فوتو: مەجٸلٸس باسپاسٶز قىزمەتٸنەن
ۇيالى بايلانىس قىزمەتٸ تاريفٸنٸڭ كٷننەن كٷنگە قىمباتتاۋى دەپۋتاتتاردى الاڭداتىپ وتىر دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
قازاقستان رەسپۋبليكاسى بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ۇيالى بايلانىس قىزمەتتەرٸنٸڭ تاريفتٸك جوسپارلارى 2023 جىلى 57%-كە دەيٸن ٶسكەن. ال 2021-2022 جىلدارى تاريفتەردٸڭ ٶسۋٸ ورتاشا العاندا 13-تەن 37 %-كە دەيٸن بولعان.
اتاپ ايتساق, 2023 جىلدىڭ سەۋٸرٸندە بيلاين «ياركيي» تاريفتٸك جوسپارىن 1790 تەڭگەدەن 2490 تەڭگەگە دەيٸن (ٶسۋٸ 39%); كسەلل مەن تەلە2 تامىز ايىنان باستاپ ەرتٷرلٸ تاريفتٸك جوسپارىنىڭ ٶسەتٸنٸن مەلٸمدەگەن. اتاپ ايتقاندا, «رەالنىي بەزليميت» (كسەلل) 3390 تەڭگەدەن 4390 تەڭگەگە (ٶسۋٸ 29 %), «پروستو سۋپەر» (تەلە2) 2590 تەڭگەدەن 3290 تەڭگەگە (ٶسۋٸ 27 %) ٶستٸ. اكتيۆ, كسەلل وپەراتورلارى تاريفكە 1 مىڭ تەڭگە, ال ارنايى ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەگٸ ينتەرنەتتٸ ليميتسٸز قولدانۋ ٷشٸن تاعى 990 تەڭگە ٷستٸنەن قوسىپ وتىر. سوندا بار-جوعى 3390 تەڭگەلٸك تاريف 5380 تەڭگەگە دەيٸن, ياعني 59 % قىمباتتادى.
"ەلٸمٸزدە قر «بايلانىس تۋرالى» زاڭىنىڭ 20-بابىنا سەيكەس وپەراتورلار بايلانىس قىزمەتٸنٸڭ تاريفتەرٸن نەگٸزدەي وتىرىپ, ٶزدەرٸ قويادى. وسىلايشا, ولاردىڭ تاريفتٸ نەگٸزدەلگەن شىعىندار بويىنشا ٶزدەرٸ قالىپتاستىرۋىنا جاعداي جاسالىپ قويىلعان.
بۇل رەتتە, وپەراتورلار تٸپتٸ بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ اگەنتتٸگٸن حاباردار ەتۋگە دە مٸندەتتٸ ەمەس. تاريفتٸڭ ٶسەتٸنٸ تۋرالى بٸر اي بۇرىن حاباردار ەتسە بولعانى. اگەنتتٸك باعانىڭ ٶسۋٸ كٷدٸك تۋعىزعاندا عانا ونىڭ نەگٸزدٸلٸگٸن تەكسەرٸپ, زاڭسىزدىق انىقتالعان جاعدايدا, ايىپپۇل سالا الادى. ونىڭ مٶلشەرٸ مونوپوليستٸك قىزمەت نەتيجەسٸندە الىنعان كٸرٸستٸڭ نەبەرٸ بەس پايىزىن عانا قۇرايدى.
ٶيتكەنٸ بەسەكەلەستٸكتٸ دامىتۋ ماقساتىندا كەسٸپكەرلٸك كودەكسكە سەيكەس 2017 جىلدان باستاپ بايلانىس قىزمەتٸنٸڭ تاريفٸن مەملەكەتتٸك رەتتەۋ الىنىپ تاستالعان. سونىمەن, تاريفتەردٸڭ بىلايشا جٶنسٸز كٶتەرٸلە بەرۋٸنە, بٸرٸنشٸدەن, زاڭنىڭ جۇمساقتىعى سەبەپ بولسا, ەكٸنشٸ جاعىنان, وپەراتورلاردىڭ نارىقتا مونوپولييالىق جاعدايدى يەمدەنۋٸنە بايلانىستى", -دەپ مەلٸمدەدٸ دەپۋتات ەلنۇر بەيسەنباەۆ 3 سەۋٸردە ٶتكەن مەجٸلٸس وتىرىسىندا.
بۇدان بٶلەك, دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, وپەراتورلاردىڭ كليەنتكە ەسكەرتپەستەن بٸرجاقتى تاريفتٸك جوسپاردى ٶزگەرتۋ, ينتەرنەت-ترافيكتٸ ۇلعايتۋ, باعاسىن قىمباتتاتۋ فاكتٸلەرٸ جيٸ كەزدەسەدٸ. تۇتىنۋشىلاردىڭ شاعىمىن نەگٸزٸندە تيٸستٸ مينيسترلٸك بايلانىس قىزمەتٸن كٶرسەتۋ ەرەجەسٸنە تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋ بويىنشا ٶزگەرٸس ەنگٸزگەن. بٸراق ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى مۇنىمەن كەلٸسپەي, سوتتاسىپ جٷرگەن كٶرٸنەدٸ.
"تاعى بٸر مەسەلە, بايلانىستىڭ باعاسى قىمبات بولسا دا, ساپاسىنىڭ سىن كٶتەرمەۋٸ. بايلانىس ٶتە ەلسٸز جەنە ينتەرنەتتٸڭ جىلدامدىعى تىم باياۋ.
Speedtest جاھاندىق رەيتينگٸ بويىنشا موبيلدٸ ينتەرنەت جىلدامدىعى بويىنشا قازاقستان 142 ەلدٸڭ اراسىندا 67 ورىندا تۇر.
سونىمەن قاتار, ەلٸمٸزدە ەلٸ دە ينتەرنەت جەتپەگەن اۋىلدار بار. مەسەلەن, 2023 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا, 6 290 اۋىل بولسا, سونىڭ شامامەن 1,5 مىڭ اۋىلىندا موبيلدٸ ينتەرنەت مٷلدەم جوق. ال 902 اۋىلدا تەك بٸر عانا موبيلدٸ وپەراتور بار. دەمەك, تۇتىنۋشىدا ەشقانداي تاڭداۋ جوق. سودان كەيٸن «قازانشىنىڭ ەركٸ بار, قايدان قۇلاق شىعارسا» دەگەندەي, وپەراتورلار ٶزٸ قالاعان باعانى قويماي قايتسٸن", -دەدٸ دەپۋتات ٶز سٶزٸندە.
ەلنۇر بەيسەنباەۆ كەلەسٸ مەسەلەلەردٸ قولعا الۋدى ۇسىندى:
1. ٷكٸمەت ۇيالى بايلانىس نارىعىن مونوپولييادان ارىلتۋ شارالارىن قولعا الۋى كەرەك. بۇل رەتتە, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن تۇتىنۋشىلار مٷددەسٸ بارىنشا ەسكەرٸلگەنٸ جٶن.
2. ۇيالى بايلانىس پەن ينتەرنەت ساپاسىن ارتتىرۋ, بٷكٸل ٶڭٸر مەن اۋىلدىق ەلدٸمەكەندەردٸ تولىق ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ شارالارىن قابىلداۋى تيٸس.
وسى رەتتە, مٷلدەم موبيلدٸ ينتەرنەتٸ جوق 1432 اۋىلعا جەلٸنٸ جەتكٸزۋ بويىنشا ناقتى جول كارتاسىن دايارلاۋىمىز قاجەت.
3. قر ٷكٸمەتٸ ۇيالى بايلانىس قىزمەتٸن كٶرسەتۋ جەنە ولاردىڭ تاريفٸن بەلگٸلەۋ بويىنشا تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىعىن بارىنشا قورعاۋ باعىتىندا زاڭناما تالاپتارىن كٷشەيتەتٸن ٶزگەرٸستەر ەزٸرلەۋٸ قاجەت.
