ميگراتسييا مەن قازاق كٶشٸ.
كەشە بٸر ورىستٸلدٸ əرٸپتەسٸممەن سٶزگە كەلٸپ قالعان ەدٸم.
ونىڭ پٸكٸرٸ ٷيرەنشٸكتٸ: ورىستٸلدٸلەردٸڭ ەلدەن كەتۋٸ ٷلكەن پروبلەما بولىپ تابىلادى. سەبەبٸ مەملەكەت ەسەبٸنەن بٸلٸم العان ماماندار باسقا ەلدٸڭ ەكونوميكاسىنا كەتٸپ, پايدانى سوعان تٷسٸرەدٸ. ولاردىڭ ورنىن تولتىرىپ جاتقان شەتتەن قايتقان قازاق اعايىنداردىڭ ەكونوميكاعا ٷلەسٸ تٶمەن دەپ دəلەلدەگەندەي بولدى ماعان.
مەن باسقاشا ۋəج ايتتىم.
مىسالى, قالادان زاۋىتتاعى ورىس ينجەنەر كەتتٸ دەلٸك. كەزٸندە مەملەكەت ەسەبٸنەن بٸلٸم الدى, كəسٸپورىندا ٸستەپ تəجٸريبە جينادى. قازٸر وسىعان ۇقساس كەز-كەلگەن رەسەيلٸك كəسٸپورىنعا دايىن مامان. بۇنىڭ كەتۋٸ سٶزسٸز ەكونوميكالىق شىعىن. بٸراق دəل بٷگٸنگٸ كٷنگە قاتىستى ەكونوميكالىق شىعىن.
ال ەسەسٸنە, سول اۋىلعا نە قالاعا جاس قازاق وتباسى كەلدٸ دەلٸك. كەتكەن مامانداي بٸلٸگٸ مەن تəجٸريبەسٸ جوق دەلٸك. Əرينە بٸردەن əلگٸنٸڭ ورنىن تولتىرا المايدى. بٸراق...
ۇزاق مەرزٸمدٸ دامۋ, پايدا تۇرعىسىنان جاس وتباسىنىڭ ەكونوميكاعا ٷلەسٸ باسىم بولا بەرمەك.
مىسالى, جاڭاعى ورىس ينجەنەر ەرتەڭ زەينەتكە شىعادى. كەمپٸرٸ ەكەۋٸن باعىپ-قاعاتىن جاڭاعى جاس وتباسى بولماق. سەبەبٸ ٶزٸنٸڭ ەكٸ بالاسى باياعىدا رەسەيگە كەتٸپ قالعان. تٷسٸرگەن ەكونوميكالىق پايداسىن زەينەتاقى, اۋرۋحانا ارقىلى سورىپ الادى. كەمٸ 10-20 جىل تازا سالماق تٷسٸرەدٸ.
جاس قازاق بالاسى دۇرىس باعىت السا, جاي-كٷيٸ, موتيۆاتسيياسى بولسا وقۋىن جالعاستىرادى, تəجٸريبە جيناقتايدى. بۇل بٸرٸنشٸ كەزەڭدە تاعى دا شىعىن. بٸراق, تٷبٸ قايتاتىن شىعىن.
ەرتەڭ بۇل قازاق كəسٸپورىنداعى قىزمەتكە كەلەدٸ. جاڭاعى ورىس ماماننىڭ ورنىن باسادى. جاقسى بولسىن, جامان بولسىن, ٷيرەنەدٸ, ماماندانادى. وسى كەزدەن باستاپ ەكونوميكالىق تيٸمدٸلٸك باستالادى.
ەسەسٸنە.
1. بۇل قازاق شەتكە قارايلاي بەرمەيدٸ. ەلٸندە قالادى. ياعني وعان قۇيىلعان بٸلٸمي عىلىمي ينۆەستيتسييادان كەلەتٸن پايدا ەلدە قالماق.
2. ۇزاق ۋاقىت بويى بۇل قازاق زەينەت پەن əلەۋمەتتٸك سالاعا سالماق سالمايدى. تاپقان نəپاقاسىن كٶرشٸ ەلگە ەمەس, ٶز ەلٸنە سالادى.
3. جاس بولعان سوڭ بۇل قازاق بالا تابادى. بٷگٸندە حالىقتىڭ قارتايۋى ٷلكەن ەكونوميكالىق پروبلەما بولىپ وتىر. ەگەر قازاقتار جاس ۇلت بولماعاندا ەل ٷكٸمەتٸ əربٸر كەلگەن قىتايلىقتىڭ كٶتەنٸن سٷيۋگە مəجبٷر بولار ەدٸ! حالىقتىڭ جاس بولعانى, سانىنىڭ تۇراقتى ارتۋى - باس اۋرۋ ەمەس. كەرٸسٸنشە, ەكونوميكالىق مٷمكٸندٸك!
راس, جاس وتباسىعا جاعداي كەرەك. بالاباقشا, مەكتەپ, باسپانا, نەسيە. بٸراق بۇل دا ەڭبەك ورىندارى! بۇل دا سالىقتار! كəرٸ وتباسىعا تەك اۋرۋحانا, عيباداتحانا مەن زيراتستان عانا كەرەك بولادى. قايسىسى ٷمٸت بەرەتٸن ەكونوميكا سوندا?
مىسالى, 2050 جىلعا دەيٸن وقو حالقى 5 ميلليونعا جەتەدٸ. ەسەسٸنە رەسەيمەن شەكارالاس وبلىستاردىڭ حالقى جىل سايىن تەرٸس ٶسٸم كٶرسەتٸپ جاتىر. ول جاقتىڭ ورىسى تٷگٸلٸ قازاعى قازاق كٶشٸنە دۇرىس كٶزبەن قارامايدى. ال ول جاقتاعى حالىق سانىنىڭ كەمۋٸ بارشا وبلىستىڭ ەكونوميكاسىن قۇلدىراتىپ جاتقانىن دۇرىس ۇقپايدى. جالپى سۇرانىس پەن تۇتىنۋ قۇلاپ جاتقان وبلىستا ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ بولمايتىنىن ٶزدەرٸ دە ۇعىنا بەرمەيدٸ. بٷگٸنٸمەن عانا, بٷگٸنگٸ كومفورتىمەن عانا عۇمىر كەشۋگە قۇمار.
قىسقاسى قازاق كٶشٸنٸڭ مəسەلەسٸن ەكونوميكالىق تۇرعىدان, ۇزاق مەرزٸمدٸ ەكونوميكالىق ستراتەگييا تۇرعىسىنان دا زەرتتەۋ كەرەك. ونىڭ سىرتقى جəنە ٸشكٸ ٶلشەمٸن دە زەرتتەۋ كەرەك. وسى بويىنشا كەز-كەلگەن قارسىلاستى پايىممەن, سانمەن, ساپامەن سىندىرا بٸلۋٸمٸز كەرەك.
ايدوس سارىمنىڭ فەيسبۋكتەگٸ جازباسىنان
