دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى (ددسۇ) ينسۋلين ٶندٸرٸسٸن ەرتاراپتاندىرۋدىڭ پيلوتتىق جوباسى تۋرالى جارييالادى. جۋىق ارادا باعاسى ارزانداۋ ينسۋلين پايدا بولۋى مٷمكٸن, دەپ حابارلايدى بۇۇ جاڭالىقتار سايتى.
ددسۇ دٷنيەجٷزٸلٸك ديابەتكە قارسى كٷرەس كٷنٸنٸڭ قارساڭىندا وسىنداي مەلٸمدەمە جاساپ وتىر. اتاۋلى كٷن 1922 جىلى چارلز بەستپەن بٸرگە ديابەتكە قارسى ينسۋليننٸڭ ويلاپ تابىلۋىندا شەشۋشٸ رٶل اتقارعان فرەدەريك بانتينگتٸڭ تۋعان كٷنٸنە وراي, جىل سايىن 14 قاراشادا تويلانادى.
ديابەت - قانداعى قانت مٶلشەرٸنٸڭ ارتۋىنان تۋىندايتىن, ۋاقىت ٶتە كەلە كٷشەيەتٸن سوزىلمالى اۋرۋ. 1980 جىلدان بەرٸ ديابەتپەن اۋىراتىن ادامداردىڭ سانى 4 ەسەگە دەيٸن ارتقان. بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلەمدە 420 ملن ادام ديابەتتەن زارداپ شەگەدٸ.
بٸرٸنشٸ تيپتەگٸ ديابەتپەن اۋىراتىن ادامدار ينسۋلينسٸز ٶمٸر سٷرە المايدى. ال ديابەتتٸڭ ەكٸنشٸ تيپٸ پايدا بولعان ادامدار ٷشٸن ينسۋلين قانت مٶلشەرٸن باقىلاۋ جەنە اۋرۋدىڭ كٷشەيۋٸنٸڭ الدىن الۋ ٷشٸن قاجەت. قازٸرگٸ تاڭدا ديابەتتٸڭ ەكٸنشٸ تيپٸنەن زارداپ شەگەتٸن 65 ملن ادام ينسۋلينگە مۇقتاج. سونىمەن قاتار كٶپشٸلٸك ٷشٸن ونىڭ باعاسى قولجەتٸمسٸز.
بٷگٸندە ەلەم بويىنشا ينسۋلين نارىعىنىڭ باسىم بٶلٸگٸن ٷش ٶندٸرۋشٸ قولىندا ۇستاپ وتىر. 13 قاراشادا جەنەۆادا ٶتكەن بريفينگتە ددسۇ ٶكٸلدەرٸ باسقا فارماتسەۆتيكا كومپانييالارى دا ينسۋلين شىعارۋعا ەزٸر ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. تٸپتٸ ولاردىڭ كەيبٸرٸ ۇيىمعا ٶزدەرٸ شىعارعان ينسۋليننٸڭ ٷلگٸسٸن دە جٸبەرٸپ ٷلگەرگەن.
«ددسۇ-نىڭ ينسۋلين ٶندٸرٸسٸن ەرتاراپتاندىرۋ باستاماسى — مۇقتاج جانداردىڭ ٶمٸرٸ ٷشٸن اسا قاجەت پرەپاراتتى قولجەتٸمدٸ ەتۋگە قويىلعان اسا ماڭىزدى قادام», — دەيدٸ ددسۇ باس ديرەكتورى تەدروس گەبرەيەسۋس.
ددسۇ ٶكٸلدەرٸ وسى شارانىڭ نارىقتىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارى ٷشٸن تەڭدەي جاعداي جاسايتىنىنا ٷمٸت ارتىپ وتىر.
