بارشا قازاقستاندىق قولداپ, ٸسكە اسىرۋعا بٸلەك سىبانا كٸرٸسٸپ كەتكەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ٸسكە اسىرىلاتىن جۇمىستاردىڭ ٸشٸندە ەرەكشەسٸ, ەلباسىمىز ايتقانداي, ٶزٸڭنٸڭ بٸرتۇتاس ۇلى ۇلتتىڭ پەرزەنتٸ ەكەنٸڭدٸ تانىتاتىن ٸس-شارالار. قازٸرگٸ جاھاندانعان زاماندا مەدەنيەتتەردٸڭ, ۇلتتاردىڭ جاقىنداسۋى دا ۋاقىتقا ساي ۇشقىرلىقپەن جٷزەگە اسۋدا. قازٸر شىن مەنٸندە دە اتانىڭ بالاسى ەمەس, ادامنىڭ بالاسى بولاتىن زامان. بٸز تاريحتا بولعان تۇلعالاردى دا, قازٸرگٸ زامانداستارىمىزدى دا ەركٸمنٸڭ جەكە باسىنىڭ ەلدٸ ٶركەندەتۋگە قوسقان ٷلەسٸنە قاراي باعالايتىن بيٸككە جەتتٸك.
وسى رەتتە الماتىدا, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە قازاقستاننىڭ مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ ابدۋللا روزىباقيەۆتٸڭ 120 جىلدىعىنا ارنالىپ ٶتكەن سالتاناتتى جيىننىڭ تاعىلىمدىق مەنٸ زور ەكەندٸگٸ سٶزسٸز. ۇيعىرلاردىڭ رەسپۋبليكالىق ەتنومەدەني ورتالىعى ۇيىمداستىرعان بۇل جيىنعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى دارحان مىڭباي قاتىسىپ, جينالعاندار الدىندا سٶز سٶيلەدٸ.
«ەلباسىمىز ن.ە.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا اتالىپ ٶتكەندەي, بٸز دەستٷرلەرٸمٸزدٸ دامىتىپ, قۇندىلىقتارىمىزدى, تەۋەلسٸزدٸك جەتٸستٸكتەرٸن ساقتاۋىمىز كەرەك. بۇل ٷشٸن بٸزگە قۋاتتى رۋحاني كٷش قاجەت. قازٸرگٸ زاماناۋي قازاقستاندىق قوعامدا ٶز ەلٸمٸزدٸڭ ٶتكەنٸنە, تاريحىنا, جەكەلەگەن تۇلعالارعا نەمكەتتٸ قاراۋ بولماۋى كەرەك. وسى رەتتە, بٸزدٸڭ بٷگٸنگٸ جيىنىمىزدىڭ مەنٸ ٶتە زور», - دەپ اتاپ كٶرسەتتٸ ٶز سٶزٸندە تٶراعانىڭ ورىنباسارى. - ابدۋللا روزىباقيەۆ ەل باسشىلىعى تاراپىنان سەنٸپ تاپسىرىلعان كەز-كەلگەن قىزمەتتٸ ابىرويمەن اتقارا بٸلدٸ. الايدا كەڭەس ٶكٸمەتٸنٸڭ سالقىنىمەن ٶزٸنٸڭ پٸكٸرلەس ەرٸپتەستەرمەن قاتار ەلٸ مەن جەرٸ ٷشٸن جانىن پيدا ەتتٸ».
ٸس-شاراعا سونداي-اق قازاقستان ۇيعىرلارى رەسپۋبليكالىق ەتنومەدەني ورتالىعىنىڭ تٶراعاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ش.نۋرۋموۆ, قازاقستان كەرٸستەرٸ قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ, پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ر.كيم, «ۆايناح» قازاقستان شەشەندەرٸ مەن ينگۋشتارى قاۋىمداستىعىنىڭ تەڭ تٶراعاسى, پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ا.مۋرادوۆ, الماتى قالاسى ٸشكٸ ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىسى ن.سىدىقوۆ, ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ تٶراعالارى, جاستار جەنە قالا تۇرعىندارى قاتىستى.
جيىندا بٷگٸنگٸ تەۋەلسٸزدٸك بيٸگٸنە باعىتتالعان عاسىرلار كٶشٸندە ەلٸمٸز سان تارام جولمەن جٷرٸپ ٶتكەنٸ ايتىلدى. بۇل ۇلى كٶشتە ەل بولاشاعى ٷشٸن شارق ۇرىپ سابىلعان, بيٸك مۇرات, ادال ماقساتى ٷشٸن قۇربان بولعان جاندار از ەمەس. سولاردىڭ بٸرٸ – ابدۋللا روزىباقيەۆ.
كٶزٸ اشىق, كٶكٸرەگٸ وياۋ ادامعا ابدۋللا روزىباقيەۆتٸڭ كٸم ەكەندٸگٸن, ونىڭ قازاقستان تاريحىندا الاتىن ورنى تۋرالى ايتىپ جاتۋ ارتىق بولار. دەي تۇرعانمەن دە, قازٸرگٸ اقپاراتتار اعىنىنىڭ كٶپتٸگٸنەن, ەل تاريحىن تەرەڭ بٸلە بەرمەيتٸندەرگە ونىڭ – ەلٸمٸزگە ادال قىزمەت ەتكەن پەرزەنتتەردٸڭ بٸرٸ بولعانىن ايتۋ پارىز. قازاق جەرٸندە ەركٸندٸك ورناتىپ, ٶزٸن-ٶزٸ باسقاراتىن مەملەكەت قۇرۋ ٷشٸن كٷرەسكەن زييالى قاۋىمنىڭ ٶكٸلٸ. وراز جاندوسوۆ, توقاش بوكين, پاۆەل ۆينوگرادوۆ, ماگازى ماسانچي جەنە باسقا دا قوعام قايراتكەرلەرٸمەن بٸرگە ابدۋللا روزىباقيەۆ تە ساياسي ٶمٸرگە قىزۋ قاتىسقان حح عاسىر قايراتكەرلەرٸنٸڭ قاتارىندا.
تاريحي دەرەكتەرگە قاراپ وتىرساق, جەتٸسۋ جەرٸندە كەڭەس ٶكٸمەتٸن ورناتۋ جولىنداعى كٷرەسكە بەلسەنە ارالاسقان ول جەركەنتتە رەۆوليۋتسييالىق كوميتەتتٸڭ مٷشەسٸ رەتٸندە جاڭا ٶمٸر جارشىسى بولىپ, باسماشىلارعا قارسى كٷرەستە ەرجٷرەكتٸگٸمەن تانىلعان ەكەن.
ول 1925-27 جىلداردا مەسكەۋدە كوممۋنيستٸك ۋنيۆەرسيتەتتە بٸلٸم الىپ قايتقان سوڭ, قىزىلوردا وكرۋگتٸك كوميتەتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ حاتشىسى بولىپ تاعايىندالادى. ودان كەيٸنگٸ جىلداردا ول شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ پاۆلودار اۋداندىق (كەيٸن وكرۋگتٸك) پارتييا كوميتەتٸنٸڭ حاتشىسى, قازاقستان كومپارتيياسى ورتالىق كوميتەتٸنٸڭ باسپاسٶز جەنە باسپا بٶلٸمٸ مەڭگەرۋشٸسٸنٸڭ ورىنباسارى قىزمەتتەرٸن اتقارادى.
ا.روزىباقيەۆ – ٶزٸ شىققان ۇيعىر ەتنوسىنىڭ عانا ەمەس, قازاقستاندى مەكەندەيتٸن كٶپ ۇلتتاردىڭ بوستاندىعى, تەڭدٸگٸ ٷشٸن كٷرەسكەن رەۆوليۋتسيونەر, بارشا حالىققا ورتاق قايراتكەر. ەستەلٸكتەرگە سٷيەنسەك, ارداگەرلەر – ونىڭ ەزٸلگەن تاپ ٶكٸلدەرٸن بٸردەي كٶرگەن, بەرٸنٸڭ دە اۋىر تۇرمىس-تاعدىرىنا جٷرەگٸ سىزداپ, جانى اشىعان ينتەرناتسيوناليست بولعانىن ەسكە الادى.
جيىندا ايتىلعان ەستەلٸكتەردە ا.روزىباقيەۆتٸڭ قايراتكەرلٸگٸنە قوسا ادامي قاسيەتتەرٸ سٶز بولىپ, جامبىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك فيلورمونيياسىنىڭ ٷلكەن سيمفونييالىق وركەسترٸنٸڭ ورىنداۋىندا ق.عوجاميياروۆتىڭ «ا.روزىباقيەۆتى ەسكە الۋ» اتتى سيمفونيياسى ورىندالدى. ش.شاۆاەۆتىڭ قايراتكەر ٶمٸرٸ ارقاۋ بولعان «5 ەييپ» اتتى دراماسىنان كٶرٸنٸس قويىلىپ, اقىندار وعان ارناعان جىرلارىن وقىدى.
كەشتٸڭ الماتىداعى ا.روزىباقيەۆ اتىنداعى №153 مەكتەپ-گيمنازييا وقۋشىلارىنان قۇرالعان حوردىڭ ورىنداۋىندا «قازاقستان» ەنٸمەن اياقتالۋىنىڭ سيمۆوليكالىق مەنٸ بار. كەڭەس ٶكٸمەتٸن ورناتۋ ٷشٸن كٷرەسكەندەر, سول زاماندا ادال ەڭبەك ەتكەندەردٸڭ تٷپكٸ ماقساتى – وتانىمىز قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸ مەن ٶركەندەۋٸ بولاتىن. ول ارمانعا قۇربان بولعان قايراتكەرلەردٸڭ ۇرپاعى جەتٸپ وتىر.
ال الماتى قالاسىنداعى ا.روزىباقيەۆ ەسٸمٸ بەرٸلگەن كٶشە مەن مەكتەپ تاريحي تۇلعانىڭ حالىق ەسٸندە ەكەندٸگٸنٸڭ بەلگٸسٸ.
.jpeg)