سۋرەت: ortcom.kz
زاڭدىلىق پەن تەرتٸپ قاعيداتىن ورنىقتىرۋ ٸسٸ ۆانداليزم, بالالارعا قارسى قىلمىس, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق سيياقتى جاعىمسىز قۇبىلىستارمەن كٷرەستەن باستالادى. بۇل تۋرالى قر مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸسٸ ەرلان قارين مەلٸمدەدٸ.
"مۇنداي قۇقىقبۇزۋشىلىقتارعا قويىلاتىن العاشقى جەنە ٶتە ماڭىزدى توسقاۋىل ─ ازاماتتاردىڭ ولارعا بەي-جاي قاراماۋى. سوندىقتان ەلٸمٸزدە جٷگەنسٸزدٸكتٸڭ, وزبىرلىقتىڭ جەنە قىلمىستىڭ كەز كەلگەن تٷرٸنە مٷلدەم تٶزبەۋشٸلٸك ۇستانىمىن قالىپتاستىرۋدىڭ مەن-ماڭىزى زور. قوعامدا بەلسەندٸ ازاماتتىق كٶزقاراس ٷستەمدٸك قۇرىپ, ٸزگٸلٸك, تٸلەكتەستٸك, ٶزارا كٶمەك سيياقتى باستى قۇندىلىقتار دەرٸپتەلۋگە تيٸس.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بالالاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن ولاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى كٷرەس مەسەلەلەرٸ تۋرالى ٷنەمٸ ايتادى. ونىڭ سٶيلەگەن سٶزدەرٸنەن دەيەكتٸلٸك جەنە مىزعىماس ۇستانىم بايقالادى. پرەزيدەنت جٷگەنسٸزدٸكتٸڭ كەز كەلگەن تٷرٸنە, ۆانداليزم مەن زورلىق-زومبىلىققا قاتاڭ توسقاۋىل قويۋ كەرەك, ەسٸرەسە, ەيەلدەر مەن بالالارعا قارسى قىلمىس ٷشٸن جازانى كٷشەيتۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدٸ" - دەپ جازدى ول Telegram-ارناسىندا.
ەرلان قارين قازاقستاندا 2020 جىلدان بەرٸ وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى كٷرەس جولىندا جٷيەلٸ شارالار قابىلدانىپ كەلە جاتقانىن دا ەسكە سالدى.
"ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ باستامالارىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا پوليتسييانىڭ تيٸستٸ بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ شتاتتىق سانى ارتتى, وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ٸستەرٸن قاراۋ ٷشٸن تەرگەۋشٸ-ەيەل ماماندىعى ەنگٸزٸلدٸ.
زاڭناماداعى سوڭعى تٷزەتۋلەرگە سەيكەس, ەندٸ مۇنداي قىلمىستار تەك جەبٸرلەنۋشٸ ارىزىنىڭ نەگٸزٸندە عانا ەمەس, سونىمەن بٸرگە كۋەگەرلەردٸڭ, كٶرشٸلەردٸڭ مەلٸمەتٸ, بەينەكامەرالاردىڭ جازباسى جەنە ت.ب. نەگٸزدە انىقتالاتىن بولادى. بۇدان بٶلەك, قازٸر بٸر رەت ىمىراعا كەلگەن تاراپتاردىڭ كەيٸن قايتا تاتۋلاسۋىنا جول بەرٸلمەيدٸ. جالپى, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ٷشٸن ەكٸمشٸلٸك جەنە قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك كٷشەيتٸلدٸ.
ەرينە, قوعامدا باسقا كٶزقاراس تا بار. كەيبٸرەۋلەر زاڭنامانى ودان ەرٸ قاتاڭداتۋ مۇنداي قىلمىستاردىڭ اشىلۋ كٶرسەتكٸشٸن تٶمەندەتەدٸ دەپ ەسەپتەيدٸ. الايدا تەجٸريبە كٶرسەتٸپ وتىرعانداي, جازانىڭ قاتاڭدىعى جەنە ودان بۇلتارۋ مٷمكٸندٸگٸنٸڭ بولماۋى ─ قىلمىسقا قارسى ٸس-قيمىلدىڭ ەڭ تيٸمدٸ تەتٸگٸ" - دەدٸ مەملەكەتتٸك كەڭەسشٸ.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل مەسەلەنٸ تەك زاڭناماعا ٶزگەرٸس ەنگٸزۋ ارقىلى شەشۋ مٷمكٸن ەمەس.
"سونىمەن بٸرگە ازاماتتاردىڭ كٶزقاراسى, مورالدىق ۇستانىمى دا ٶزگەرۋٸ كەرەك. وسىنداي ەرەكەتتەرگە كٶز جۇمىپ قارايتىن بولساق, وندا مەملەكەت قابىلداپ جاتقان شارالاردان ەش نەتيجە شىقپايدى.
ياعني, دەسترۋكتيۆتٸ مٸنەز-قۇلىقتىڭ كەز كەلگەن تٷرٸنە قارسى كٷرەس كەشەندٸ ٸس-قيمىلدى تالاپ ەتەدٸ. قوعامدا قىلمىسقا مٷلدەم تٶزبەۋشٸلٸك قاعيداتى, ال مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە زاڭ مەن تەرتٸپ قاتاڭ ساقتالۋ قاعيداتى دەرٸپتەلۋٸ كەرەك. سوندىقتان مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن قوعامدىق ۇيىمدار جٷگەنسٸزدٸك پەن زورلىق-زومبىلىققا قارسى تۇرۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن كٷش جۇمىلدىرىپ, ورتاق امال-تەسٸل ەزٸرلەۋٸ قاجەت" - دەپ تٷيٸندەدٸ قارين.
