ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ قابىرعاسىندا تٸلتانۋشى, ەتيمولوگ, تەولوگ عالىم, فيلولوگييا عىلىمىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور بەرٸكباي ساعىندىقۇلىنىڭ كٶشباسشىلىق دەرٸسٸ بولىپ ٶتتٸ.
پروفەسسور بەرٸكباي ساعىندىقۇلى – تٸلدٸ تاريحي-سالىستىرمالى تۇرعىدان زەرتتەي جٷرٸپ, سيللابولوگييا تەوريياسىنىڭ نەگٸزٸن قالاعان, ونى التىنشى تٸلدٸك بٸرلٸك رەتٸندە عىلىمي اينالىسقا ەنگٸزگەن عالىم. بۇل – كەز كەلگەننٸڭ تٸسٸ باتا بەرمەيتٸن وسى بٸر اۋىر مٸندەتتٸ ورىنداۋعا بەل بۋعان عالىمنىڭ ۇزاق جىلعى زەرتتەۋٸنەن تۋعان تٶل جاڭالىعى. سوندىقتان تٸل تاريحىن زەردەلەۋدە دەرٸستٸڭ مەنٸ زور, بەرەرٸ مول بولدى.
تٸلدٸڭ قاتپارىندا جاسىرىنىپ جاتقان ارحەسيللابتاردى تابۋ, ونى سٶز قۇرامىنان اجىراتۋ – قيىننىڭ قيىنى. عالىم ەڭ الدىمەن دىبىستىڭ ارعى تەگٸ (ارحەتيپ) مەن تٷپكٸ تەگٸن (پروتوتيپ) جٸتٸ زەرتتەگەندە عانا اسا ەجەلگٸ تٷبٸرتەكتەردٸ انىقتاۋعا مٷمكٸن بولاتىندىعىن كٶرسەتٸپ, ولاردىڭ جۇمسالۋ سيپاتتارىن تٷسٸندٸردٸ. تٷبٸرتەككە تەن باستى بەلگٸلەردٸ كٶرسەتە وتىرىپ, وعان انىقتاما بەردٸ. تاريحي دامۋ نەتيجەسٸندە ٶزگەرٸسكە ۇشىراعان تٷبٸرلەردٸڭ بارلىعى بٸر كەزدەگٸ سيللابوفونەمالار ەكەندٸگٸن دەلەلدەدٸ. تٸلدٸڭ بارلىق جٷيەسٸن قامتيتىن ٷنەمدەۋ زاڭى تۋرالى, سٶزدەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋگە قاتىستى قىزىقتى مىسالدار كەلتٸردٸ. تٷركٸ تٸلدەرٸندەگٸ سٸڭٸسۋ, جىلىسۋ قۇبىلىستارى تۋرالى ايتا كەلٸپ, جىلىسقان دىبىستاردى انىقتامايىنشا تٷبٸرتەكتٸ زەردەلەۋ مٷمكٸن ەمەس. وسىلاردىڭ بارلىعى ماتەماتيكالىق لوگيكاعا سٷيەنٸپ جاسالادى دەيدٸ عالىم. بۇل ورايدا عالىمنىڭ كومپونەنتتٸ تالداۋ ەدٸستەرٸن تەرەڭ قولدانعاندىعىن بايقايمىز.
تٸل تاريحىنىڭ ناعىز بٸلگٸر مامانىنا قويىلعان سۇراقتار دا كٶپ بولدى. دەرٸسكە قاتىسۋشىلاردىڭ شىنايى كٶڭٸلدەن بٸلدٸرگەن العىستارى دا از بولمادى. كەلەشەكتە پروفەسسوردىڭ جاڭا تەوريياسىنىڭ ەلەمدٸك لينگۆيستيكادا قىزىعۋشىلىق تۋدىرارى سٶزسٸز دەپ ويلايمىز.
قازاق تٸل بٸلٸمٸ كافەدراسىنىڭ
پروفەسسور م.ا., ف.ع.د. تىمبولوۆا ا.و.,
دوتسەنت ساتكەنوۆا ج.ب.
