باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ بارلىق تيٸستٸ قۇرىلىمدارى 15 اقپاننان باستاپ كٶكتەمگٸ سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ ٷشٸن كٷشەيتٸلگەن جۇمىس تەرتٸبٸنە كٶشتٸ. ٶيتكەنٸ بيىلعىداي قارلى قىس ٶڭٸردە سوڭعى وتىز جىلدا بولماعان.
باتىس قازاقستان وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ تٶتەنشە جاعدايلار بويىنشا جينالعان كوميسسييا وتىرىسىندا ٶڭٸردەگٸ احۋال ەگجەي-تەگجەيلٸ ساراپقا سالىندى. تٶتەنشە جاعداي بولۋى مٷمكٸن اۋدان باسشىلارى, ارنايى قۇرىلىمدار جەتەكشٸلەرٸ ىقتيمال قاۋٸپتٸڭ الدىن الۋ ٷشٸن جاسالىنىپ جاتقان شارالارى تۋرالى ەسەپ بەردٸ. ٶڭٸر باسشىسى التاي كٶلگٸنوۆ كەيبٸر قاۋٸپتٸ اۋماقتاردا قار شىعارۋ جۇمىسىن ەكٸ ەسەگە ارتتىرىپ, تەۋلٸك بويى جۇمىس جٷرگٸزۋگە تاپسىردى.
باتىس قازاقستان وبلىستىق تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸنٸڭ باسشىسى جاسۇلان جۇماشەۆتىڭ وبلىس اۋماعىندا 88 ەلدٸ مەكەن كٶكتەمگٸ سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەگۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن ايتادى. ول جەردە 36 مىڭنان استام حالىق تۇرادى. كٶپ جەردە قاردىڭ قالىڭدىعى ٶتكەن جىلدارمەن سالىستىرعاندا 1,5-3 ەسەگە ارتىق.
نەگٸزگٸ قاۋٸپ جايىق, قاراٶزەن مەن سارىٶزەن, دەركٷل سيياقتى ترانسشەكارالىق ٶزەندەردٸڭ اڭعارىنداعى قازتالوۆ, تاسقالا, بەيتەرەك اۋداندارىندا قالىپتاسقان. ورال قالاسىنىڭ اينالاسىنداعى 75 ساياجاي قاۋىمداستىقتارىندا 14 مىڭداي حالىق تۇرادى. مۇنىڭ 5 مىڭى – بالالار ەكەن. بۇل دا جەرگٸلٸكتٸ بيلٸكتٸڭ باس اۋرۋىنا اينالعان مەسەلە. ساياجاي تۇرعىندارىنا قازٸردەن باستاپ قاۋٸپ تۋرالى ەسكەرتٸلٸپ, ەۆاكۋاتسييالىق پۋنكتتەر جاساقتالىپ جاتقانىن ايتقان تج دەپارتامەنتٸ باسشىسى جاسۇلان جۇماشەۆ:
- ساياجاي – جىل بويىنا تۇرۋعا ارنالماعان, تەك جازعى ماۋسىمدا پايدالانىلۋى تيٸس اۋماق. سوعان قاراماستان ورال قالاسىنىڭ ماڭىنداعى ساياجاي تۇرعىندارى جىل سايىن مىڭ ادامعا كٶبەيٸپ كەلە جاتىر. مىسالى, 2016 جىلى 12 مىڭ, بىلتىر 13 مىڭداي, بيىل 14 مىڭنان استى, - دەگەن مەلٸمەتتٸ جارييا ەتتٸ.
دەگەنمەن جەرگٸلٸكتٸ قۇرىلىمدار تابيعاتتىڭ توسىن مٸنەزٸنە بارىنشا دايىندالىپ جاتىر. كٶكتەمگٸ سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ ٸسٸنە وبلىستىق تٶتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتٸ 707 بٸرلٸك تەحنيكاسى مەن 2043 ادامنان تۇراتىن جەكە قۇرامىمەن تٷگەل جۇمىلعان.
بيىلعى قاردىڭ ەرەكشە كٶپتٸگٸن مىنا سانداردان-اق شامالاي بەرٸڭٸز: 2017-2018 جىلعى قىس ماۋسىمىندا ورال قالاسى كٶشەلەرٸنەن بارلىعى 120 مىڭ تونناداي قار شىعارىلعان. ال بيىل قازٸردٸڭ ٶزٸندە شىعارىلعان قاردىڭ كٶلەمٸ 700 مىڭ توننادان اسىپ كەتٸپتٸ! تٶتەنشەلٸكتەر قالا ماڭىندا قاردان بٸرنەشە تاۋ تۇرعىزعان: قار تٶگۋگە ارنالعان ەكٸ پوليگون بيٸكتٸگٸ 4 مەترگە دەيٸن جەتەتٸن قارمەن تولىپ, جاڭادان تاعى ٷش پوليگون اشۋعا تۋرا كەلٸپتٸ. قار شىعارۋ ٸسٸنە تٶتەنشەلٸكتەر مەن قالا ەكٸمدٸگٸنەن بٶلەك, ٶڭٸردەگٸ بارلىق قۇرىلىس فيرمالارى ارناۋلى تەحنيكاسى مەن ترانسپورتىن قوسىپ, جۇمىلىپ جاتىر.
قاردىڭ قالىڭدىعىنان سوڭعى كٷندەرٸ ورال قالاسىندا ٷش نىساننىڭ شاتىرى وپىرىلىپ تٷستٸ. ونىڭ بٸرٸ – 13 پەتەرلٸك ٷي مٷلدەم جارامسىز بولىپ, تۇرعىندارى باسقا باسپاناعا كٶشٸرٸلدٸ. جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك قالاداعى پيك جەتەكشٸلەرٸ مەن مەكەمە-كەسٸپورىن باسشىلارىن عيمارات شاتىرلارىن تازارتۋعا جاۋاپتى ەكەنٸن ەسكەرتۋدە.
«قازگيدرومەت» مەكەمەسٸنٸڭ ٶڭٸردەگٸ فيليال ديرەكتورى نۇرجان شيياپ تا ورال قالاسى, بەيتەرەك, تاسقالا جەنە جەنٸبەك اۋداندارىندا قاردىڭ قالىڭدىعى جىلداعى مٶلشەردەن بٸرنەشە ەسەگە كٶپ ەكەنٸن ناقتى تسيفرلارمەن سالىستىرىپ كٶرسەتتٸ. بۇعان قوسا بيىلعى قاردىڭ بويىندا ىلعال دا كٶپ ەكەن. مەدەت قىلاتىن بٸر نەرسە – بيىلعى توڭ جىلداعىدان جۇقا. ياعني ەرٸگەن قار جەرگە جەدەل سٸڭٸپ, ەل-جۇرتتى كٶپ ەبٸگەرگە سالماۋى دا مٷمكٸن.
- قاۋٸپ تۋادى-اۋ دەگەن ايماقتاردا الدىن الۋ جۇمىستارىن ەرتەرەك جاساپ, دايىندىقتى ەكٸ ەسە كٷشەيتٸڭٸزدەر. كٶكتەم كەلٸپ, توڭ تٷسە باستاعاندا تەحنيكانىڭ جٷرٸپ-تۇرۋى دا قيىندايدى. سوندىقتان الىس ەلدٸمەكەندەردٸ الدىن الا ازىق-تٷلٸكپەن قامتىپ, مەديتسينالىق كٶمەك قاجەت بولۋى مٷمكٸن تۇرعىنداردى قاۋٸپسٸز جەرگە شىعارۋدى ۇيىمداستىرىڭىزدار. الىستاعى مالشى قىستاقتارى دا نازاردان تىس قالماسىن. تٶتەنشە جاعداي تۋعان جاعدايدا ەسكەردٸڭ كٶمەگٸن دە پايدالانامىز. جاستار بەلسەندٸلەرٸ, «جاس وتان» مٷشەلەرٸ دە تارتىلسىن, - دەدٸ التاي كٶلگٸنوۆ ٶڭٸردەگٸ اۋدان باسشىلارىنا قاراتا.
كٶكتەمگٸ سۋ – ەلدٸمەكەندەرگە قاتەر تٶندٸرەتٸنٸ راس. دەگەنمەن, ول سۋدى تيٸمدٸ پايدالانۋ, سۋ قويمالارىندا ساقتاپ قالۋ, سۋارمالى القاپتار مەن جايىلىمدىق ايماقتارعا شىعارۋ ٸسٸ دە ۇمىت قالماۋى تيٸس. ٶيتكەنٸ بۇل – مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ەسەر ەتەتٸن, اۋىلداعى اعايىننىڭ جىل بويى بەرەكەلٸ تٸرلٸگٸنٸڭ كەپٸلٸ. سوندىقتان جيىندا بۇل مەسەلە دە ورىندى ايتىلدى. اۋدان ەكٸمدەرٸنٸڭ ەسەبٸنشە, بٷگٸنگٸ تاڭدا جەرگٸلٸكتٸ جەردە شٶپ قورى جەتكٸلٸكتٸ, بٶكەي ورداسى, جەنٸبەك, قازتالوۆ اۋداندارىندا كٶرشٸلەس رەسەي اۋماعىنان جەم ەكەلۋ ۇيىمداستىرىلعان.
قازبەك قۇتتىمۇراتۇلى,
