سەنات تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆ وتاندىق بيزنەستٸ قولداۋ تەتٸكتەرٸن قايتا رەتتەۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. ول ٶزٸنٸڭ دامۋىن توقتاتقان, تەك مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ ارقاسىندا عانا كٷن كٶرٸپ وتىرعان كومپانييالاردى نارىقتىق ەكونوميكانى ٸلگەرٸلەتۋگە كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىرعان باستى سەبەپتەردٸڭ بٸرٸ رەتٸندە اتادى. بۇل جٶنٸندە پالاتا سپيكەرٸ بٷگٸن سەنات وتىرىسىندا مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
اتالعان ٸس-شارادا دەپۋتاتتار بيزنەستٸ جٷرگٸزۋ جەنە قولداۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ زاڭدى قاراعان بولاتىن.
مەۋلەن ەشٸمباەۆ اتاپ ٶتكەندەي, قازاقستاندا بيزنەستٸ دامىتۋ ٷشٸن دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ جۋىرداعى بايانداماسىندا جارييالانعان بٸرنەشە جٷيەلٸ مەسەلەگە نازار اۋدارعان جٶن.
«جاقىندا دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ «قازاقستان ەكونوميكاسى تۋرالى» اتتى زەرتتەۋٸ جارييالاندى. سول جەردەگٸ بٸزدٸڭ ەكونوميكامىز, ونىڭ ٸشٸندە بيزنەستٸڭ جاعدايى تەرەڭ تالدانعان بٶلٸمدەر بەرٸمٸزدٸڭ قىزىعۋشىلىعىمىزدى تۋدىرادى دەپ ويلايمىن. ناقتى ايتقاندا, 2012 جىلدان 2022 جىلعا دەيٸنگٸ ون جىل ٸشٸندە بٸزدە ٶنٸمدٸلٸكتٸڭ ٶسۋٸ ٸس جٷزٸندە بولماعانى جازىلعان. زەرتتەۋدە تيٸستٸ دەرەكتەر دە كەلتٸرٸلگەن. مەنٸڭشە, ٷكٸمەت ول مەلٸمەتتەردٸ زەردەلەۋٸ كەرەك. ەكٸنشٸدەن, 10 جىل ٸشٸندە جٸٶ-گە قاتىستى كاپيتال سالىمدارى, ياعني نەگٸزگٸ قۇرالداردى ساتىپ الۋ شىعىندارى 26 پايىزدان 23 پايىزعا دەيٸن ازايعان», – دەدٸ سەنات تٶراعاسى.
مۇنداي جاعىمسىز سالدارلار دامىمايتىن, تابىس ەكەلمەيتٸن جەنە نارىقتا جاڭا ويىنشىلاردىڭ العا جىلجۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ, مەملەكەتتٸك قولداۋ ەسەبٸنەن عانا كٷن كٶرەتٸن كومپانييالاردىڭ ٶسۋٸنە الىپ كەلەدٸ. سوندىقتان مەۋلەن ەشٸمباەۆ ٶسۋگە, ٶنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا, يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋگە ۇمتىلاتىن كومپانييالارعا عانا مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
«يكەمسٸز مەملەكەتتٸك قولداۋ, ونىڭ ٸشٸندە «دامۋ» ارقىلى اۋىل شارۋاشىلىعىنا بەرٸلەتٸن سۋبسيدييالار ەلٸمٸزدە زومبي-كومپانييالاردىڭ كٶپتەپ پايدا بولۋىنا الىپ كەلدٸ. ولار مەملەكەتتٸڭ ارقاسىندا عانا «امان» جٷر. ال, ٶزدەرٸ ەش دامىمايدى, العا جىلجىمايدى. قالىپتى نارىقتىق ەكونوميكادا كومپانييالاردىڭ ستارتاپ, قالىپتاسۋ, جەتٸلۋ, كەيبٸر تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ سيياقتى ٶمٸرلٸك تسيكلٸ بار. سوعان بايلانىستى ولار مٷمكٸندٸك بولسا, ەرٸ قاراي داميدى, بولماسا, جابىلادى. ياعني, بٸزدە بۇل تسيكل بۇزىلدى. بٸزدە نارىققا جاڭا كومپانييالار كٶپ كٸرە بەرمەيدٸ. ال, «ەسكٸ» كومپانييالار نارىقتان كەتپەيدٸ. بٸز بۇل تۋرالى بٸرنەشە رەت ايتتىق. بيزنەستٸ قولداۋ تيٸمدٸ, يكەمدٸ, نەتيجەلٸ بولۋى كەرەك. سوندىقتان بيزنەستٸ قولداۋ تەتٸكتەرٸن قايتا رەتتەۋدٸڭ ماڭىزى زور. بۇل رەتتە بانكروتقا ۇشىراۋ دا ەكونوميكانى تازارتۋ, جاڭا كومپانييالاردىڭ پايدا بولۋى تۇرعىسىنان بٸر مەحانيزم ەكەنٸن ەسكەرگەن جٶن. ودان قورىقپاۋ كەرەك. بۇل قالىپتى نارىقتىق ەكونوميكانىڭ بٸر ەلەمەنتٸ», – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
ايتا كەتەيٸك, بٷگٸن سەنات وتىرىسىندا دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە بيزنەس جٷرگٸزۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭدى بٸرٸنشٸ وقىلىمدا قارادى. بۇل قۇجات تيٸستٸ زاڭنامانى قوعام مەن بيزنەستٸڭ مٷددەلەرٸن ەسكەرە وتىرىپ جەتٸلدٸرۋدٸ كٶزدەيدٸ.
