بەكبولات تٸلەۋحان: قازاق كٶرەرمەنٸ - اش

بەكبولات تٸلەۋحان: قازاق كٶرەرمەنٸ - اش

بٷگٸن قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸندە «كينەماتوگرافييا تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭى جوباسىنىڭ بٸرٸنشٸ وقىلىمىندا سٶز سٶيلەگەن دەپۋتات بەكبولات تٸلەۋحان وتاندىق فيلمدەر تٷسٸرۋگە قولايلى جاعداي جاساپ, كٶرەرمەنگە ٶز ٶنٸمدەرٸمٸزدٸ كٶپتەپ ۇسىناتىن سەت كەلگەنٸن مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Baq.kz تٸلشٸسٸ.

«كينەماتوگرافييا تۋرالى زاڭ ەلٸمٸزدٸڭ مەدەنيەتٸنە, ٶنەرٸنە, يدەولوگيياسىنا عانا ەمەس, قالا بەردٸ, ەكونوميكاسىنا دا ايتارلىقتاي ىقپالى بولعاندىقتان, ەل ٶمٸرٸ, ۇلت تاعدىرىنا بەي-جاي قاراي المايتىن كەز-كەلگەن ازامات ٷشٸن بۇل ماڭىزدى قۇجات. ەندٸ, «كينەماتوگرافييا تۋرالى زاڭ» دەگەندە, الدىمەن ۇلتتىق كينو جەنە ونى پروكاتتاۋ جٷيەسٸ ويىمىزعا ورالادى. كينونىڭ تٶڭٸرەگٸندە كەشەندٸ مەسەلە جەتەرلٸك. بٸراق, تٷيٸتكٸلدٸ جاعدايلار وسى زاڭ جوباسىندا شەشٸمٸن تاپقان. ەبدەن ييٸ قانىپ قاراستىرىلعان زاڭداردىڭ بٸرٸ بولدى. ٶيتكەنٸ, بۇعان قوعامدا وسى سالاعا قاتىسى بار ادامداردىڭ بٸرازى قاتىستى. زاڭ جوباسىنىڭ ەكونوميكالىق ىقپالى جايىندا ايتار بولساق, ەلٸمٸزگە جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 300 تارتا شەتەلدٸك ٶنٸم كٸرەدٸ ەكەن. ال ٶزٸمٸز ٶندٸرٸپ وتىرعان تۋىندىلاردىڭ كٶلەمٸ وسىنىڭ 10 پايىزى شاماسىندا عانا. ياعني, 30-40 فيلم. بۇل دا بولسا سوڭعى جىلداردا جەتٸپ وتىرعان مەجە ەمەس. ول فيلمدەردٸڭ 20% قازاقفيلمنٸڭ, قالعان 80% - جەكەمەنشٸك ستۋدييالاردىڭ تۋىندىلارى. دەمەك, بٸزدە جەكەمەنشٸك ستۋدييالاردىڭ ەلەۋەتٸ بار. ولارعا مەملەكەت تاراپىنان قارجىلىق قولداۋ قاراستىرىلىپ, پروكات مەسەلەسٸ شەشٸلەتٸن بولسا, وتاندىق فيلمدەر لاپ ەتە قالعالى تۇر», - دەدٸ دەپۋتات.

ول «كينەماتوگرافييا تۋرالى» زاڭ جٷيەسٸ سول فيلمدەردٸ كٶرەرمەنگە ەركٸن جەتكٸزۋ جٷيەسٸن جاساپ بەرۋ ٷشٸن ەزٸرلەنٸپ وتىرعان دٷنيە ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

«بٸزدە پروكاتتىق كومپانييالار كٶپ جاعدايدا قازاق كينوستۋديياسىنا كٶز جۇما قارايتىنى جاسىرىن ەمەس. سوندا كەلتٸرٸپ وتىرعان ارگۋمەنتتەرٸنٸڭ كٶبٸ گولليۆۋدتىق ستاندارتقا ساي ەمەس, جارىق, دىبىس سيياقتى كومپونەنتتەر. بوكس-وفيستٸڭ 40% قۇراعان «بيزنەس پو-كازاحسكي» اتتى وتاندىق تۋىندى بولدى. ساپالى, جاقسى, ستاندارتقا ساي شىعار. بٸراق, بۇل كٷللٸ قازاق كينوسىنىڭ كٶرسەتكٸشٸ ەمەس, بۇل - بٸر عانا فاكت. ەندٸ بٸر كينو تابىستى بولدى دەپ, قازاق كينوسىن گولليۆۋدتىق بەسەكەگە جٸبەرە سالۋعا بولمايدى. وتاندىق كينو مەملەكەتتٸڭ قامقورلىعىندا, قاراۋىندا بولۋى كەرەك. ونى «قازاقفيلم» ٶندٸرە مە, جەكەمەنشٸك كينوستۋدييا ٶندٸرە مە, بەرٸبٸر. كەيدە بوكس-وفيستٸڭ كٶرسەتكٸشٸ, جالپى, پروكاتتاعى وتاندىق فيلمدەردٸڭ بەتالىسى قانداي بولاتىنىن بٸز بٸلمەيمٸز. ياعني, بٸزگە وتاندىق ٶنٸمدەرگە قاتىستى ناقتى جٷيەلٸ بولجام, اناليز كەرەك, اقپاراتتىق جٷيە كەرەك», - دەپ ايتتى بەكبولات تٸلەۋحان.

دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان زاڭمەن مونيتورينگ جٷرگٸزەتٸن دەل وسىنداي اقپاراتتىق جٷيە قۇرۋدى كٶزدەلٸپ وتىر.

«جالپى, قازاق كٶرەرمەنٸ - اش. ول ٶز ٶنٸمدەرٸمٸزدٸ كٶرگٸسٸ كەلەدٸ. ۇلتتىق كينو, ۇلتتىق مەدەنيەت تۇرعان جەردە كەي دٷنيەلەر ىسىرىلىپ, وعان ورىن بەرۋٸ كەرەك دەپ سۇراۋ, ونىڭ ەش سٶكەتتٸگٸ جوق. وسى زاڭ جوباسى قازاق كينوسىن پروكات تۇرعىسىنان العاندا ەر كٶرەرمەنٸنە جەتكٸزۋ ٷشٸن تەتٸك بولادى دەپ سانايمىن. ول ٷشٸن قاجەتتٸ باستى نورمالار بەكٸتٸلگەن. بٸر-ەكٸ جەردە وڭتٷستٸك كورەيا مەن فرانتسييانىڭ تەجٸريبەلەرٸن ۇسىنعاندار بولدى. بٸراق, ماحامبەت ايتپاقشى, «بالپاڭ-بالپاڭ كٸم باسپاس, باسارعا بالتىر شىداسا» دەگەندەي, كەيبٸر نەرسەلەر ۋاقىت پەن مٷمكٸندٸكتەر جەتپەي وتىرعاندىقتان, كەيٸنگٸ كٷندەردٸڭ ەنشٸسٸنە قالدى», - دەگەن دەپۋتات بٷگٸنگٸ كٷنٸ قازاق كينەماتوگرافيياسى تۋرالى زاڭنىڭ قاراۋعا شىعارىلىپ, قابىلدانىپ وتىرعانىنىڭ ٶزٸ كينو سالاسى ٷشٸن ٷلكەن بٸر جەتٸستٸك ەكەنٸن ايتتى.

ەسكە سالا كەتسەك, قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸندە «كينەماتوگرافييا تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭى جوباسىنىڭ بٸرٸنشٸ وقىلىمىندا پالاتا تٶراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين ەلدەگٸ فيلمدەرگە «ۇلتتىق» مەرتەبە بەرۋ بارىسىندا سۇرىپتاۋ بەلگٸلەرٸنە قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ. ول قازاقستاندىق فيلمدەردٸڭ بارلىعىن ساقتاۋ قاجەتتٸلٸگٸ بار ەكەنٸن ايتتى جەنە وتاندىق كينوتەاترلاردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋعا الۋ كەرەكتٸگٸن جەتكٸزدٸ.

سونداي-اق مەجٸلٸستە بايانداما جاساعان قر مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترٸ ارىستانبەك مۇحامەديۇلى «قازاقفيلم» كينوستۋديياسىنىڭ تەحنيكالىق جابدىقتالۋى تٶمەن ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.

قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى اباي تاسبولاتوۆ ەلٸمٸزدە بالالاردىڭ مۋلتفيلمدەردٸ تەك ورىسشا كٶرٸپ جٷرگەنٸن ايتىپ, اتالعان مەسەلەگە نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتتٸ.