مەديتسينالىق قىزمەتكەر مەرتەبەسٸن ارتتىرۋ جوسپارلانعان. 2025 جىلى ەكونوميكادا دەرٸگەردٸڭ ورتاشا جالاقىسىنىڭ ورتاشاعا ارا قاتىناسى 2,5 ەسەدەن اسادى جەنە 550 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى; اۋىلداردى مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ 13%-عا ٶسەدٸ; كلينيكالىق زەرتتەۋلەر سانى 2 ەسە ارتادى.
سونىمەن قاتار جاڭا باعدارلاما شەڭبەرٸندە پەدياترييا, وڭالتۋ جەنە باسقا مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸ كەڭەيتۋ جەنە دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدٸ جەتٸلدٸرۋ جوسپارلانعان.
پاتسيەنتتەردٸڭ مەديتسينالىق كٶمەك ساپاسىمەن قاناعاتتانۋ دەڭگەيٸ 65%-عا دەيٸن ارتادى; مٷگەدەكتٸككە العاشقى شىعۋ دەڭگەيٸ 2,4%-عا تٶمەندەيدٸ.
باعدارلاما اقپاراتتىق جٷيەلەردٸ ودان ەرٸ دامىتۋدى, بيزنەس ينتەللەكت قۇرالدارىن ەنگٸزۋدٸ, قاشىقتىق مەديتسيناسىن دامىتۋدى, ستاتيستيكانىڭ جاڭا تەسٸلدەرٸن ەنگٸزۋدٸ كٶزدەيدٸ. وسىلايشا, ينتەگراتسييالانعان پلاتفورماسى بار مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ ٷلەسٸ 90%-عا جەتەدٸ.
«دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنٸڭ تۇراقتى دامۋى» مٸندەتٸ اياسىندا تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋعا جۇمسايتىن جەكە شىعىندارىنىڭ ٷلەسٸ 39%-دان 27%-عا دەيٸن تٶمەندەيدٸ.
بٸرٸنشٸ رەتتٸك مەديتسينالىق-سانيتارييالىق كٶمەك پەن قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى قارجىلاندىرۋ جالپى شىعىستاردىڭ 60%-نا جەتەدٸ.
سونىمەن قاتار, نەگٸزگٸ قۇرالداردى جاڭارتۋ, ٸرٸ وبەكتٸلەردٸ سالۋعا جۇمسالعان ينۆەستيتسييالىق شىعىنداردى ٶتەۋ, تاريفتەردٸ جەتٸلدٸرۋ كٶزدەلگەن.
پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا, مەديتسينالىق تەحنيكامەن جابدىقتاۋ 100%-عا جەتەدٸ, مەديتسينالىق عيماراتتارىنىڭ توزۋى 38%-عا تٶمەندەيدٸ; دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا سالىناتىن ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ 2,8 ترلن تەڭگەگە جەتەدٸ, ونىڭ ٸشٸندە جەكە ينۆەستيتسييالار ٷلەسٸ 70%-دى قۇرايدى.
ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋدىڭ ارقاسىندا, 2025 جىلعا دەيٸن حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي زاماناۋي كٶپسالالى اۋرۋحانالار سالۋ بويىنشا باعدارلاما جٷزەگە اسىرىلادى جەنە وعان جەكە سەكتور رەسۋرستارى تارتىلادى. ەل ٶڭٸرلەرٸندە 19 زاماناۋي كٶپسالالى اۋرۋحانا سالىنادى. وسىلايشا, ماڭىزدى تٶسەك-ورىن قورى 50%-عا جاڭارادى. بۇل ماقساتتا اعىمداعى جىلدىڭ 11 جەلتوقسانىندا قر ٷكٸمەتٸ مەن ەۋروپا قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸ اراسىندا مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
جاڭا باعدارلامانى جٷزەگە اسىرۋدان كٷتٸلەتٸن نەتيجەلەر
مەملەكەتتٸك باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ نەتيجەسٸندە 1 ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا شاققاندا شىعىندار 279 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى.
نەگٸزگٸ سوزىلمالى اۋرۋلاردان ەرتە ٶلٸم-جٸتٸم دەڭگەيٸ 15,56%-عا, انالار ٶلٸمٸ 16,7%-عا, نەرەستەلەر ٶلٸم-جٸتٸمٸ 19,4%-عا تٶمەندەيدٸ. تۇرعىنداردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى 2025 جىلى 75 جاسقا جەتەدٸ.
مەملەكەتتٸك باعدارلاما جوباسى تۇرعىندارمەن, مەملەكەتتٸك ەمەس جەنە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن, بارلىق مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸمەن كەلٸسٸلگەن.
سونىمەن قاتار وتىرىس كەزٸندە ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگييالىق ورتالىقتىڭ باسقارما تٶراعاسى يۋريي پيا سٶز سٶيلەدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي باعدارلامالار دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن اسا ٸلگەرٸلەتٸپ, كٶبٸرەك ينۆەستيتسييا تارتۋعا مٷمكٸندٸك جاسايدى.
مىسالى, كارديولوگييا جەنە كارديوحيرۋرگييانى دامىتۋ بويىنشا قابىلدانعان باعدارلاما ەر ٶڭٸردە كارديولوگييالىق ورتالىقتار اشىپ, جوعارى تەحنولوگييالار ەنگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ, جالپى, بٷگٸنگٸ تاڭدا جٷرەك-قان تامىرى اۋرۋلارىنا قاتىستى پروبلەمالار سەتتٸ شەشٸلۋدە.
«قازٸر بارلىق ٶڭٸرلەردە دامىعان بٸزدٸڭ كارديولوگييا جەنە كارديوحيرۋرگييا قىزمەتتەرٸنٸڭ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋداعى باسقا دا قىزمەتتەردٸڭ, ەسٸرەسە, بٸرٸنشٸ رەتتٸك مەديتسينالىق-سانيتارييالىق كٶمەكتٸڭ اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى بارىنشا ازايتاتىن سەت كەلدٸ. مۇنداي كٶمەك قولجەتٸمدٸ ەرٸ جوعارى بٸلٸكتٸ بولۋى تيٸس. مەن كارديولوگييا جەنە كارديوحيرۋرگييا قىزمەتتەرٸن دامىتۋ مۇنى ٶز كٷشٸمٸزبەن, ٶز كادرلارىمىزبەن جاساۋ مٷمكٸن ەكەنٸنٸڭ مىسالى بولا الادى دەپ ويلايمىن», — دەدٸ يۋ. پيا.
