مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتاتى دارحان مىڭباي وتباسى مەسەلەلەرٸنە قاتىستى قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆتىڭ اتىنا ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«Nur Otan» پارتيياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا دا وتباسىن قولداۋ جەنە نىعايتۋ – ەلٸمٸزدٸڭ تابىستى دامۋىنىڭ كەپٸلٸ دەپ كٶرسەتٸلگەن. ونى ورىنداۋعا, ياعني حالىقتىڭ لايىقتى ٶمٸر سٷرۋٸنە زاڭنامالىق, ەلەۋمەتتٸك جەنە جان-جاقتى قولداۋعا زاڭ تۇرعىسىنان بارىنشا مٷمكٸندٸكتەر جاسالىپ كەلەدٸ. ٶيتكەنٸ, تۇراقتى وتباسىن قۇرۋ, كٶپبالالى بولۋ – ۇلتىمىزدىڭ سانىن ەسەلەپ ارتتىرۋدىڭ نەگٸزٸ. الايدا, قوعامداعى وتباسى ينستيتۋتىنىڭ ەلسٸرەۋٸ, ونىڭ ٸشٸندە نەكەلەسۋ سانىنىڭ ازايۋى مەن اجىراسۋ فاكتٸلەرٸنٸڭ ٶسۋٸ كٷردەلٸ مەسەلەگە اينالدى. سوڭعى جىلدارى بۇل پروبلەما جاستار اراسىندا دا كٶبەيٸپ بارا جاتقاندىعى جاسىرىن ەمەس. ىقىلىم زاماننان ۇرپاق ٶربٸتٸپ, كٶبەيۋدٸ ٶسيەت ەتكەن سالت-دەستٷرٸمٸزدٸ ۇستانۋعا نە كەدەرگٸ? بەرٸن ەلەۋمەتتٸك جاعدايعا سٸلتەي سالۋ قيسىندى ما? بٸزدٸڭشە, ٶتە ماڭىزدى پروبلەمانىڭ تەرەڭ تٷبٸرٸ – جاستاردىڭ تەربيەسٸندە, ولاردىڭ ورتاسىنا بايلانىستى سيياقتى», - دەدٸ د. مىڭباي.
وسى ورايدا ول اجىراسۋ كەزٸندە بالالار ەڭ كٶپ زارداپ شەگەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«دٷنيە-مٷلٸك بٶلٸسۋ, بالالاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرٸن انىقتاۋ داۋى, اليمەنت, تۋىستىق قاتىناستاردىڭ ٷزٸلۋٸ سيياقتى مەسەلەلەردٸڭ اۋىرتپالىعى دا, مورالدى-ەلەۋمەتتٸك قيىنشىلىقتارى دا جەتەرلٸك.
تولىق ەمەس وتباسىدا تولىققاندى بوزبالا مەن بويجەتكەندٸ تەربيەلەۋ دە وڭاي بولماس. وتباسى جايلى ۇلتتىق بايانداما مەن رەسمي ستاتيستيكالىق مەلٸمەتتەر بويىنشا 2015-2019 جىلدار ارالىعىندا اجىراسقان وتباسىلاردىڭ سانى 274,5 مىڭدى قۇراپ, ياعني جالپى تٸركەلگەن نەكەلەرمەن سالىستىرعاندا, اجىراسۋ سانى 43 پايىزعا دەيٸن كٶتەرٸلگەنٸ بايقالدى», - دەدٸ دەپۋتات.
ونىڭ ايتۋىنشا, 2019 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 59 796 (119 592 ادام) نەكە بۇزىلعان.
«سول جىلى 120 مىڭعا جۋىق ادام نەكەسٸن بۇزسا, ونىڭ ەربٸر ەكٸنشٸسٸ, ياعني 60 مىڭنان استامى 18-35 جاس ارالىعىنداعى جاستار. اجىراسۋلاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ 30-34 جاس ارالىعىنداعى جاس وتباسىلارعا تيٸستٸ. عالامدىق ٸندەتكە بايلانىستى ٷيلەنۋ مەن اجىراسۋ تٶمەندەگەنٸن ەسكەرگەننٸڭ ٶزٸندە, بۇل جاعدايعا بەي-جاي قاراۋعا بولمايدى», - دەدٸ د. مىڭباي.
جوعارىدا باياندالعان اقپاراتتاردىڭ نەگٸزٸندە اجىراسۋ جاعدايلارىن ازايتۋ ٷشٸن, سونداي-اق بۇل ٷردٸستٸ تەجەۋ ماقساتىندا مىناداي ۇسىنىستار ەنگٸزٸلدٸ:
1. ورتا جەنە جوعارى وقۋ ورىندارىندا وتباسى مەدەنيەتٸ قۇندىلىقتارىن ساقتاۋعا, قاستەرلەۋگە باعىتالعان وزىق تەجٸريبەنٸ وقىتۋ جەنە ناسيحاتتاۋ بويىنشا ارنايى فاكۋلتاتيۆتەردٸ ەنگٸزۋدٸ قاراستىرۋ;
2. سوت الدىنداعى وتباسىلىق مەدياتسييا ساراپشىلارىنىڭ جۇمىسىن ىنتالاندىرۋعا, ەرلٸ-زايىپتىلاردىڭ تاتۋلاستىرۋ مەرزٸمٸن بارىنشا ۇزارتۋعا, ياعني ولاردىڭ رايىنان قايتۋىنا مٷمكٸندٸك جاساعان جٶن.
3. قازاقستان پرەزيدەنتٸ جولداۋىندا زەينەتاقى جيناعىنىڭ جەتكٸلٸكتٸ مٶلشەرٸنٸڭ شەگٸنەن اساتىن بٶلٸگٸن تۇرعىن ٷي ساتىپ الۋ ماقساتىندا «وتباسى بانكٸنە» اۋدارۋعا رۇقسات بەرۋ قاجەت دەپ اتاپ كٶرسەتتٸ. كٶپبالالى وتباسىلار ٷشٸن دە بانك تاراپىنان ىنتالاندىرۋ جەنە قولداۋ مەحانيزمٸن جەتٸلدٸرۋ;
4. مەنشٸك تٷرٸنە قاراماستان بارلىق مەكەمەلەردە, ۇيىمدار مەن ۇجىمداردا «مەرەيلٸ وتباسى» بايقاۋى ٶتكٸزٸلۋٸ تيٸس. ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا وتباسى قۇندىلىقتارىن زاماناۋي فورماتتا دەرٸپتەيتٸن اقپاراتتى, ۆيدەو-كونتەنتتٸ كٶبەيتۋ.
