اۋعانستان پرەزيدەنتٸ اشراف عاني تۇسىندا ۆيتسە-پرەزيدەنت اتانعان امرۋللا سالەح. 2 تامىز 2021 جىل.
"تاليباننىڭ" ەلدٸ باسىپ الۋىمەن بيلٸكتەن كەتكەن اۋعان ٷكٸمەتٸنەن تەك بٸر ادام عانا "تەلٸپ بيلٸگٸنە ەشقاشان باس يمەيتٸنٸن", اۋعانستاندا قالا بەرەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ. ول – پانجشەر ۋەلاياتىنىڭ تۋماسى, ەلدەن قاشقان اۋعان پرەزيدەنتٸ اشراف عانيدٸڭ تۇسىندا ۆيتسە-پرەزيدەنت اتانعان امرۋللا سالەح.
"اۋعانستاننىڭ قازٸرگٸ كونستيتۋتسيياسىنا ساي, پرەزيدەنت جوق بولعاندا, قاشقاندا, وتستاۆكاعا كەتكەندە نە قايتىس بولعاندا, بٸرٸنشٸ ۆيتسە-پرەزيدەنت پرەزيدەنت مٸندەتٸن اتقارۋشىعا اينالادى. مەن دەل قازٸر ەلدەمٸن جەنە زاڭدى تٷردە پرەزيدەنت مٸندەتٸن اتقارۋشىمىن. بارلىق ليدەردەن ماعان جان-جاقتى قولداۋ بٸلدٸرۋدٸ سۇرايمىن" دەپ مەلٸمدەدٸ ول.
16 تامىز كٷنٸ بي-بي-سي تٸلشٸسٸ يالدا حاكيم امرۋللا سالەح پەن احماد ماسۋدتىڭ بٸرگە تٷسكەن سۋرەتٸن جارييالاپ, ونىڭ استىنا اۋعانستاندا تەلٸپتەرگە قارسى جاڭا كواليتسييا قۇرىلۋى مٷمكٸن ەكەنٸن جازدى.
احماد ماسۋد – 1980-1990 جىلدارى اۋعان مودجاحەدتەرٸنٸڭ ليدەرٸ, دالا كومانديرٸ جەنە قورعانىس مينيسترٸ بولعان احماد شاح ماسۋدتىڭ ۇلى. ول "تاليبان" قوزعالىسىنا (قازاقستاندا تىيىم سالىنعان) قارسى كٷش جيناي باستادى. بۇل تۋرالى احماد ماسۋدتىڭ La Règle du Jeu فرانتسۋز جۋرنالىنا جولداعان حاتىندا ايتىلادى. جۋرنالدىڭ يەسٸ – تانىمال جازۋشى ەرٸ فيلوسوف بەرنار-انري لەۆي. ول كٸشٸ ماسۋدتىڭ ەكەسٸمەن دوس بولعان. احماد شاح ماسۋدتى 20 جىل بۇرىن "ەل-قايدا" لاڭكەستەرٸ ٶلتٸرگەن.
ماسۋدتىڭ ايتۋىنشا, پاندجشەر پروۆينتسيياسى قارسىلىق ورتالىعىنا اينالعان. ول سول جەرگە بارىپ, ٶزٸن ەلدٸڭ ۋاقىتشا باسشىسى دەپ جارييالاعان. وندا اۋعانستاننىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ امرۋللا سالەح تە بار. پانجشەر - "تاليبان" باقىلاۋىنا كٸرمەگەن جالعىز ايماق. ول كابۋلدان سولتٷستٸككە قاراي 120 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان.
اقپارات كٶزدەرٸنە سٸلتەمە جاساعان باق مەلٸمەتٸنشە, قازٸرگٸ ۋاقىتتا پانجشەرگە 10 مىڭ جاۋىنگەر جٸبەرٸلٸپ جاتىر, ونىڭ ٸشٸندە بۇرىن ٶزبەكستانعا قاشقان مارشال ابدۋل راشيد دوستۋمنىڭ كٷشتەرٸ دە بار.
احماد ماسۋدتىڭ حاتى:
"اۋعانستاندا كٷش كٶرسەتۋ باسىم. (...) بەرٸ وسىمەن بٸتتٸ مە? جوق.
ەكەم - كوماندير ماسۋد, بٸزدٸڭ ۇلتتىق باتىر, ماعان مۇرا قالدىردى جەنە بۇل مۇرا - اۋعان بوستاندىعى ٷشٸن كٷرەس. بۇل - ەندٸ مەنٸڭ كٷرەسٸم. مەن جەنە مەنٸڭ سەرٸكتەرٸم قانىمىزدى بەرۋگە دايىنبىز. بٸز بارلىق ازات اۋعاندى, قۇلدىقتان باس تارتقانداردىڭ بەرٸن پانجشەرگە قوسىلۋعا شاقىرامىز. بارلىق ايماق پەن تايپا جۇرتىنا ايتارىم: بٸزبەن بٸرگە سوعىسىڭدار! شەتەلدە تۇراتىن, بٸراق جٷرەگٸمٸزگە جاقىن اۋعاندارعا ايتارىم: سٸزدٸڭ پانجشەردە ەلٸ بەرٸلمەگەن وتانداستارىڭىز بار ەكەنٸن بٸلٸڭٸز. بٸزگە بوستاندىق ٷشٸن كٷرەستە كٶمەكتەسكەن باسقا ەلدەردەن سۇرارىم: "قىمباتتى دوستار, بٸزگە تاعى بٸر رەت, بۇرىنعىداي كٶمەكتەسە الاسىزدار با?" كەيبٸرەۋدٸڭ ساتقىندىعىنا قاراماستان, بٸز ەلٸ دە سەنەمٸز".
احماد ماسۋد 1940 جىلعى ەۋروپانى اۋعاننىڭ قازٸرگٸ جاعدايىمەن سالىستىردى. ەلدٸڭ جەڭٸلٸسٸ, پانجشەردٸ قوسپاعاندا, اياقتالدى, ال جەڭٸلگەندەر ٶز قاتەلٸكتەرٸنەن تەلٸپتەرمەن ىنتىماقتاستىقتى باستايدى.
"بٷگٸن مەن گەنەرال دە گولل فرانتسۋز ەسكەرٸ جەڭٸلگەننەن كەيٸن نە ايتقانىن ويلادىم: "فرانتسييا ۇرىستا جەڭٸلدٸ, بٸراق سوعىستا ەمەس". بٸز, اۋعاندار, تٸپتٸ شايقاستا جەڭٸلگەن جوقپىز, ٶيتكەنٸ كابۋل سوعىسقان جوق. بٸز بٸرگە اۋعانستان تاريحىنىڭ جاڭا بەتٸن جازامىز. قۇدايدىڭ كٶمەگٸمەن بٸز جەڭەمٸز", - دەپ قورىتىندىلادى ول.
ريا نوۆوستي دەرەككٶزگە سٸلتەمە جاساي وتىرىپ, قازٸرگٸ ۋاقىتتا ۆيتسە-پرەزيدەنت امرۋللا سالەحتٸڭ كٷشتەرٸ پانجشەردە "تاليبان" قوزعالىسىمەن سوعىسىپ جاتقانىن جەنە كابۋلدىڭ سولتٷستٸگٸندەگٸ پارۆان پروۆينتسيياسىنداعى چاريكار ايماعىن سودىرلاردان قايتارىپ العانىن جازدى.
