استانادا فرانتسۋز ٷنٸ قالىقتادى

فوتو: ۇيىمداستىرۋشىلاردان

استانا فرانتسۋز اليانسىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي, كٷنٸ كەشە ەلوردادا مەملەكەتتٸك دراما جەنە كومەدييا تەاترىنىڭ ساحناسىندا زاماناۋي حورەوگرافيياسىنىڭ بٸرەگەي فرانتسۋز-قازاق قويىلىمى ٶتتٸ, – دەپ حابارلايدى Ult.kz.  

مەدەني كەشكە سىرتقى ٸستەر ۆيتسە-مينيسترٸ رومان ۆاسيلەنكو, فرانتسييانىڭ قازاقستانداعى ەلشٸسٸ سيلۆان گيوگە, استانا ەكٸمدٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ جەنە ٶنەر قايراتكەرلەرٸ, ٶنەر سٷيەر قاۋىم, ديپلوماتييالىق ورتا ٶكٸلدەرٸ, سونداي-اق فرانتسييا مەدەنيەتٸنە عاشىق بارشا قازاقستاندىق فرانكوفيلدەر قاتىستى.

ەلشٸ قۇتتىقتاۋ سٶزٸندە ەكٸ ەلدٸڭ مەدەني ينتەگراتسيياسىندا فرانتسۋزدىق اليانستاردىڭ ەرەكشە ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.

«بيىل فرانتسۋز اليانسىنىڭ استانادا فرانتسۋز تٸلٸ مەن مەدەنيەتٸن ەنگٸزٸپ, دامىتا باستاعانىنا 20 جىل. 2005 جىلى بۇل ورتالىقتار ەلٸمٸزدەگٸ العاشقى حالىقارالىق وقۋ ورىندارىنىڭ بٸرٸ بولدى. وسى جىلدار ٸشٸندە فرانتسۋز اليانسى 14 مىڭعا جۋىق ادامعا فرانتسۋز تٸلٸن ٷيرەتتٸ, 700-گە جۋىق مەدەني ٸس-شارا ٶتكٸزٸپ, 300 ستۋدەنتكە فرانتسييادا بٸلٸم الۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. وسىلايشا, وداق فرانكوفيلدەردٸڭ بٸرنەشە بۋىنىنىڭ جٷرەگٸن جاۋلاپ, ولاردى فرانتسييا مەن قازاقستان اراسىنداعى التىن كٶپٸرگە اينالدىردى. بۇل ەكٸ ەل اراسىنداعى ٶزارا ىنتىماقتاستىق پەن دوستىققا قوسىلعان باعا جەتپەس ٷلەس. سونداي-اق ورتالىقتاردا جۇمىس ٸستەگەن جەنە جۇمىس ٸستەپ جاتقان بارلىق قىزمەتكەرلەرگە العىس ايتقىم كەلەدٸ», – دەدٸ سيلۆان گيوگە.

ەلشٸ كەشتٸ ۇيىمداستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن استانا قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ مەن ەزٸربايجان مەمبەتوۆ اتىنداعى مەملەكەتتٸك دراما جەنە كومەدييا تەاترى ۇجىمىنا شىنايى العىس بٸلدٸرٸپ, شاراعا قولداۋ كٶرسەتكەن دەمەۋشٸلەر – Turkish Airlines ەۋە كومپانيياسى جەنە Ibis Astana قوناق ٷيٸنە دە العىسايتتى. سوسىن قويىلىم بٷگٸنگٸ كەشكە ارنايى دايىندالعان جەنە فرانتسۋز اليانسىنىڭ مەدەني الماسۋ مەن ەركٸن شىعارماشىلىق رۋحىن تولىقتاي بەينەلەيتٸنٸن جەتكٸزدٸ.

«بٸرنەشە سەتتەن كەيٸن سٸزدەر فرانتسۋز مۋزىكاسىنىڭ زاماناۋي ٷردٸسٸن تانىتاتىن Judah Warsky اتتى DJ توبىنىڭ ەلەكتروندى ەۋەنٸن تىڭدايسىزدار. بۇل ٶنەر كٶرسەتٸلٸمٸن الماتىدان كەلگەن Jolda بي ۇجىمىنىڭ ەسەرلٸ حورەوگرافيياسى تولىقتىرادى. كەشتٸڭ العاشقى بٶلٸمٸندە استانالىق IP تەاترى مەن Astana Ballet حورەوگرافييا اكادەميياسىنىڭ ستۋدەنتتەرٸ ەيگٸلٸ «مەدۋزا سالى» اتتى تۋىندىسىنىڭ نەگٸزٸندە قويىلعان بٸرەگەي حورەوگرافييالىق قويىلىم ۇسىنادى.
وسى قوس شىعارماشىلىق توپتىڭ بيىل جازدا فرانتسييادا ٶتەتٸن, ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ تەاتر فەستيۆالدەرٸنٸڭ بٸرٸ – اۆينون فەستيۆالٸنە شاقىرتۋ العانىن قۋانىشپەن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. بۇل – قازاقستاندىق جاس ٶنەرپازداردىڭ شەبەرلٸگٸنٸڭ مويىندالۋىنىڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ», – دەدٸ سيلۆان گيوگە.

فرانتسييانىڭ قازاقستانداعى ەلشٸلٸگٸنٸڭ شاقىرۋىمەن الماتى Jolda زاماناۋي بي تەاترى مەن فرانتسۋزدىق Juda Warsky ەلەكتروندى مۋزىكالىق توبى بٸرلەسكەن «Oina-Jouer» سپەكتاكلٸن ۇسىندى. مەرەكەلٸك باعدارلامانىڭ شىمىلدىعىن قازاق ۇلتتىق حورەوگرافييا اكادەميياسىنىڭ اسپاپتىق فيزيكالىق تەاترى يپ تەاترى ەرتٸستەرٸنٸڭ ورىنداۋىنداعى «مەدۋزا سالى» تەجٸريبەلٸك قويىلىمى اشتى. سپەكتاكلدٸڭ باستاپقى يدەياسى فرانتسۋز سۋرەتشٸسٸ تەودور گەريكونىڭ لۋۆر كوللەكتسيياسىنداعى اتاقتى كارتيناسىنا نەگٸزدەلگەن. Jolda بي زەرتحاناسى مەن فرانتسۋز كومپوزيتورى يۋدا ۆارسكيي ساحنادا ەلەكتروندى, حالىقتىق مۋزىكا مەن بي ويىنىنىڭ كۆينتەسسەنتسيياسىن جاسادى, ول دەنە, دىبىستار مەن ىم-يشارا ارقىلى قارىم-قاتىناس جاساۋ تەسٸلٸنە اينالدى. 

جالپى فرانتسۋزدىق ۇجىمەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸ تۋرادى قازاقستاندىق حورەوگرافتار ەڭگٸمەلەپ بەردٸ. ايتۋلارىنشا, كٶبٸنە قاشىقتان جۇمىس ٸستەگەندٸكتەن, دايىندىق تا سوڭعى كٷنٸ قىزا تٷسكەن كٶرٸنەدٸ. 

«بٸزدە فرانتسۋزدىق ۇجىممەن نەگٸزٸنەن ونلاين كەزدەسۋ بولادى. بٸز ماڭىزدى تۇستاردى ونلاين تالقىلايمىز. بٸز ەرتٷرلٸ تٸلدە سٶيلەيتٸنٸمٸز, بٸرگە جۇمىس ٸستەۋٸمٸزگە كەدەرگٸ ەمەس. جالپى بٸزدٸڭ بۇل جۇمىسىمىز وڭاي دەپ تە, قيىن دەپ تە ايتا الماس ەدٸم. مۋزىكاعا بايلانىس قيىندىقتار بولدى. بٸز بٸرگە دايىندالۋىمىز كەرەك, بٸراق بٸر-اق رەت كەشە كٷنٸ بويى دايىندالدىق. بٸر-بٸرٸمٸزدٸ جاقسى تٷسٸندٸك, دايىندىق جاقسى ٶتتٸ», – دەيدٸ قويۋشى حورەوگراف گٷلسايا تەۋٸرحانوۆا. 

قويىلىمنان ەل مەن ەل, ادام مەن ادام اشىق ەرٸ جارقىن كوممۋنيكاتسييانى ويىن ارقىلى ورناتا الاتىنىن كٶرە الامىز. ويناپ جاتقان ادام بالا ەمەس, تەك ٶمٸردە ٷلكەن ادام ەكەنٸن ايقىندايدى.

«نەگٸزٸنەن بٸز ٷشٸن پوزيتيۆتٸ تەجٸريبە بولدى. ٶيتكەنٸ مۋزىكانتتار دا ٶتە اشىق, بەرٸنە دايىن ماماندار. بٸز قاشىقتان جۇمىس ٸستەگەنٸمٸزبەن, بٸزگە كەرەك نەرسەنٸڭ بەرٸ ورىندالدى. ال كەشە وففلاين جينالىپ, بٸر-بٸرٸمٸزدٸ ٶمٸردە كٶرٸپ, جاقسى تەجٸريبە الماستىق», – دەيدٸ قويۋشى حورەوگراف مارييا گۋبانوۆا.

ايتا كەتەيٸك, بۇل فرانتسۋز كومپوزيتورىمەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ العاشقى تەجٸريبەسٸ بولدى. ەرتٷرلٸ ەلدەردە بولعانىنا جەنە ماسشتابتاۋ ارقىلى ونلاين قارىم-قاتىناس ورناتىلعانىنا قاراماستان, ۇجىم بۇل تەجٸريبەنٸ وڭاي ەڭسەرگەن. 

Jolda بي تەاترى 2020 جىلى الماتىدا پايدا بولدى. ونىڭ ميسسيياسى – ەرتٷرلٸ بي ستيلدەرٸ مەن ەكسپەريمەنتتەردٸ جاڭا ەدٸستەرمەن جەنە دەستٷرلٸ قازاق ەلەمەنتتەرٸمەن ٷيلەستٸرەتٸن بٸرەگەي قويىلىمدار جاساۋ. ترۋپپا 30 ادامنان تۇرادى: بيشٸلەر, حورەوگرافتار, اكتەرلەر, جۋرناليستەر. بۇل جاڭاشىل تەاتردىڭ رەپەرتۋارىندا ٶزٸنٸڭ ەكٸ سپەكتاكلٸ مەن كٶپتەگەن حورەوگرافييالىق قويىلىمدارى بار. ۇجىم شەبەرلٸك ساباقتارى مەن شىعارماشىلىق رەزيدەنتسييالاردى دا ٶتكٸزەدٸ.

وسىلايشا بۇل قويىلىم استانانىڭ مەدەني ٶمٸرٸندەگٸ تاڭعالارلىق وقيعا بولدى. زاماناۋي ەلەكتروندى مۋزىكا, قازاقتىڭ ۇلتتىق اسپاپتارى مەن ساحناداعى ابسوليۋتتٸ ەركٸندٸك سيمبيوزى كٶرەرمەندەردٸ ٶتكەننەن بولاشاققا, وي تولعاۋدان بەلسەندٸ ەرەكەتكە جەتكٸزٸپ, ەلەكتروندى مۋزىكانىڭ عارىشتىق جەنە تاڭعاجايىپ ٷندەرٸنە قانىقتىرعانداي بولدى.