Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ qabyrǵasynda tiltanýshy, etimolog, teolog ǵalym, filologiia ǵylymynyń doktory, professor Berikbai Saǵyndyqulynyń kóshbasshylyq dárisi bolyp ótti.
Professor Berikbai Saǵyndyquly – tildi tarihi-salystyrmaly turǵydan zerttei júrip, sillabologiia teoriiasynyń negizin qalaǵan, ony altynshy tildik birlik retinde ǵylymi ainalysqa engizgen ǵalym. Bul – kez kelgenniń tisi bata bermeitin osy bir aýyr mindetti oryndaýǵa bel býǵan ǵalymnyń uzaq jylǵy zertteýinen týǵan tól jańalyǵy. Sondyqtan til tarihyn zerdeleýde dáristiń máni zor, bereri mol boldy.
Tildiń qatparynda jasyrynyp jatqan arhesillabtardy tabý, ony sóz quramynan ajyratý – qiynnyń qiyny. Ǵalym eń aldymen dybystyń arǵy tegi (arhetip) men túpki tegin (prototip) jiti zerttegende ǵana asa ejelgi túbirtekterdi anyqtaýǵa múmkin bolatyndyǵyn kórsetip, olardyń jumsalý sipattaryn túsindirdi. Túbirtekke tán basty belgilerdi kórsete otyryp, oǵan anyqtama berdi. Tarihi damý nátijesinde ózgeriske ushyraǵan túbirlerdiń barlyǵy bir kezdegi sillabofonemalar ekendigin dáleldedi. Tildiń barlyq júiesin qamtityn únemdeý zańy týraly, sózderdi qalpyna keltirýge qatysty qyzyqty mysaldar keltirdi. Túrki tilderindegi sińisý, jylysý qubylystary týraly aita kelip, jylysqan dybystardy anyqtamaiynsha túbirtekti zerdeleý múmkin emes. Osylardyń barlyǵy matematikalyq logikaǵa súienip jasalady deidi ǵalym. Bul oraida ǵalymnyń komponentti taldaý ádisterin tereń qoldanǵandyǵyn baiqaimyz.
Til tarihynyń naǵyz bilgir mamanyna qoiylǵan suraqtar da kóp boldy. Dáriske qatysýshylardyń shynaiy kóńilden bildirgen alǵystary da az bolmady. Keleshekte professordyń jańa teoriiasynyń álemdik lingvistikada qyzyǵýshylyq týdyrary sózsiz dep oilaimyz.
Qazaq til bilimi kafedrasynyń
professor m.a., f.ǵ.d. Tymbolova A.O.,
dotsent Satkenova J.B.
