جوعارعى سوتتا قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ كەڭەيتٸلگەن مەجٸلٸسٸ ٶتٸپ جاتىر, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
قر جوعارعى سوتىنىڭ تٶراعاسى جاقىپ اسانوۆ بٷگٸنگٸ تاڭدا زامان تالابى قازاقستاننىڭ سوت جٷيەسٸنە قانداي مٸندەتتەر جٷكتەپ وتىرعانىن ايتتى.
«حالىقارالىق ماماندار قازاقستاندا سوتقا جٷگٸنۋ جەڭٸلدەپ, ونىمەن قاتىستى شىعىنداردىڭ ازايعانىن ايتادى. راسىمەن دە بۇرىن ازاماتتار بٸر ٸس بويىنشا 2 جىل جٷرەتٸن بولسا, قازٸر پروتسەستەردٸڭ كٶبٸ بٸر جىلدان اسپايدى. ارىزداردىڭ 90 پايىزى ينتەرنەت ارقىلى تٷسەتٸن بولدى. «Doing Business» رەيتينگٸنە سەنسەك, سوت پروتسەستەرٸنە قاتىسۋشىلارعا جاعداي جاساۋ بويىنشا ەلەمدە تٶرتٸنشٸ ورىندا تۇرمىز. دەگەنمەن, ەل پرەزيدەنتٸ سوت جٷيەسٸنە بٸرقاتار سىن ايتقان بولاتىن. سوت پروتسەسٸنە قاتىسۋشىلارعا جاعداي جاساۋدان بۇرىن, سۋديالارعا دەگەن ەل سەنٸمٸن ارتتىرۋ كەرەكتٸگٸن تاپسىردى. ال سۋديالارعا سەنٸم قابىلداعان شەشٸمدەرٸ نەگٸزدٸ بولعاندا عانا قالىپتاسادى. تاراپتار ٷكٸمنٸڭ ەربٸر ۋەجٸنە جاۋاپ تابۋى كەرەك. سۋديا ٶز شەشٸمٸن جارييالاعاننان كەيٸن زاڭنىڭ قاساڭ تٸلٸمەن ەمەس, حالىقتىڭ تٸلٸمەن تٷسٸندٸرٸپ بەرۋٸ كەرەك. سوندا عانا جوعارعى ساتىلارعا ارىز جاۋدىرۋ ازايادى», - دەدٸ جوعارعى سوت تٶراعاسى.
سونداي-اق, ول بيىل جىل سوڭىنا قاراي قىزمەت بابىنداعى سۋديالاردىڭ لاۋازىمىنا قانشالىقتى لايىقتى ەكەنٸن تەكسەرۋ باستالاتىنىن ايتتى.
«كوميسسييانىڭ جوعارعى سوتتا ٶتۋٸ تەگٸن ەمەس. ادامداردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ - سوت جٷيەسٸنٸڭ ەڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸ. سوت پروتسەستەرٸنە قاتىسۋشى تاراپتارعا جاعداي جاساۋ بويىنشا كٶپتەگەن ٶزگەرٸستەر جاسالىپ جاتىر», - دەگەن جوعارعى سوتتىڭ تٶراعاسى جاقىپ اسانوۆ بٷگٸندە سوت جٷيەسٸنە ساپالى مامان ٸرٸكتەۋ رەفورماسىنىڭ ەكٸنشٸ كەزەڭٸ باستالعانىن اتادى.
«بۇعان دەيٸن قىزمەتكە كٸرٸسۋشٸ سۋديالاردى جاڭا تالاپ بويىنشا قابىلدادىق. مەنٸڭ جەكە پٸكٸرٸم بويىنشا, قازٸر سوت جٷيەسٸندە كارەرالىق ٶسۋ پروتسەسٸ ەدٸل ٶتٸپ جاتىر. ونى بٸر عانا دٷنيەدەن بايقاۋعا بولادى. سوڭعى كەزدە ماعان ەشكٸم ونداي مەسەلەمەن ٶتٸنٸش ايتپايتىن بولدى. ٶيتكەنٸ, مەنٸڭ قولىمنان بٸرەۋدٸ سۋديا ەتٸپ تاعايىنداۋ نەمەسە قىزمەتتە ٶسٸرۋ كەلمەيدٸ. بارلىعىن ارنايى جاساقتالعان كوميسسييا شەشەدٸ. قازٸر كەزدەيسوق زاڭگەرلەر ٷشٸن سوت جٷيەسٸنە جول جابىلدى دەپ سەنٸممەن ايتا الامىن. ەندٸگٸ مەسەلە قىزمەت بابىنداعى سۋديالاردىڭ ساپاسىنا قاتىستى بولىپ تۇر. جٷيەدەگٸ سۋديالاردى وسى جىلدىڭ اياعىنان باستاپ تەكسەرە باستايمىز. مۇندا دا وزىق مەملەكەتتەردٸڭ تەجٸريبەسٸنە نەگٸزدەلگەن ەرەجە بەكٸتٸلەدٸ. تەكسەرۋدٸڭ ەدٸل ٶتۋٸن قاداعالايتىن كوميسسييا قۇرىلدى. ونىڭ جۇمىسىنا مەن ارالاسا المايمىن. باسقا دا ەرٸپتەستەرٸمنٸڭ ارالاسپاۋىن تالاپ ەتەمٸن. وسىلايشا ەكٸ جىلدىڭ ٸشٸندە جٷيەدەگٸ سۋديالاردىڭ قىزمەتٸنە تولىق باعا بەرٸلەتٸن بولادى», - دەدٸ جاقىپ اسانوۆ.
ەسكە سالساق, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جوعارعى سوت تٶراعاسى جاقىپ اسانوۆقا سوت جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
الداعى 2,5 جىلدىڭ ٸشٸندە سوت جٷيەسٸ لايىقسىز كادرلاردان تولىق تازارتىلماق.
