.jpg)
Foto: uiymdastyrýshylardan
Astana frantsýz aliansynyń 20 jyldyǵyna orai, kúni keshe elordada Memlekettik drama jáne komediia teatrynyń sahnasynda zamanaýi horeografiiasynyń biregei frantsýz-qazaq qoiylymy ótti, – dep habarlaidy Ult.kz.
Mádeni keshke Syrtqy ister vitse-ministri Roman Vasilenko, Frantsiianyń Qazaqstandaǵy elshisi Silvan Gioge, Astana ákimdiginiń ókilderi jáne óner qairatkerleri, óner súier qaýym, diplomatiialyq orta ókilderi, sondai-aq Frantsiia mádenietine ǵashyq barsha qazaqstandyq frankofilder qatysty.
Elshi quttyqtaý sózinde eki eldiń mádeni integratsiiasynda frantsýzdyq alianstardyń erekshe mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Biyl frantsýz aliansynyń Astanada frantsýz tili men mádenietin engizip, damyta bastaǵanyna 20 jyl. 2005 jyly bul ortalyqtar elimizdegi alǵashqy halyqaralyq oqý oryndarynyń biri boldy. Osy jyldar ishinde Frantsýz aliansy 14 myńǵa jýyq adamǵa frantsýz tilin úiretti, 700-ge jýyq mádeni is-shara ótkizip, 300 stýdentke Frantsiiada bilim alýǵa múmkindik berdi. Osylaisha, odaq frankofilderdiń birneshe býynynyń júregin jaýlap, olardy Frantsiia men Qazaqstan arasyndaǵy altyn kópirge ainaldyrdy. Bul eki el arasyndaǵy ózara yntymaqtastyq pen dostyqqa qosylǵan baǵa jetpes úles. Sondai-aq ortalyqtarda jumys istegen jáne jumys istep jatqan barlyq qyzmetkerlerge alǵys aitqym keledi», – dedi Silvan Gioge.
Elshi keshti uiymdastyrýǵa múmkindik bergen Astana qalasynyń ákimdigi men Ázirbaijan Mámbetov atyndaǵy memlekettik drama jáne komediia teatry ujymyna shynaiy alǵys bildirip, sharaǵa qoldaý kórsetken demeýshiler – Turkish Airlines áýe kompaniiasy jáne Ibis Astana qonaq úiine de alǵysaitty. Sosyn qoiylym búgingi keshke arnaiy daiyndalǵan jáne Frantsýz Aliansynyń mádeni almasý men erkin shyǵarmashylyq rýhyn tolyqtai beineleitinin jetkizdi.
«Birneshe sátten keiin sizder frantsýz mýzykasynyń zamanaýi úrdisin tanytatyn Judah Warsky atty DJ tobynyń elektrondy áýenin tyńdaisyzdar. Bul óner kórsetilimin Almatydan kelgen Jolda bi ujymynyń áserli horeografiiasy tolyqtyrady. Keshtiń alǵashqy bóliminde Astanalyq IP teatry men Astana Ballet horeografiia akademiiasynyń stýdentteri áigili «Medýza saly» atty týyndysynyń negizinde qoiylǵan biregei horeografiialyq qoiylym usynady.
Osy qos shyǵarmashylyq toptyń biyl jazda Frantsiiada ótetin, álemdegi eń iri teatr festivalderiniń biri – Avinon festivaline shaqyrtý alǵanyn qýanyshpen atap ótkim keledi. Bul – qazaqstandyq jas ónerpazdardyń sheberliginiń moiyndalýynyń aiqyn kórinisi», – dedi Silvan Gioge.
Frantsiianyń Qazaqstandaǵy elshiliginiń shaqyrýymen Almaty Jolda zamanaýi bi teatry men frantsýzdyq Juda Warsky elektrondy mýzykalyq toby birlesken «Oina-Jouer» spektaklin usyndy. Merekelik baǵdarlamanyń shymyldyǵyn Qazaq ulttyq horeografiia akademiiasynyń aspaptyq fizikalyq teatry IP teatry ártisteriniń oryndaýyndaǵy «Medýza saly» tájiribelik qoiylymy ashty. Spektakldiń bastapqy ideiasy frantsýz sýretshisi Teodor Gerikonyń Lývr kollektsiiasyndaǵy ataqty kartinasyna negizdelgen. Jolda bi zerthanasy men frantsýz kompozitory Iýda Varskii sahnada elektrondy, halyqtyq mýzyka men bi oiynynyń kvintessentsiiasyn jasady, ol dene, dybystar men ym-ishara arqyly qarym-qatynas jasaý tásiline ainaldy.
Jalpy frantsýzdyq ujymen jumys isteýdiń erekshelikteri týrady qazaqstandyq horeograftar áńgimelep berdi. Aitýlarynsha, kóbine qashyqtan jumys istegendikten, daiyndyq ta sońǵy kúni qyza túsken kórinedi.
«Bizde frantsýzdyq ujymmen negizinen onlain kezdesý bolady. Biz mańyzdy tustardy onlain talqylaimyz. Biz ártúrli tilde sóileitinimiz, birge jumys isteýimizge kedergi emes. Jalpy bizdiń bul jumysymyz ońai dep te, qiyn dep te aita almas edim. Mýzykaǵa bailanys qiyndyqtar boldy. Biz birge daiyndalýymyz kerek, biraq bir-aq ret keshe kúni boiy daiyndaldyq. Bir-birimizdi jaqsy túsindik, daiyndyq jaqsy ótti», – deidi qoiýshy horeograf Gúlsaia Táýirhanova.
Qoiylymnan el men el, adam men adam ashyq ári jarqyn kommýnikatsiiany oiyn arqyly ornata alatynyn kóre alamyz. Oinap jatqan adam bala emes, tek ómirde úlken adam ekenin aiqyndaidy.
«Negizinen biz úshin pozitivti tájiribe boldy. Óitkeni mýzykanttar da óte ashyq, bárine daiyn mamandar. Biz qashyqtan jumys istegenimizben, bizge kerek nárseniń bári oryndaldy. Al keshe offlain jinalyp, bir-birimizdi ómirde kórip, jaqsy tájiribe almastyq», – deidi qoiýshy horeograf Mariia Gýbanova.
Aita keteiik, bul frantsýz kompozitorymen jumys isteýdiń alǵashqy tájiribesi boldy. Ártúrli elderde bolǵanyna jáne masshtabtaý arqyly onlain qarym-qatynas ornatylǵanyna qaramastan, ujym bul tájiribeni ońai eńsergen.
Jolda bi teatry 2020 jyly Almatyda paida boldy. Onyń missiiasy – ártúrli bi stilderi men eksperimentterdi jańa ádistermen jáne dástúrli qazaq elementterimen úilestiretin biregei qoiylymdar jasaý. Trýppa 30 adamnan turady: bishiler, horeograftar, akterler, jýrnalister. Bul jańashyl teatrdyń repertýarynda óziniń eki spektakli men kóptegen horeografiialyq qoiylymdary bar. Ujym sheberlik sabaqtary men shyǵarmashylyq rezidentsiialardy da ótkizedi.
Osylaisha bul qoiylym Astananyń mádeni ómirindegi tańǵalarlyq oqiǵa boldy. Zamanaýi elektrondy mýzyka, qazaqtyń ulttyq aspaptary men sahnadaǵy absoliýtti erkindik simbiozy kórermenderdi ótkennen bolashaqqa, oi tolǵaýdan belsendi áreketke jetkizip, elektrondy mýzykanyń ǵaryshtyq jáne tańǵajaiyp únderine qanyqtyrǵandai boldy.
