ارقالىقتا تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىنىڭ (تبكب) قىزمەتكەرلەرٸنە ارنالعان العاشقى بوس ورىندار جەرمەڭكەسٸ ٶتتٸ. «قازاقستان اليۋمينييٸ» اق-نىڭ بۇل فيليالى كەلەشەكتە قىزمەتٸن تولىق توقتاتادى. ERG كەلەشەكتە قىزمەتتەن بوسايتىن ماماندارىن ەڭبەكپەن قامتۋدى كٶزدەگەن باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋدى جالعاستىرادى. بٷگٸنگٸ جەرمەڭكەدە توپ تبكب ماماندارىنا ERG كەسٸپورىندارىندا بوساعان ورىنداردان 400-دەن استام قىزمەت ۇسىندى.
قازٸرگٸ تاڭدا تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىنىڭ قىزمەتٸ مەجبٷرلٸ تٷردە توقتاعان. شيكٸزات ٶندٸرٸسٸ ٷش ايعا توقتاتىلعانى تۋرالى سەۋٸر ايىندا حابارلانعان بولاتىن. بۇعان پاندەمييا سالدارى مەن ەلەمدٸك مەتالدار بيرجاسىنداعى باعانىڭ قۇلدىراۋى سەبەپ.
قازٸرگٸ تاڭدا تبكب قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ سانى - 500 ادام. سونىڭ 281-ٸ كەسٸپورىننىڭ توقتاۋى سالدارىنان بوس وتىرسا, 36 ادام كەزەكتٸ ەڭبەك دەمالىسىندا.
وسى ۋاقىت ارالىعىندا تبكب-دا بۇرىن ٶندٸرٸلگەن بوكسيت پەن وتقا تٶزٸمدٸ سازدى جٶنەلتۋ, كەسٸپورىن اكتيۆتەرٸن ساقتاۋ مەن فيليالدى قۋاتپەن قامتۋ, كٷزەتۋ شارالارى اتقارىلىپ كەلدٸ. وسىلايشا, كەسٸپورىننىڭ قازٸرگٸ قىزمەتٸنە 171 ادام جۇمىلدىرىلعان.
«قازاقستان اليۋمينييٸ» اق تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىنىڭ جۇمىسىن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن 2023 جىلعا قاراي تولىق توقتاتۋعا بايلانىستى, Eurasian Resources Group جۇمىستان بوسايتىن قىزمەتكەرلەردٸ ەڭبەكپەن قامتۋدىڭ كەشەندٸ باعدارلاماسىن ەزٸرلەگەن. «اتامكەن» ۇكپ-مەن بٸرلەسە ارنايى ساراپتاما جٷرگٸزٸپ, ٶز كەسٸبٸن اشىپ, ٸسٸن ٸلگەرٸلەتٸپ كەتۋگە نيەتتٸ قىزمەتكەرلەردٸڭ تٸزٸمٸ جاسالعان. كەيٸن ولار وقىتىلىپ, كەسٸپكەرلٸك نەگٸزدەرٸن مەڭگەردٸ.
تەك تامىز ايىندا 13 مامان كراسنووكتيابر بوكسيت كەن باسقارماسىنا جۇمىس اۋىستىردى. ەندٸ ولار ۆاحتالىق ەدٸسپەن ەڭبەك ەتٸپ جٷر. تاعى 21 ادام ERG قۇرامىنداعى كەلەسٸ كەسٸپورىن سسكٶب-كە قىزمەت اۋىستىرعان. قوس مامان قازٸر ەۋرازييالىق توپ قۇرامىنداعى «شۇباركٶل كٶمٸر» اق-دا ەڭبەك ەتٸپ جاتىر. وسى ورايدا, تورعاي بوكسيت كەن باسقارماسىنىڭ ماماندارى قىزمەت اۋىستىرۋعا كەلٸسكەن جاعدايدا, توپتىڭ كەيبٸر كەسٸپورىندارى ERG-دٸڭ تۇرعىن ٷي باعدارلاماسى اياسىندا باسپانا بەرۋگە دە ەزٸر ەكەنٸن اتاپ ايتقان جٶن. تبكب نەگٸزٸندە قۇرىلعان «ARQALYQREMSERVIC» جشس دە جوسپارلى قىزمەتٸن جالعاستىرا بەرمەك.
بٷگٸن تبكب-نىڭ كەلەشەكتە قىزمەتتەن بوسايتىن ماماندارىمەن كەزەكتٸ كەزدەسۋ ٶتتٸ. بوس ورىندار جەرمەڭكەسٸنە 300-گە جۋىق ادام قاتىستى. ەۋرازييالىق توپتىڭ HR-بلوگى مەن ٶزگە دە كومپانييالاردىڭ ٶكٸلدەرٸ بٷگٸندە بار ۆاكانتسييالار, ولارعا قىزمەت اۋىستىرۋ شارتتارى تۋرالى كەڭٸنەن بايانداپ بەردٸ.
- ەرٸپتەستەرٸمٸزگە 400-دەن استام ۆاكانتسييا ۇسىنىلدى, - دەدٸ «ەۋرازيياىق توپ» جشس پەرسونالدى باسقارۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى اقسىرعا ەرمۇحانوۆا. - بۇل تەك ەRG تاراپىنان ۇسىنىلعانى. تٷرلٸ ماماندىقتار بويىنشا قىزمەت ۇسىنىپ وتىرمىز. ٶيتكەنٸ ولار كومپانييا ٸشٸندە جۇمىس اۋىستىرۋدان بٶلەك, قايتا وقىپ, ٶزگە ماماندىقتاردى دا مەڭگەرٸپ الۋلارىنا بولادى. بٸلٸكتٸلٸكتەرٸن ارتتىرۋعا دا مٷمكٸندٸك بار. ٶز ٸسٸن باستاۋعا نيەتتٸ قىزمەتكرەلەرگە بيزنەستٸڭ نەگٸزدەرٸن وقۋعا دا جەردەمدەسۋگە دايارمىز. بۇل باعىتتاعى جارقىن مىسالدىڭ بٸرٸ – «ARQALYQREMSERVIC» جشس. كومپانييانى تبكب بۇرىنعى قىزمەتكەرٸ ۆيكتور سۋروۆتسەۆ قۇرعان. بٸز ٶزگە ەرٸپتەستەرٸمٸزدٸڭ قولىنان مۇنداي ٸس كەلەرٸنە نىق سەنٸمدٸمٸز.
قازٸرگٸ تاڭدا پاۆلودارداعى كەسٸپورىندارعا جەتكٸزٸلەتٸن بوكسيتتەگٸ تورعاي كەن باسقارماسىنىڭ ٷلەسٸ نەبارى 3,4% مەجەسٸندە. پاۆلودار اليۋمينيي زاۋىتىنىڭ تولىققاندى جۇمىسىن بەسەڭدەتپەۋ ٷشٸن ونىڭ قويماسى كراسنووكتريابر بوكسيت كەن باسقارماسىنان جەتكٸزٸلەتٸن كەنمەن تولىقتىرىلادى.
- بۇل كەنٸشتەن شيكٸزات ٶندٸرۋ توقتاتىلاتىنى بٸرنەشە جىل بۇرىن ايتىلعان, - دەدٸ تبكب ديرەكتورى ماناربەك نۇرماعان. – گەولوگتاردىڭ بولجامى بويىنشا تورعايلىق بوكسيت قورى تٸپتەن 2016 جىلى تٷگەسٸلۋٸ تيٸس ەدٸ. كەنٸشتٸڭ قىزمەتٸن توقتاتپاۋ ٷشٸن كومپانييا ٶندٸرٸستٸڭ جىلدىق مٶلشەرٸن بەسەڭدەتتٸ. الايدا, بۇل كەنٸش جابىلمايدى دەگەن سٶز ەمەس قوي. كەنٸش جۇمىس ٸستەپ تۇرعان كەزدە اتقارىلعان ٸس از ەمەس. بٸر كەزدەرٸ پاۆلودار اليۋمينيي زاۋىتىنىڭ تىڭ تاريحىن قالىپتاستىرعان ٶندٸرٸس جايلى ەڭگٸمە باسقا. تەك سوڭعى تٶرت جىلدا ايماقتىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا 100 ملن تەڭگەدەن استام قاراجات باعىتتالدى.
وسى ورايدا, تبكب ماماندارى ٶزدەرٸ ۇسىنعان اشىت پەن ٷشتٶبە كەنورىندارىن يگەرۋدٸڭ ەكونوميكالىق تيٸمدٸلٸگٸ ۋاقىتىلى سارالانعانىن دا ايتا كەتكەن جٶن. الايدا, وسى سالاداعى بٸلٸكتٸ دە تەۋەلسٸز قۇزىرلى ۇيىمداردىڭ ساراپتاماسى ولاردى يگەرۋ مەن ونداعى ٶندٸرٸس تەحنكالىق-ەكونوميكالىق تۇرعىدا تيٸمسٸز ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. ٷشتٶبە كەن ورنىنا قاتىستى دەرەكتەر سوناۋ 2013 جىلى, ال اشىت تەلٸمدەرٸنٸڭ 7 جەنە 15 ۋچاسكەلەرٸنە قاتىستى تٷپكٸ ساراپتامالار اقپان ايىندا جارييالاندى. ياعني, اتالعان كەنٸشتەردٸ يگەرۋ تەك شىعىنعا ۇشىراتادى.
باس-اياعى 60 جىلدان استام ۋاقىتتا 1,5 ملرد. م3 تاۋ-كەن ماسساسى ارشىلىپ, 80 ملن توننادان استام بوكسيت پەن 20 ملن توننا وتقا تٶزٸمدٸ ساز الىندى. جابىلۋ پروتسەسٸنە قاتىستى سوڭعى شەشٸم قابىلداعان سوڭ كومپانييا تاۋ-كەن قىزمەتٸ سالدارىنىڭ قورشاعان ورتاعا ەسەرٸن ازايتۋ قامىنا كٸرٸسەدٸ. سونىڭ ٸشٸندە ٷيٸندٸلەردٸ تەحنيكالىق جەنە بيولوگييالىق قالپىنا كەلتٸرۋ.