Foto: primeminister.kz
Premer-Ministr Álihan Smaiylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda respýblikada barlyq deńgeidegi pedagog kadrlardy daiarlaý jónindegi sharalar talqylandy, - dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbek búgingi tańda elimizde 49 JOO-nyń pedagogikalyq baǵyttar boiynsha litsenziialary bar ekenin, onda barlyǵy 186 myńnan astam adam bilim alatynyn málimdedi. Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrý aiasynda Pedagogikalyq joǵary oqý oryndaryn akkreditteý standarty jáne Joǵary bilim men ǵylymdy damytýdyń 2029 jylǵa deiingi tujyrymdamasy bekitildi.
Sońǵy jyldary pedagogikalyq baǵyttar boiynsha taǵaiyndalǵan granttar sany birneshe ese ósip,15 923-ke jetti. Olardyń quny da eki ese ósti. Stýdentterdiń shákirtaqylary da kóterildi. Sondai-aq pedagogikalyq mamandyqtarǵa qabyldaý talaptary kúsheitildi.
Pedagogikalyq joǵary oqý oryndarynyń bilim berý baǵdarlamalaryn jańartý boiynsha jumys jalǵasýda, búginde 72%-y jańartyldy. Jalpy osy jáne basqa da ózgerister pedagog kadrlardy daiarlaý sapasyn arttyrýǵa jáne olardy zamanaýi talaptarǵa beiimdeýge baǵyttalǵan.
Oqý-aǵartý ministri Ǵani Beisembaev qazirgi ýaqytta kolledjder bazasynda pedagogikalyq mamandyqtar boiynsha 80 myńnan astam stýdent bilim alatynyn aitty. Olardyń 43 myńy memlekettik tapsyrys boiynsha bilim alýda. Kolledjder balabaqsha tárbieshilerin, bastaýysh synyptary jáne qosymsha bilim berýdegi, sondai-aq eńbek pen mýzyka muǵalimderin daiyndaidy.
Kadrlardy daiarlaý jáne ádistemelik qamtamasyz etý sapasyn arttyrý maqsatynda «Pedagog» kásibi standarty bekitildi. Onyń negizinde kolledjder jumys berýshilermen birlesip, 554 bilim berý baǵdarlamasyn jańartyp, iske asyrýda. Bul rette 6 myńnan astam pedagogtyń biliktiligi arttyryldy.
Respýblikadaǵy qajettilikterdi eskere otyryp, jyl saiyn pedagog kadrlardy daiarlaýǵa memlekettik tapsyrys ulǵaiýda. Biyldan bastap pedagogikalyq mamandyqtardy ashý úshin kolledjderge qoiylatyn biliktilik talaptary kúsheitildi. Ol úshin tiisti litsenziialar bolýy jáne túlekterdiń kem degende 90%-y jumyspen qamtylýy kerek.
Úkimet basshysynyń aitýynsha, bilim berý protsesiniń jetistigi, eń aldymen, pedagogtyń kásiptik sheberligine tikelei bailanysty. Sondyqtan pedagog-kadrlardy daiarlaý tásilderin qazirgi zamanǵa sai beiimdep otyrý – ýaqyt talaby.
«Búginde shamamen 5 myń pedagog jetispeidi. Jyl saiyn 50 myńǵa jýyq jas maman ýniversitet bitirip shyǵady. Alaida olardyń kópshiligi óz kásibi boiynsha jumys istemeidi. Munyń sebepteri ártúrli», — dedi Álihan Smaiylov.
Oǵan qosa respýblikada pedagogtyń bedeli men mártebesin arttyrý úshin onyń ishinde zańnamalyq turǵydan da kóp jumys atqaryldy.
«Muǵalimderdiń jalaqysyn kóterdik, olardy qosymsha júktemelerden, artyq esep berýden bosattyq. Aǵartýshylyq salaǵa daryndy jastardy tartý boiynsha sharalar kesheni qabyldandy. Pedagogikalyq joǵary oqý oryndaryna túsýge qoiylatyn talaptar kúsheitildi. Munyń barlyǵy – durys», — dedi Premer-Ministr.
Úkimet basshysynyń aitýynsha, pedagogikalyq joǵary oqý oryndaryna túsý baly qanshalyqty joǵary bolsa, eń myqty talapkerlerdi irikteý múmkindigi de sonshalyqty arta túsedi. Eger 5 jyl buryn osy mamandyqtarǵa 50 ball jinaǵan talapkerler ótse, qazir ortasha ball – 111.
«Alaida mektepterde oqytý protsesiniń kúrdeli bolýy, shamadan tys talap qoiý jáne qalyptasyp qalǵan “bárine muǵalim kináli” degen qoǵamdyq pikir osy mamandyqqa degen qyzyǵýshylyqty tómendetip jiberdi. Sondyqtan memleket muǵalim mamandyǵyn qalaityn jastardy odan ári qoldaityn bolady», — dedi Úkimet basshysy.
Álihan Smaiylov pedagog mamandyǵy boiynsha oqityn stýdentterdiń stipendiiasy 2,5 esege ulǵaitylǵanyn eske saldy. Biyl memlekettik grant alýǵa úmitkerlerdiń árbir tórtinshisi jáne 1,5 myńnan astam «Altyn belgi» iegeri muǵalim bolýǵa niet bildirgen.
«Endi oqytý sapasyn arttyryp, pedagogikalyq joǵary oqý oryndary men kolledjderdiń stýdentterin oqytý ádistemesin qaita qaraý qajet. Oqý baǵdarlamalaryn jańǵyrtyp, olarǵa suranysqa ie quzyretterdi qosý kerek. Qazirgi zamanǵy talaptardyń barlyǵyn eskerý qajet», — dedi Premer-Ministr.
Joǵaryda aitylǵandardy eskere otyryp, Úkimet basshysy bilim berý uiymdaryndaǵy boljamdy suranysty aiqyndap alyp, pedagogtardy daiarlaýǵa memlekettik tapsyrysty sonyń negizinde qaita qaraýdy tapsyrdy.
«Jergilikti jerlerdegi kadr tapshylyǵyn azaitýdyń tiisti óńirlik baǵdarlamalaryn ázirlep, 15 aqpanǵa deiin qabyldaý kerek», — dedi ol.
Oǵan qosa jas muǵalimderdiń osy kásipke beiimdelip ketýiniń tiimdi mehanizmderin ázirlep, tálimgerlik júiesin jáne jańa quzyretter boiynsha pedagogtardyń biliktiligin arttyrý júiesin jasaý qajet.
«Úzdiksiz pedagogikalyq bilim berý júiesin, oqytý baǵdarlamalary mazmunynyń bala-baqshadan ýniversitetke deiingi sabaqtastyǵyn qamtamasyz etý kerek. Budan basqa mektepke deiingi, orta, tehnikalyq jáne kásiptik bilim berý uiymdaryn ádistemelik qoldaý jumysyn kúsheitý qajet», — dep túiindedi Álihan Smaiylov.
