قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترٸ ارىستانبەك مۇحامەديۇلى «ەگەمەن قازاقستانعا» ناۋرىز مەيرامىن جاڭا ٷلگٸدە ٶتكٸزۋ جٶنٸندە تارقاتا ەڭگٸمەلەپ بەردٸ.
– ارىستانبەك مۇحامەديۇلى, وسىدان بٸرەر جىل بۇرىن رەسپۋبليكالىق باسپاسٶز بەتتەرٸندە ناۋرىز مەيرامىن جاڭا ٷلگٸدە ٶتكٸزۋ جٶنٸندە تولعاقتى وي ايتىپ, جالپى ۇلتتىق اۋقىمدا اتاپ ٶتۋدٸڭ تىڭ جولدارىن ۇسىنعان ەدٸڭٸز. ەلباسىنىڭ بىلتىر سەۋٸر ايىندا جارييالانعان ماقالاسىنان كەيٸن بۇل مەسەلەگە ەرەكشە دەن قويۋ قاجەتتٸلٸگٸ تۋىنداعان سەكٸلدٸ.
– ەربٸر مەرەكەنٸڭ ٶزٸندٸك سالماعى بار, ال ناۋرىز بٸزدٸڭ ۇلتتىق ەڭ بٸرٸنشٸ مەرەكەمٸز! دەستٷرٸمٸزدٸ دەرٸپتەپ, اسىل مۇرالارىمىزدىڭ بەدەرٸن ايشىقتاۋدا ورنى ەرەكشە بۇل مەرەكەنٸ قازاق حالقى «جاقسىلىقتىڭ باستاۋى» دەپ ۇعادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا: «جاڭا تۇرپاتتى جاڭعىرۋدىڭ ەڭ باستى شارتى – سول ۇلتتىق كودىڭدى ساقتاي بٸلۋ. ونسىز جاڭعىرۋ دەگەنٸڭٸزدٸڭ قۇر جاڭعىرىققا اينالۋى وپ-وڭاي», – دەپ ايتقان سٶزٸ بار.
شىعىستىڭ شىرايىن كەلتٸرگەن, حالىق اراسىندا كەرەمەت قولداۋعا يە بۇل مەرەكە حVIII عاسىرعا دەيٸن ەجەلگٸ گرەكييادا, ەجەلگٸ ريمدە, ۇلىبريتانييادا, 1700 جىلعا دەيٸن ەجەلگٸ رۋستە دە اتالىپ كەلگەن. سوندىقتان تاريحى ەرٸدە جاتقان وسى ۇلىق كٷنگە بٸز ايرىقشا ىقىلاس تانىتىپ, ونىڭ مازمۇندىق قىرى مەنەن سىرىن ودان ەرٸ بايىتا تٷسۋٸمٸز كەرەك. ناۋرىز مەرەكەسٸ 1991 جىلى 15 ناۋرىزدا قازاقستان پرەزيدەنتٸ جارلىعىنىڭ نەگٸزٸندە مەملەكەتتٸك مەرتەبەگە يە بولعان. ال 2009 جىلدىڭ 24 سەۋٸرٸندە ەلباسى ناۋرىز ايىنىڭ 21, 22, 23 كٷندەرٸن «ناۋرىز مەيرامى» دەپ جارييالادى.
ناق وسى كٷننەن باستاپ رەسپۋبليكامىزدا ناۋرىز مەيرامى كەڭٸنەن اتاپ ٶتٸلە باستادى. دانىشپان اتا-بابالارىمىز بۇل كٷندٸ تابيعاتتىڭ عاجاپ بەلگٸلەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, ايرىقشا قاسيەتٸ بار اي رەتٸندە باعالاعان.
ۇلىتاۋ سۇحباتىندا ەلباسى ن.ە.نازارباەۆ: «بٸز ۇلتتىق مەدەنيەتٸمٸز بەن سالت-دەستٷرٸمٸزدٸ قاستەرلەۋٸمٸز كەرەك» دەگەن سٶزٸندە ٷلكەن مەن جاتىر. زامان بٸر ورىندا تۇرعان جوق. ناۋرىز مەيرامىنا جاڭا رەڭك بەرۋ ٷشٸن ادامنىڭ ۇلتىنا, دٸني باعىنىستىلىعىنا قاراماستان, ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتارعا مەن بەرگەنٸمٸز ابزال.
قازاقستان حالقى تٷگەل قامتىلاتىنداي مازمۇنىن جاساۋ كەرەك. بٸرلٸكتٸڭ, تاتۋلىقتىڭ, ەڭبەكتٸڭ, ٸزگٸلٸكتٸڭ, باقىتتىڭ مەرەكەسٸ بەرٸمٸزگە قاتىستى.
– ەل اراسىندا «ناۋرىز مەرەكەسٸ بۇقارالىق سيپاتتان اجىراپ, ساحنالىق كەيٸپكە ەنٸپ كەتتٸ» دەگەن دە سٶزدەر ايتىلىپ جٷر.
– يە, ازداعان جۇرتشىلىقتىڭ قىزىقتاۋىنا عانا اينالعان فولكلورلىق قويىلىم كٶرٸنٸسٸنەن اسپاي جٷرگەنٸ راس. سول سەبەپتٸ مەرەكەنٸڭ ٶزٸنە سەيكەس ايشىقتارىن تٷلەتە وتىرىپ, فولكلورلىق-ەتنوگرافييالىق اۋقىمنان جالپى قازاقستاندىق مەرەكە دەرەجەسٸنە جەتكٸزۋ كەرەك. بۇل مەسەلەدە ۇلتتىق نامىس پەن رۋحاني بولمىسىمىزدى جاڭعىرتۋ دەگەن اسقاق وي جاتىر. قازٸر ناۋرىز دەگەندە, تٸگٸلگەن كيٸز ٷيلەرگە كەلٸپ, قوناق بولىپ كەتەتٸندەر مەن سىرتتان باقىلايتىندار دەپ ەكٸگە بٶلٸپ قاراۋعا بولادى. مەرەكەدە باقىلاۋشىلار بولمايدى, بەرٸ دە قاتىسۋشى بولۋ كەرەك. بٸز وسىعان اسا نازار اۋدارعانىمىز جٶن. سوندىقتان دا ناۋرىزعا قاجەت ٸرگەلٸ ٸزدەنٸستەر مەن تاريحي ەرٸ زاماناۋي شارالار تۋراسىندا ايتار بولساق, مۇنىڭ بٸرنەشە جولى بار.
– ول قانداي جولدار?
– بٸرٸنشٸ. ەڭ ەۋەلٸ ناۋرىز بالدىرعاندارعا ارنالۋى كەرەك. ناۋرىزدا بٸز بار مەيٸرٸم-شاپاعاتىمىزدى بالعىن بالاپاندارىمىزعا ارناعانىمىز دۇرىس. جاڭا جىلعا سەبي نەگە ٷيٸر? روجدەستۆو نەسٸمەن مىقتى? اياز اتا دا, سانتا-كلاۋس تا ەڭ ەۋەلٸ بالانىڭ تٸلٸن تابادى. بٸر عانا شىرشا سول كٷننٸڭ شىرايىن كەلتٸرٸپ, جاڭا جىلدىڭ يدەولوگييالىق نىسانىنا اينالىپ كەتتٸ.
العاشىندا جاڭا جىل قارساڭىندا ٷيگە تەك قاراعاي نەمەسە شىرشا بۇتاعىن ورناتقان. بەرتٸن كەلە بٷتٸن بٸر اعاشتى سەندەپ قويۋ دەستٷرگە اينالعان. العاشقى جاڭاجىلدىق شىرشا فرانتسۋزدىق اۋداننىڭ بٸرٸ – ەلزاستا ورناتىلعان. بۇل وقيعا, شامامەن, 1600 جىلدارى بولعان ەكەن. ال ەندٸ سول شىرشانىڭ اينالاسىندا اسىر سالعان ويىن بالاسىنا اياز اتالار سىيلىق سىيلايدى, تارتۋ-تارالعىسىن جاسايدى. وتباسى مٷشەلەرٸن, ٷلكەندەردٸ دە نازاردان تىس قالدىرىپ كٶرگەن ەمەس. وسى تەرٸزدٸ دەستٷردٸڭ بەرٸك ورنىعۋى بۇل مەرەكەلەردٸ حالىققا بارىنشا جاقىنداتقانى مەلٸم. سٶيتٸپ جاڭا جىلدان ەربٸر بالا توسىن جاڭالىقتار كٷتەدٸ.
سول سەكٸلدٸ ناۋرىزدىڭ قادٸر-قاسيەتٸن جان-جاقتى قامتي وتىرىپ, شىن مەنٸندە مەرەكە جاساعىمىز كەلسە, ناۋرىزدىڭ بٸرٸنشٸ ماعىناسى دا, سەنٸ مەن سالتاناتى دا بالدىرعاندار بولۋى تيٸس.
ەكٸنشٸ. ۇلتتىق كيٸم. وسىنداي قاسيەتتٸ كٷندەرٸ ەركٸم ٶزٸنە جاراساتىنداي, سەن-سالتاناتىمەن, ماقتانىشپەن كيەتٸندەي ۇلتتىق كيٸم ٷلگٸلەرٸنە ەرەكشە مەن بەرسە. ناۋرىز – بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ مەرەكەسٸ. سوندىقتان بۇل ۇلى مەرەكەگە ەر ۇلتتىڭ ٶكٸلٸ ٶزدەرٸنە تەن دەستٷرلٸ كيٸمدەرٸن كيسە. قازاقتىڭ دەستٷرلٸ ۇلتتىق كيٸمٸنە كٷللٸ ەلەم تامسانا, قىزىعا قارايدى. بارلىعىمىز وسى قاسيەتتٸ كٷنٸ, باسقا دا اتاۋلى كٷندەرٸ ۇلتتىق كيٸم كيٸپ شىعايىق!
بايقاساڭىز, تەۋەلسٸزدٸك تاڭى اتقالى بەرٸ جوعارعى بيلٸكتەن ناۋرىز مەرەكەسٸندە ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ قانا ەدەمٸ شاپان كيٸپ, ۇلىس كٷنٸندە قالاي جٷرۋدٸڭ كەرەمەت مەدەنيەتتٸ ٷلگٸسٸن كٶرسەتۋدە.
قازاقتىڭ «تانىعان جەردە بوي سىيلى, تانىماعان جەردە تون سىيلى» دەيتٸن مەتەلٸ بار. حالىق اراسىندا بەلگٸلٸ بٸر توپتار ٷيدە دە, تٷزدە دە, كٷندەلٸكتٸ تۇرمىستا دا ۇدايى جاقسى كيٸنٸپ جٷرگەن. ەل اعالارى جاعالى كيٸم, تىماق جەنە بٶرٸك كيگەن. مەنٸڭشە, بٸز شال, اقساقال, قاراساقال, قارت, قارييا سەكٸلدٸ اتاۋلاردى كەز كەلگەن جەرگە جٶن-جوسىقسىز قىستىرا بەرمەي, ٶز ارداقتىلارىمىزدى سىيلاپ, ەل اعاسى دەسەك ورىندى بولماي ما?!
ال ەندٸ باس كيٸمگە كەلسەك, تىماقتىڭ تٷرٸ كٶپ قوي. تٷلكٸ تىماق, ەلتٸرٸ تىماق, سەڭسەڭ تىماق, پۇشپاق تىماق. سىرتىن بەرٸك, قىمبات ماتالارمەن تىستايدى. تىماق – قاسيەتتٸ باس كيٸم. ونى ايىرباستاۋعا بولمايدى, وعان اياق تيگٸزبەيدٸ. جاقسى كٸسٸلەردٸڭ تىماعى اتادان بالاعا مۇرا رەتٸندە قالىپ وتىرعان. بٸزدٸڭ ەسٸمٸزدە تىماققا سالۋ دەيتٸن سالت بولعان. حالىقتا ەدەتتە شالا تۋعان سەبيدٸ وسىلاي ٶسٸرەتٸن عۇرىپ بار. ونىڭ سەبەبٸ كٷنٸنەن ەرتە تۋعان سەبي ۇستاۋعا, بەسٸككە سالۋعا كەلمەيدٸ, تىماق جىلى, ەرٸ بٶلەۋگە, ۇستاۋعا ىڭعايلى بولادى. بۇل – تىماقتىڭ قادٸرٸ مەن قاسيەتٸن بەينەلەيتٸن كٶرٸنٸس. ۇلتىمىزدىڭ باس كيٸمدەرٸنٸڭ تاعى بٸرٸ – بٶرٸك. بٶرٸكتٸڭ سىرتى ماقپال, پٷلٸش, بارقىت سيياقتى قىمبات ماتالاردان تٸگٸلەدٸ. سەندٸك ٷشٸن تٶبەسٸنە ٷكٸ, جيەگٸنە مونشاق, شاشاق, تٷرلٸ اسىل تاستار, تٷيمە, وقا, زەر, كٷمٸس تاعىلادى.
جاس جٸگٸتتەر مەن سال-سەرٸلەر, اقىندار بٶرٸكتەرٸنە ٷكٸ تاعىپ, زەرلەپ, ٶرنەكتەپ كيگەن. مىسالى, اقان سەرٸ, بٸرجان سال, ٷكٸلٸ ىبىراي, مەشھٷر جٷسٸپ كٶپەيۇلى بٶرٸكتەرٸنٸڭ تٶبەسٸنە ٷكٸ تاعىپ جٷرگەن.
انالارىمىز, قىز-كەلٸنشەكتەر بەرگەك, بٶرٸك, جاۋلىق, جەلەك, جىرعا, كيمەشەك, كٷندٸك, ورامال, قارقارا, سەۋكەلە, تاقييا, شەلٸ كيگەن. سونىڭ ٸشٸندە سەۋكەلەنٸڭ ورنى بٶلەك. سەۋكەلە – تەك باس كيٸم ەمەس, ول – قازاق حالقىنىڭ بايلىعى مەن سەن-سالتاناتىنىڭ, مەدەنيەتٸ مەن ٶنەرٸنٸڭ وزىق ٷلگٸسٸ, ٶنەر تۋىندىسى رەتٸندە باعالاناتىن ٶتە قىمبات ەتنوگرافييالىق مٷلٸك. سونىمەن بٸرگە ول – قازاقتىڭ قىزدارىنا دەگەن كٶزقاراسىنىڭ دا بٸر بەلگٸسٸ. مۇنىڭ بەرٸ اينالىپ كەلگەندە, ەكونوميكامىزدىڭ دا قوزعاۋشى كٷشتەرٸنٸڭ بٸرٸنە اينالادى. ەل اراسىندا ۇلتتىق كيٸمگە دەگەن سۇرانىس پايدا بولادى دا, كەسٸپكەرلەر ساپالى ٶنٸمگە كٶڭٸل بٶلە باستار ەدٸ.
ٷشٸنشٸ. قىزعالداق – ناۋرىزدىڭ اتريبۋتتىق بەلگٸسٸ, ەمبلەماسى رەتٸندە بەكٸتۋدٸ قاجەت ەتەدٸ. گٷلدٸڭ ادامعا دەگەن ەسەرٸ ٶتە مول. سەبەبٸ گٷلدەن ەرەكشە سۇلۋلىقپەن بٸرگە ادام نەر الادى. گٷل تۇرعان جەردە بيٸك سەزٸم بار. مەرەكە كٷنٸ انالارعا, قىز-كەلٸنشەكتەرگە گٷل سىيلاۋ كٶڭٸلدەرگە قۇشتارلىق سىيلايدى. بۇعان قوسا مەكەمەلەر, كٶشەلەر, ساياباقتار قىزعالداقتارمەن, باسقا دا گٷلدەرمەن كٶمكەرٸلٸپ, اباتتاندىرىلسا نۇر ٷستٸنە نۇر.
تٶرتٸنشٸ. كٷن مەن تٷننٸڭ تەڭەلۋٸ – استرونومييالىق كٶكتەمنٸڭ تۋۋى. استرونومداردىڭ تٸلٸمەن ايتار بولساق, بۇل كەزدە كٷننٸڭ ورتالىعى ٶز قوزعالىسى بارىسىندا جەر ەكۆاتورىن كەسٸپ ٶتەدٸ. عىلىمدا كٶكتەم تۋاتىن مەزگٸلدٸ تٷرلٸشە شامالاۋ ەدٸسٸ قالىپتاسقان. كٷن قوزعالىسىنا نەگٸزدەلگەن ەسەپ بويىنشا ناعىز كٶكتەم وسى – كٷن مەن تٷننٸڭ (21-نەن 22-نە قاراعان تٷنٸ) تەڭەلۋ سەتٸ. تٷن ورتاسى اۋعاندا جاپپاي جاڭا كٷندٸ قارسى الۋ دەستٷرٸن تٷلەتكەنٸمٸز ابزال. باسقا حالىقتارعا قاراعاندا, قازاقستان حالقىنىڭ جاڭا جىل – ناۋرىزدى قارسى الۋى وسى قاسيەتٸمەن باسىم.
بەسٸنشٸ. باتىستىق اعايىندار «امال كەلدٸ – جىل كەلدٸ!» دەپ, ارقا-جارقا بولىپ, ۇلىس كٷنٸن بٸر كٸسٸدەي اتاپ ٶتەدٸ. ال بۇل ەرەكشە كٷن ۇلت كٶشباسشىسى ەل دامۋىنىڭ كەپٸلٸ رەتٸندە بەلگٸلەپ بەرگەن بٸرلٸك, تاتۋلىق, وتباسىنى قاستەرلەۋ سيياقتى ادامزاتتىق قۇندىلىقتارعا قۇرىلعان. ناۋرىز مەيرامىنا الدىن الا ٷلكەن دايىندىقتار جاسالادى. 14 ناۋرىز كٷنٸ تاڭعى ساعات 6-دان باستاپ جۇرتتىڭ بەرٸ ٷي-ٷيدٸ جاعالاپ كٶرٸسەدٸ. «كٸم ەرتە تۇرىپ, 40 ٷيگە كٸرٸپ, كٶرٸسەتٸن بولسا, سوعان قىدىر اتا نەسٸبەسٸن بەرەدٸ» دەگەن دە سٶز بار. سول نەسٸبەنٸ الىپ قالۋ ٷشٸن كٸشكەنتاي بالدىرعاندار تاڭ اتپاي ەرتە تۇرىپ, ٷي-ٷيگە جٷگٸرٸپ, ٷلكەن اتا-ەجەلەرگە بارىپ كٶرٸسەتٸن. ٷلكەن ادامدار «بٷگٸن كٶرٸسۋگە ادامدار كەلەدٸ» دەپ, ٷيٸنٸڭ اينالاسىن, ٸشٸن تازالاپ, جاڭا كيٸمدەر كيٸپ, كٷتٸپ وتىرادى. سونىمەن بۇل كٷن كٶرٸسۋ كٷنٸنە سۇرانىپ-اق تۇر.
التىنشى. ناۋرىز مەيرامىنىڭ رۋحاني-مەدەني تەربيەلٸك مەنٸن ٸس جٷزٸندە ٶمٸرگە ەنگٸزۋدٸ ۇسىنساق ارتىق بولا قويماس. بۇل ماقساتتا ناۋرىزدىڭ 21-ٸ كٷنٸ سيپاتىن اشاتىنداي ەرٸ ۇلتتىق تانىم مەن دەستٷر سالتتى جاڭعىرتاتىنداي
• وتباسى كٷنٸ
• قايىرىمدىلىق جاساۋ كٷنٸ
• اق داستارقان كٷنٸ
• تال ەگۋ كٷنٸ
دەپ مازمۇن بەرە وتىرىپ, رۋحاني ٸس-شارالاردى نەگە قالىپتاستىرماسقا.
مەسەلەن, وتباسى كٷنٸ اتا-بابا رۋحىنا تاعزىم ەتە وتىرىپ, ٷي ٸشٸ تٷگەل تۋعاندارىمەن كەزدەسكەنٸ دۇرىس. دەستٷردٸڭ وزىعى بار. كورەي حالقى جىلدىڭ بٸر كٷنٸن تەك وتباسى-وشاق قاسىندا ٶتكٸزۋ ٷشٸن, وتباسى مٷشەلەرٸ اتا-اناسىنا سەلەم بەرە بارىپ, بٸر-بٸرٸنە قۋانىش سىيلايدى ەكەن. قايىرىمدىلىق جاساۋ كٷنٸ استا-تٶك ىسىراپشىلدىققا ەمەس, بالالار جەنە قارتتار ٷيلەرٸنە سىي-سيياپات جاساۋمەن ەرەكشەلەنسە. ال اق داستارقان كٷنٸ – ۇلتتىق تاعامدار كٷنٸ دەسە دە بولعانداي. باۋىرساق, تابا نان, سالما, مايشەلپەك, قاتتاما, تالقان, بيداي كٶجە, تارى, جەنت, مايسٶك, بٶكپە ت.ب. تاعامداردىڭ ىڭعايلى قاپتامامەن شىعارۋ ٶندٸرٸسٸنە دەن قويساق قۇبا-قۇپ بولار ەدٸ.ناۋرىزدا سونىمەن قاتار جاپپاي تازالىق شارالارىن ٶتكٸزۋ كەرەك. «بٸر تال كەسسەڭ, ون تال ەك!» دەگەندەي, 21 ناۋرىز بارشامىز, ەسٸرەسە بالالارىمىزدان باستاپ, تال ەگٸپ, كٶشەت وتىرعىزۋمەن اينالىسساق. بۇل كٷن تامىلجىعان تابيعاتتىڭ قايتا وياناتىن تۇسى. تەك قانا ٶز ٷيٸمٸزدٸ ەمەس, سونىمەن قاتار اۋىلداعى اۋلامىز بەن قالا كٶشەلەرٸنٸڭ تازالىعىنا دا قاراۋىمىز قاجەت. اينالا تابيعاتتى ەسەم ەتە تٷسەتٸن دە وسى جايقالعان اعاشتار مەن گٷلدەر ەمەس پە? ەرٸ بالدىرعاندارىمىزدى ەڭبەككە باۋلۋدىڭ تاماشا ٷلگٸسٸ بولار ەدٸ.
جەتٸنشٸ. دەل وسى «ناۋرىز مەيرامى» كٷندەرٸ اياسىندا ەلٸمٸزدٸڭ ٸسكەر ازاماتتارى, مەتسەناتتار, قوعامدىق ۇيىمدار مەن مەكەمەلەر بالالار ٷيلەرٸنە, تۇرمىسى تٶمەن وتباسىلارعا جەنە قوعامنىڭ ەلەۋمەتتٸك قورعالماعان توپتارىنا جەردەم جاساپ, قايىرىمدىلىق شارالارىنا كٶڭٸل بٶلگەنٸ جٶن. اس مەزٸرٸن ەز-ناۋرىزعا بەيٸمدەپ, كەسٸپكەرلەر ناۋرىز كٶجە, باۋىرساعىن الدىمەن سول ادامدارعا تەگٸن تاراتسا. بۇل يگٸ ٸستە قازاقستاننىڭ بەلسەندٸ جاستارىن, ۆولونتەرلاردى ناۋرىزدىڭ جاڭا تۇرپاتتا تويلانۋىنا جۇمىلدىرساق, جٷرەگٸمٸزگە جاقىن مەرەكەنٸڭ مەنٸ مەن سەنٸ ارتا تٷسەدٸ. كەرەك دەسەڭٸز, ناۋرىزدىڭ رۋحاني مەرتەبەسٸ ٷشٸن, جىل سايىن قىس ايلارىندا دەستٷرلٸ بەرٸلەتٸن ەدەبيەت پەن ٶنەر سالاسى قايراتكەرلەرٸنە ارنالعان سىيلىقتاردىڭ تابىس ەتۋ مەرزٸمٸن دە ناۋرىز مەيرامىنا اۋىستىرعان ابزال.
سەگٸزٸنشٸ. قىدىر بابا (قىزىر) بار جاقسىلىقتىڭ, مولشىلىق پەن بەرەكەنٸڭ يەسٸ, ٷمٸتتٸڭ شىراعىن جاعاتىن كيە. «قىرىقتىڭ بٸرٸ – قىدىر» سٶزٸنٸڭ استارىنان وسىنداي تٷسٸنٸكتەن تۋىنداعان فاكتوردى كٶرەمٸز. قىدىر بابا كٶپشٸلٸكتٸڭ الدىندا قاشانعا دەيٸن باتا بەرٸپ, «ٷلكەن» كٸسٸلەردٸڭ سوڭىندا جٷرۋٸ تيٸس?
قييالدى ۇشتاي تٷسەتٸن مٷمكٸندٸكتەردٸ پايدالانايىق. ەندەشە, قىدىر بابانى ناۋرىز مەيرامىن ٶتكٸزۋ بارىسىندا ۇتىمدى پايدالانعان ابزال. ۋاقىتىنىڭ دەنٸن بالالارمەن ٶتكٸزسٸن. تاقپاق ايتقىزسىن, ٶلەڭ وقىتسىن, ەن تىڭداسىن, ٶنەرٸن كٶرسٸن! سوندىقتان قىدىر اتانىڭ مەيٸرٸمٸ الدىمەن بالدىرعانداردىڭ كٶتەرٸڭكٸ كٶڭٸل كٷيٸمەن ۇشتاسقانى كەرەك.
– ناۋرىز كەزٸندەگٸ مەدەني جەنە سپورتتىق شارالاردى قايتەمٸز?
– دۇرىس ايتاسىز. ناۋرىز مەيرامى اياسىندا مەملەكەتتٸك دەڭگەيدەگٸ دەستٷرلٸ مەدەني جەنە سپورتتىق ٸس-شارالار ۇيىمداستىرۋدى جانداندىرۋ كەرەك. سونداي-اق بۇقارالىق سپورتتى جەنە حالىقتىق دەستٷرلەردٸ ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا, ۆەلوشەرۋ, مارافون سەكٸلدٸ بٷكٸل حالىقتىق سيپاتى بار سپورت شارالارىمەن قاتار ۇلتتىق ويىنداردان جىل سايىنعى رەسپۋبليكالىق «ناۋرىز سپارتاكياداسىن» ۇيىمداستىرۋدى ۇسىنامىز. باق مٷمكٸندٸكتەرٸن پايدالانۋعا ايرىقشا نازار اۋدارعانىمىز ابزال. بارلىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ناۋرىز مەيرامىن اتاپ ٶتۋ بارىسىندا ٶتكٸزٸلٸپ جاتقان شارالاردىڭ تانىمدىق جەنە مازمۇندىق جاعىنا مەن بەرۋٸ تيٸس. ناۋرىز يدەياسىن ناسيحاتتاۋ بارىسىندا ايماقتار اراسىندا تەلەكٶپٸرلەر ٶتكٸزۋ, تەلەمارافوندار مەن تاقىرىپتىق باعدارلامالار, اقپاراتتىڭ باسقا دا فورمالارىن ۇيىمداستىرۋدىڭ ماڭىزى زور.
– شىنىمەن-اق, سٶزٸڭٸزدٸڭ جانى بار. بىلاي قاراساڭ قولدان كەلەتٸن-اق نەرسە. اتا-باباعا تاعزىم, ۇرپاققا ٶنەگە بولۋشى ەدٸ.
– يە. ناۋرىز قوعامدا ساياسي تۇراقتىلىقتى, دوستىق پەن كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋدىڭ, جالپى قازاقستاندىق, وتباسىلىق مەرەكەنٸڭ تەتٸگٸنە اينالا باستاۋى تيٸس. بۇل – وسىناۋ قاسيەتتٸ دە قاستەرلٸ جەردٸ مۇرا ەتٸپ قالدىرىپ كەتكەن اتا-بابا الدىنداعى بورىشىمىز. بۇل – بٸزدٸڭ ۇرپاق الدىنداعى مٸندەتٸمٸز! «بٸزدٸڭ قاسيەتتٸ جەرٸمٸزدٸ ىقىلىم زامانداردان ۇلى دالا دەپ, ال بابالارىمىزدى ۇلى دالانىڭ ۇرپاقتارى دەپ اتاعان. بٸز – سولاردىڭ جالعاسىمىز, ۇلى دالانىڭ مۇراگەرلەرٸمٸز. وسىناۋ كەڭ-بايتاق ۇلى دالانىڭ كٶگٸندە حالقىمىزدىڭ باق جۇلدىزى بولىپ جاڭا قازاقستان دٷنيەگە كەلدٸ. بٸزدٸڭ قازاقستانىمىز – ۇلى ٸستەردٸڭ ۇيىتقىسى بولعان ۇلى دالا ەلٸ!» دەپ ەدٸ عوي پرەزيدەنت. بولاشاققا باعدار جاساپ, ٷلكەن سەرپٸلٸس جاساعان ەلٸمٸزگە قازٸر دٷنيەجٷزٸ تامسانىپ, ٷلكەن ٷمٸتپەن قاراپ وتىر. ەندەشە, يگٸلٸككە بەتتەگەن كەز كەلگەن جاڭا باستامانى ەرەكشە ىقىلاسپەن اتقارىپ, جاڭعىرعان رۋحتىڭ جارشىسى بولۋعا ۇمتىلايىق.
– ەڭگٸمەڭٸزگە راقمەت.
ەڭگٸمەلەسكەن عابيت ٸسكەندەرۇلى
.jpg)