فوتو: primeminister.kz
پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا رەسپۋبليكادا بارلىق دەڭگەيدەگٸ پەداگوگ كادرلاردى دايارلاۋ جٶنٸندەگٸ شارالار تالقىلاندى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترٸ ساياسات نۇربەك بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە 49 جوو-نىڭ پەداگوگيكالىق باعىتتار بويىنشا ليتسەنزييالارى بار ەكەنٸن, وندا بارلىعى 186 مىڭنان استام ادام بٸلٸم الاتىنىن مەلٸمدەدٸ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىن اككرەديتتەۋ ستاندارتى جەنە جوعارى بٸلٸم مەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2029 جىلعا دەيٸنگٸ تۇجىرىمداماسى بەكٸتٸلدٸ.
سوڭعى جىلدارى پەداگوگيكالىق باعىتتار بويىنشا تاعايىندالعان گرانتتار سانى بٸرنەشە ەسە ٶسٸپ,15 923-كە جەتتٸ. ولاردىڭ قۇنى دا ەكٸ ەسە ٶستٸ. ستۋدەنتتەردٸڭ شەكٸرتاقىلارى دا كٶتەرٸلدٸ. سونداي-اق پەداگوگيكالىق ماماندىقتارعا قابىلداۋ تالاپتارى كٷشەيتٸلدٸ.
پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن جاڭارتۋ بويىنشا جۇمىس جالعاسۋدا, بٷگٸندە 72%-ى جاڭارتىلدى. جالپى وسى جەنە باسقا دا ٶزگەرٸستەر پەداگوگ كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا جەنە ولاردى زاماناۋي تالاپتارعا بەيٸمدەۋگە باعىتتالعان.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ عاني بەيسەمباەۆ قازٸرگٸ ۋاقىتتا كوللەدجدەر بازاسىندا پەداگوگيكالىق ماماندىقتار بويىنشا 80 مىڭنان استام ستۋدەنت بٸلٸم الاتىنىن ايتتى. ولاردىڭ 43 مىڭى مەملەكەتتٸك تاپسىرىس بويىنشا بٸلٸم الۋدا. كوللەدجدەر بالاباقشا تەربيەشٸلەرٸن, باستاۋىش سىنىپتارى جەنە قوسىمشا بٸلٸم بەرۋدەگٸ, سونداي-اق ەڭبەك پەن مۋزىكا مۇعالٸمدەرٸن دايىندايدى.
كادرلاردى دايارلاۋ جەنە ەدٸستەمەلٸك قامتاماسىز ەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «پەداگوگ» كەسٸبي ستاندارتى بەكٸتٸلدٸ. ونىڭ نەگٸزٸندە كوللەدجدەر جۇمىس بەرۋشٸلەرمەن بٸرلەسٸپ, 554 بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسىن جاڭارتىپ, ٸسكە اسىرۋدا. بۇل رەتتە 6 مىڭنان استام پەداگوگتىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸ ارتتىرىلدى.
رەسپۋبليكاداعى قاجەتتٸلٸكتەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, جىل سايىن پەداگوگ كادرلاردى دايارلاۋعا مەملەكەتتٸك تاپسىرىس ۇلعايۋدا. بيىلدان باستاپ پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردى اشۋ ٷشٸن كوللەدجدەرگە قويىلاتىن بٸلٸكتٸلٸك تالاپتارى كٷشەيتٸلدٸ. ول ٷشٸن تيٸستٸ ليتسەنزييالار بولۋى جەنە تٷلەكتەردٸڭ كەم دەگەندە 90%-ى جۇمىسپەن قامتىلۋى كەرەك.
ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بٸلٸم بەرۋ پروتسەسٸنٸڭ جەتٸستٸگٸ, ەڭ الدىمەن, پەداگوگتىڭ كەسٸپتٸك شەبەرلٸگٸنە تٸكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان پەداگوگ-كادرلاردى دايارلاۋ تەسٸلدەرٸن قازٸرگٸ زامانعا ساي بەيٸمدەپ وتىرۋ – ۋاقىت تالابى.
«بٷگٸندە شامامەن 5 مىڭ پەداگوگ جەتٸسپەيدٸ. جىل سايىن 50 مىڭعا جۋىق جاس مامان ۋنيۆەرسيتەت بٸتٸرٸپ شىعادى. الايدا ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ٶز كەسٸبٸ بويىنشا جۇمىس ٸستەمەيدٸ. مۇنىڭ سەبەپتەرٸ ەرتٷرلٸ», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
وعان قوسا رەسپۋبليكادا پەداگوگتىڭ بەدەلٸ مەن مەرتەبەسٸن ارتتىرۋ ٷشٸن ونىڭ ٸشٸندە زاڭنامالىق تۇرعىدان دا كٶپ جۇمىس اتقارىلدى.
«مۇعالٸمدەردٸڭ جالاقىسىن كٶتەردٸك, ولاردى قوسىمشا جٷكتەمەلەردەن, ارتىق ەسەپ بەرۋدەن بوساتتىق. اعارتۋشىلىق سالاعا دارىندى جاستاردى تارتۋ بويىنشا شارالار كەشەنٸ قابىلداندى. پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا تٷسۋگە قويىلاتىن تالاپتار كٷشەيتٸلدٸ. مۇنىڭ بارلىعى – دۇرىس», — دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا تٷسۋ بالى قانشالىقتى جوعارى بولسا, ەڭ مىقتى تالاپكەرلەردٸ ٸرٸكتەۋ مٷمكٸندٸگٸ دە سونشالىقتى ارتا تٷسەدٸ. ەگەر 5 جىل بۇرىن وسى ماماندىقتارعا 50 بالل جيناعان تالاپكەرلەر ٶتسە, قازٸر ورتاشا بالل – 111.
«الايدا مەكتەپتەردە وقىتۋ پروتسەسٸنٸڭ كٷردەلٸ بولۋى, شامادان تىس تالاپ قويۋ جەنە قالىپتاسىپ قالعان “بەرٸنە مۇعالٸم كٸنەلٸ” دەگەن قوعامدىق پٸكٸر وسى ماماندىققا دەگەن قىزىعۋشىلىقتى تٶمەندەتٸپ جٸبەردٸ. سوندىقتان مەملەكەت مۇعالٸم ماماندىعىن قالايتىن جاستاردى ودان ەرٸ قولدايتىن بولادى», — دەدٸ ٷكٸمەت باسشىسى.
ەليحان سمايىلوۆ پەداگوگ ماماندىعى بويىنشا وقيتىن ستۋدەنتتەردٸڭ ستيپەنديياسى 2,5 ەسەگە ۇلعايتىلعانىن ەسكە سالدى. بيىل مەملەكەتتٸك گرانت الۋعا ٷمٸتكەرلەردٸڭ ەربٸر تٶرتٸنشٸسٸ جەنە 1,5 مىڭنان استام «التىن بەلگٸ» يەگەرٸ مۇعالٸم بولۋعا نيەت بٸلدٸرگەن.
«ەندٸ وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرىپ, پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەردٸڭ ستۋدەنتتەرٸن وقىتۋ ەدٸستەمەسٸن قايتا قاراۋ قاجەت. وقۋ باعدارلامالارىن جاڭعىرتىپ, ولارعا سۇرانىسقا يە قۇزىرەتتەردٸ قوسۋ كەرەك. قازٸرگٸ زامانعى تالاپتاردىڭ بارلىعىن ەسكەرۋ قاجەت», — دەدٸ پرەمەر-مينيستر.
جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, ٷكٸمەت باسشىسى بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى بولجامدى سۇرانىستى ايقىنداپ الىپ, پەداگوگتاردى دايارلاۋعا مەملەكەتتٸك تاپسىرىستى سونىڭ نەگٸزٸندە قايتا قاراۋدى تاپسىردى.
«جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردەگٸ كادر تاپشىلىعىن ازايتۋدىڭ تيٸستٸ ٶڭٸرلٸك باعدارلامالارىن ەزٸرلەپ, 15 اقپانعا دەيٸن قابىلداۋ كەرەك», — دەدٸ ول.
وعان قوسا جاس مۇعالٸمدەردٸڭ وسى كەسٸپكە بەيٸمدەلٸپ كەتۋٸنٸڭ تيٸمدٸ مەحانيزمدەرٸن ەزٸرلەپ, تەلٸمگەرلٸك جٷيەسٸن جەنە جاڭا قۇزىرەتتەر بويىنشا پەداگوگتاردىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ جٷيەسٸن جاساۋ قاجەت.
«ٷزدٸكسٸز پەداگوگيكالىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن, وقىتۋ باعدارلامالارى مازمۇنىنىڭ بالا-باقشادان ۋنيۆەرسيتەتكە دەيٸنگٸ ساباقتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. بۇدان باسقا مەكتەپكە دەيٸنگٸ, ورتا, تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىن ەدٸستەمەلٸك قولداۋ جۇمىسىن كٷشەيتۋ قاجەت», — دەپ تٷيٸندەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.