كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيياعا قارسى ۆاكتسينا پايدا بولعاننان بەرٸ بٷكٸل ەلەمدە بٸرنەشە ميلليارد ەرەسەك ادام كوروناۆيرۋسقا قارسى تٷرلٸ ۆاكتسينالارمەن ەگٸلدٸ.
كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييالارعا قارسى ۆاكتسينالار قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ جوعارى دەڭگەيٸنە يە, اۋىر جاعدايلاردى جەنە اۋرۋحاناعا جاتقىزۋدى ازايتادى, كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييالاردان ٶلٸم جايتتارىن ازايتۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
كەڭ تارالعان COVID-19 ۆاكتسيناتسيياسى جوعارى قاۋٸپتٸ توپتاعى كەز – كەلگەن ادامدى كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييالاردىڭ اۋىر اسقىنۋلارى مەن ٶلٸمٸنەن قورعاۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى بولىپ تابىلادى.
پفايزەر ۆاكتسيناسى دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى (دسۇ) 12 جاستان 18 جاسقا دەيٸنگٸ بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸ, جٷكتٸ جەنە بالا ەمٸزەتٸن انالاردى ۆاكتسيناتسييالاۋ ٷشٸن ۇسىنادى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەلەمنٸڭ 20-دان استام ەلٸندە 12 جاستان باستاپ, جەكەلەگەن ەلدەردە 3 جاستان باستاپ (قىتاي) جەنە 5 جاستان باستاپ (اقش) جاسٶسپٸرٸمدەرگە ۆاكتسيناتسييا جٷرگٸزٸلۋدە.
امەريكادا پفايزەر ٶندٸرەتٸن ۆاكتسينا شامامەن 8 ميلليون ادام ەگٸلدٸ, ونىڭ ٸشٸندە 5 جاستان اسقان بالالاردى ۆاكتسيناتسييالاۋ باستالدى, قىتايدا – 2021 جىلدىڭ قازان ايىندا 3 جاستان 17 جاسقا دەيٸنگٸ بالالار اراسىندا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيياعا قارسى بەلسەندٸلٸگٸ جويىلعان وتاندىق ۆاكتسينانى شۇعىل قولدانۋ قابىلداندى جەنە اتالعان جاستاعى 60 ميلليوننان استام بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر ەگٸلدٸ.
اعىمداعى جىلدىڭ تامىز ايىنىڭ سوڭىندا كانادادا 58% - عا دەيٸن 12-17 جاس ارالىعىنداعى جاسٶسپٸرٸمدەر كۆي-گە قارسى تولىق ەگٸلدٸ.
قازاقستاندا 12-18 جاس ارالىعىنداعى بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر, جٷكتٸ جەنە بالا ەمٸزەتٸن انالار اراسىندا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييانىڭ الدىن الۋ ٷشٸن حالىقتىڭ وسى توپتارىنداعى قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ جەنە جوعارى تيٸمدٸلٸكتٸڭ دەلەلدٸ بازاسى بار پفايزەر ٶندٸرەتٸن ۆاكتسينانىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
قازاقستاندا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييالارعا قارسى ۆاكتسيناتسييا تەگٸن جٷرگٸزٸلەدٸ جەنە ەرٸكتٸ بولىپ تابىلادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ "حالىق دەنساۋلىعى جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ تۋرالى" كودەكسٸنٸڭ 77-بابىنا سەيكەس كەز كەلگەن مەديتسينالىق رەسٸم, ونىڭ ٸشٸندە ۆاكتسيناتسييا ەگٸلۋشٸنٸڭ كەلٸسٸمٸمەن عانا جٷرگٸزٸلەدٸ. 12 جاستان 17 جاسقا دەيٸنگٸ جاسٶسپٸرٸمدەردٸ ۆاكتسيناتسييالاۋعا اتا-انالارىنىڭ نەمەسە ولاردىڭ زاڭدى ٶكٸلدەرٸنٸڭ حاباردار ەتٸلگەن جازباشا كەلٸسٸمٸمەن عانا جول بەرٸلەدٸ. قازاقستاندا ۆاكتسيناتسييادان باس تارتقانى ٷشٸن ەكٸمشٸلٸك نەمەسە قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك قاراستىرىلماعان.
12 جاستان 18 جاسقا دەيٸنگٸ جاسٶسپٸرٸمدەردٸ ۆاكتسيناتسييالاۋ بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ەگۋ كابينەتتەرٸندە جٷرگٸزٸلەدٸ, اتا-انالارىنىڭ نەمەسە زاڭدى ٶكٸلدەرٸنٸڭ قالاۋى بويىنشا جاسٶسپٸرٸمدەر مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ ەگۋ پۋنكتتەرٸندە ەگٸلۋٸ مٷمكٸن.
مەكتەپ بەكٸتٸلگەن مەديتسينالىق ۇيىم جاسٶسپٸرٸمدەردٸ ۆاكتسيناتسييالاۋ ٷشٸن ەگۋ بريگادالارىنىڭ مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرٸن دايارلاۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ.
ۆاكتسينانىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن تيٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ساقتاۋ مەن تاسىمالداۋدىڭ ەرتٷرلٸ دەڭگەيلەرٸندە "سۋىق تٸزبەك" قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.
پفايزەر ٶندٸرٸسٸنٸڭ ۆاكتسيناسى مينۋس 60-90°C تەمپەراتۋرادا وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىنىڭ قويمالارىندا ساقتالادى.
بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى مەن مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ ەگۋ پۋنكتتەرٸندە كٷنتٸزبەلٸك 31 كٷنگە دەيٸنگٸ مەرزٸمگە پليۋس 2-8°C تەمپەراتۋرادا ساقتالادى.
مەكتەپ بەكٸتٸلگەن مەديتسينالىق ۇيىم جەنە مەكتەپ باسشىلىعى مىنالاردى قامتاماسىز ەتەدٸ:
- قر دسم №361 بۇيرىعىنا سەيكەس سانيتارلىق-ەپيدەميولوگييالىق تالاپتارعا سەيكەس ەگۋ كابينەتتەرٸن جابدىقتاۋ;
- العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋگە ارنالعان پرەپاراتتاردىڭ بولۋى;
- كٶپ جينالۋدىڭ الدىن الۋ ٷشٸن ەگٸلەتٸن ادامداردىڭ اعىنىن شەكتەۋ;
- ۆاكتسيناتسيياعا دەيٸن كٷتۋ ٷشٸن ٷي-جاي بٶلۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قاشىقتىقتى ساقتاۋ شارتىمەن ۆاكتسيناتسييادان كەيٸن باقىلاۋ ٷشٸن جەكە ٷي-جاي بٶلۋ;
- مەكتەپ جەنە مەديتسينالىق ۇيىم پسيحولوگتارىن جاسٶسپٸرٸمدەردٸ COVID-19-عا قارسى ۆاكتسيناتسييالاۋعا تارتۋ.
پفايزەر ٶندٸرگەن ۆاكتسينامەن ۆاكتسيناتسييالاۋ الدىندا
- اتا-اناسىنىڭ نەمەسە زاڭدى ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن 12 جاستان 18 جاسقا دەيٸنگٸ ەگٸلەتٸن ادامعا تەكسەرۋ جەنە سۇراۋ جٷرگٸزٸلەدٸ;
- يممۋنداۋعا قارسى كٶرسەتٸلٸمدەر بولماعان جاعدايدا, ەگۋدٸ جٷرگٸزۋگە رۇقسات رەسٸمدەلەدٸ,
- ەگٸلەتٸن ادامعا جەنە/نەمەسە ونىڭ اتا-اناسىنا (زاڭدى ٶكٸلٸنە) پروفيلاكتيكالىق ەگۋ, ىقتيمال رەاكتسييالار مەن يممۋنداۋدان كەيٸن جاعىمسىز جايتتار, ەگۋدەن باس تارتۋ سالدارى تۋرالى تولىق جەنە وبەكتيۆتٸ اقپارات بەرٸلەدٸ.
ۆاكتسيناتسييادان كەيٸن
ۆاكتسيناتسييالانعان ادام ۆاكتسيناتسييادان كەيٸن 30 مينۋت ٸشٸندە ۆاكتسينانى العان جەردە مەديتسينا قىزمەتكەرٸنٸڭ باقىلاۋىندا بولادى.
ۆاكتسيناتسييادان كەيٸن كەلەسٸ كٷتٸلەتٸن رەاكتسييالار بولۋى مٷمكٸن:
- ينەكتسييا ورنىنداعى اۋىرسىنۋ, ٸسٸنۋ, شارشاعىشتىق, باس اۋرۋى, بۇلشىقەت اۋىرۋى, بۋىن اۋىرۋى, قالتىراۋ, ديارەيا, قىزبا; اتالعان رەاكتسييالاردىڭ كەيبٸرٸ 12-15 جاس ارالىعىنداعى جاسٶسپٸرٸمدەردە ەرەسەكتەرگە قاراعاندا بٸرشاما جيٸ كەزدەسكەن;
ينەكتسييا ورنىنداعى قىزارۋ, جٷرەك اينۋ, قۇسۋ;
ليمفا تٷيٸندەرٸنٸڭ ۇلعايۋى, ەلسٸزدٸك, قولدىڭ اۋىرۋى, ۇيقىسىزدىق, ينەكتسييا ورنىنداعى قىشۋ, بٶرتپە نەمەسە قىشۋ سيياقتى اللەرگييالىق رەاكتسييالار جەنە ت. ب.
يممۋنداۋدان كەيٸن جاعىمسىز سالدارلار تۋىنداعان جاعدايدا - مەديتسينالىق كٶمەككە جٷگٸنۋ قاجەت.
"پفايزەر"ٶندٸرٸسٸنٸڭ ۆاكتسيناسىمەن ۆاكتسيناتسييالاۋعا قارسى كٶرسەتٸلٸمدەرٸ:
- بەلسەندٸ زاتقا نەمەسە پرەپاراتتىڭ كەز-كەلگەن باسقا كومپونەنتتەرٸنە اللەرگييا; جۇمىرتقا نەمەسە جەلاتينگە اللەرگييانىڭ بولۋى ۆاكتسيناتسييا ٷشٸن قارسى كٶرسەتٸلٸم نەمەسە ەسكەرتۋ ەمەس, ٶيتكەنٸ ۆاكتسينادا بۇل كومپونەنتتەر جوق.
- 12 جاسقا دەيٸن;
- 16 اپتاعا دەيٸنگٸ جٷكتٸلٸك.
جٸتٸ ينفەكتسييالىق اۋرۋلارى بار ادامدار ٷشٸن جەنە سوزىلمالى اۋرۋلارى اسقىنعان كەزەڭدە كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسييالارعا قارسى ۆاكتسيناتسييالاۋدى كەيٸنگە قالدىرۋ كەرەك.
"پفايزەر"ٶندٸرٸسٸنٸڭ ۆاكتسينامەن ۆاكتسيناتسييالاۋ كەستەسٸ:
1 دوزاسى - كەز كەلگەن نٶلدٸك كٷن;
2 دوزا - بٸرٸنشٸ دوزانى العاننان كەيٸن 21-دەن 28 كٷنگە دەيٸنگٸ ارالىقپەن.
ۆاكتسيناتسييانىڭ ارتىقشىلىقتارى:
- ينفەكتسييانىڭ اۋىر اعىمى مەن اسقىنۋىنىڭ الدىن الادى
- ەگٸلگەندەردٸ عانا ەمەس, اينالاداعىلاردى دا (اعا-ٸنٸلەر, اپا-سٸڭلٸلەر, تۋىستار) قورعايدى
- "ۇجىمدىق يممۋنيتەتتٸ" قالىپتاستىرادى
- يممۋنيزاتسييادان كەيٸن الىنعان "ۆاكتسيناتسييا پاسپورتى" سٸزدٸڭ ساپارىڭىزدى جەڭٸلدەتەدٸ.
ۆاكتسيناتسييا جٷرگٸزەر الدىندا كوروناۆيرۋسقا كۆي مەن انتيدەنەلەردٸڭ بولۋىنا تەكسەرۋ جٷرگٸزٸلمەيدٸ.
كۆي-مەن اۋىرىپ جازىلعان ادامدار ساۋىققاننان كەيٸن 6 ايدان سوڭ, ۆاكتسيناتسييالاۋ الدىنداعى جاي-كٷيٸن باعالاۋدى ەسكەرە وتىرىپ, كۆي-عا قارسى ۆاكتسيناتسييالاۋعا جاتادى. كۆي-مەن اۋىرىپ جازىلعان ادامداردى ساۋىققاننان كەيٸن 3 ايدان سوڭ ۆاكتسيناتسييالاۋعا جول بەرٸلەدٸ.
