باۋىرجان بايبەك: «ٶز كٷشٸمەن كٶتەرٸلگەن كەسٸپكەرلەرگە دە قولداۋ كەرەك»

باۋىرجان بايبەك: «ٶز كٷشٸمەن كٶتەرٸلگەن كەسٸپكەرلەرگە دە قولداۋ كەرەك»

الماتىدا قالالىق ٸسكەرلٸك كەڭەستٸڭ وتىرىسى ٶتتٸ. اراعا جىل سالىپ كەزدەسكەن كەڭەستٸڭ قۇرامى بيىل 70 پايىزعا جاڭعىرعانىن ەرەكشە اتاپ ٶتكەن جٶن. مەگاپوليستەگٸ مٷددەلٸ ٸسكەر قاۋىمنىڭ باسىن قوسقان اۋقىمدى جيىنعا قالا ەكٸمٸ باۋىرجان بايبەك تٶراعالىق ەتتٸ. كەزەكتٸ وتىرىستا الماتى تۋريزمٸن دامىتۋدىڭ تٷيتكٸلدەرٸ, مەملەكەتتٸك باعدارلامالار اياسىندا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ قولداۋدىڭ جاي-جاپسارى, سونداي-اق قازاقستانداعى ريتەيلدٸ دامىتۋدىڭ مەسەلەسٸ قارالدى.

ٶتكەن جىلمەن سالىستىر­عاندا بيىلعى جىلى ٸسكەرلٸك كەڭەستٸڭ قۇرامى 35-تەن 46 ادام­عا دەيٸن ارتىپ, ەيەلدەر سانى ٶسٸپ وتىر. قالا ەكٸمٸنٸڭ ايتۋىن­­­شا, بۇ­رىن­عىداي ٸسكەرلٸك كەڭەس­تٸڭ قۇ­رامىندا كەزدەيسوق ادامدار جوق. قازٸرگٸ قۇرامدا بيز­نەس ٶكٸلد­ەرٸ 87 پايىزعا كٶبەيدٸ.

قالا باسشىسى شوب-تىڭ دامۋى تۋرالى ايتا كەلە, كە­سٸپ­­كەرلەرمەن مەملەكەتتٸك قول­­داۋ­دىڭ قارجىلاي جەنە قارجىسىز ٶلشەمدەرٸ بويىنشا جۇمىستىڭ كٷشەيتٸلەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ. جىل با­سى­نان «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2020» جو­با­لا رى سانى – 2,5 ەسە (228), نە­سيە قالتاسى – 2 ەسە (60 ملرد دەيٸن), سۋبسيدييا كٶلەمٸ 2 ەسە (12 ملرد دەيٸن ) ٶستٸ. شاعىن كەسٸپكەرلٸككە 30 پايىز­دىق ٶسٸممەن 636 ملرد تەڭگە نەسيە بٶلٸندٸ, دەدٸ ەكٸم.

قالا ەكٸمٸ ەكونوميكانى قۇراتىن دا, قالىپتاستىراتىن دا ادام كاپيتالى ەكەندٸگٸن اي­تا كەلە, 86 پايىزى ساۋدا مەن قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى­نا تيەسٸلٸ ەكونوميكانىڭ جەرگٸ­لٸك­تٸ قۇرىلىمى ەسەبٸنەن جۇ­مىس­سىزدىقتى تٶمەندەتۋدٸڭ بٶ­لەك باعدارلاماسى ەزٸرلەنٸپ جاتقان­دىعىن اتادى. بۇل باعدارلاما تۋريزم نە وعان قاتىستى سالالاردى بەيٸمدەيتٸن بولادى.

مەسەلەن, قازٸرگٸ تاڭدا الما­تى­دا 137 قوناقٷي بولسا, ولاردىڭ قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسى ساناتتارىنا ساي ما دەگەن ساۋال جيٸ الدان شىعادى. سول سيياقتى, ەۋەجايدان باستاپ تۋريستەردٸ كٷتٸپ الۋ مەن شىعارىپ سالۋدىڭ اراسىندا سىرتتان كەلگەن قوناقتاردى قىزىقتىرۋدىڭ باسقا قانداي امالدارى بار?

قالا باسشىسى بۇل جيىندا ەلەۋمەتتٸك سالادا, ين­­دۋ­­­س­­­ترييالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا جٷزەگە اسقان جوبالارعا توق­تال­دى. يندۋس­ترييالاندىرۋ كار­تاسى­­نىڭ بٸرٸنشٸ بەسجىلدىعى شەڭبەرٸندە 3 335 جۇمىس ورنى قۇرىلعان, قۇنى 280,4 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 20 جوبا ٸسكە قوسىلعان.

سونداي-اق, الماتى قالا­سى­نىڭ ەكٸمٸ مەملەكەتتٸك باعدار­لامالار ارقىلى ٶركەندەپ جاتقان كەسٸپورىندارعا عانا ەمەس, ٶز بەتٸنشە دامىپ جاتقان شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ٶكٸلدەرٸنە دە قولداۋ كٶرسەتٸپ, نازار اۋدارۋ قاجەتتٸگٸن باسا ايتتى.

ٸسكەرلٸك كەڭەستە قول جەت­كٸ­زٸل­گەن ٷلكەن جەتٸستٸك – الماتى قالالىق ەكٸمدٸگٸ مەن «دامۋ» قورى قالانىڭ تۋريزم, يننوۆاتسييا جەنە تاماق ٶنەركەسٸبٸ سالاسىن قارجىلاندىرۋعا 4 ميلليارد تەڭگە بٶلگەنٸ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قوي­ىلدى. قوماقتى قاراجات قالانىڭ تۋريزم, يننوۆاتسييا جەنە تاماق ٶنەركەسٸبٸ سالاسىن قارجىلاندىرۋعا باعىتتالادى.

مۇنىمەن قاتار, ەكٸ تاراپ «الماتى تۋريزم», «الماتى ٶنٸم», «الماتى يننوۆاتسييالار» باعدارلامالارى بويىنشا بٶلٸنگەن قاراجاتتىڭ كەم دەگەندە 25 پايىزى start-up جوبالارعا بەرٸلۋٸ كەرەك دەپ كەلٸستٸ.

«الماتى قالاسى – شاعىن جەنە ورتا كەسٸپكەرلٸك نىساندارى جاعىنان العاشقى ورىندا. مۇندا 182 شوب كەسٸپورىنى بار. بۇل – رەسپۋبليكالىق كٶرسەتكٸشتٸڭ 15 پايىزى. جۇمىسپەن قامتىلعان حالىق سانى جاعىنان دا بٸرٸنشٸ ورىندا. دەگەنمەن جەڭٸلدٸكپەن نەسيەلەندٸرۋدٸ قاجەت ەتەتٸن سالالار دا بار. ول – تۋريزم, تاماق ٶنەركەسٸبٸ جەنە يننوۆاتسييالىق سالالار. مىسالى, «الماتى تۋريزم» باعدارلاماسى بويىنشا بٸز قولٶنەر شەبەرلەرٸن ەرەكشە كەدەسىيلار جاساۋعا ىنتالاندىرعىمىز كەلەدٸ. بۇل الداعى 2017 جىل­عى ۋني­ۆەر­سيادا مەن ەكسپو-2017 كە­زٸن­دە ماڭىزدى. «الما­تى ٶنiم» باع­دارلاماسى بويىن­شا كەسٸپكەرلەر تاماق پەن الكوگول­سٸز سۋسىن شىعارۋعا جەڭٸلدٸكتٸ نەسيەگە, فەرمەرلەر ٶز ٶنٸمدە­رٸن ٶتكٸزەتٸن نارىققا قول جەتكٸزەدٸ. ەڭ باستىسى, بٶلٸنگەن قاراجات­تىڭ 25 پايىزى جاڭا كەسٸپورىندار مەن جاڭا باعىتتاردى قولعا الاتىن start-up جوبالارعا بٶلٸنەتٸنٸ. ەكٸمدٸك ٷشٸن بۇل قالا بيۋدجەتٸ­نە تٷسەتٸن سالىق پەن جاڭا جۇمىس ورىندارى», دەدٸ «دامۋ» قورى­نىڭ باسقارما تٶراعاسى قانىش تۋلەۋشين.

ايناش ەسالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى