ەربٸر ەتنوس – بٸزدٸڭ بايلىعىمىز

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەلٸمٸزدٸڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە ٷلكەن ٷلەس قوسۋدا. ەلٸمٸز ەگەمەندٸگٸن العاندا جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ ٷلەس سالماعى 40 پايىزعا دا جەت­پەيتٸن. سونداي شاقتا ەلٸمٸزگە تاعدىر-تالايىمەن كەلگەن ەتنوس ٶكٸلدەرٸ دە بٸر كٸسٸ­دەي جۇمىلىپ, دوستىقتى, بٸرلٸكتٸ ساقتاۋ جولىندا قاجىرلى ەڭبەك ەتٸپ كەلەدٸ.

وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ جانسەيٸت تٷيمەباەۆتىڭ وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلىمدارى باسشىلارىمەن جەنە ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ تٶراعالارىمەن كەزدەسۋٸندە وسى جايتتار تاعى دا ايتىلدى.

ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىل­دىعى اياسىندا ٶتكەن كەزدەسۋگە وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسام­بلەياسى حاتشىلىعىنىڭ, «قوعامدىق كەلٸسٸم» كوم­مۋنالدىق مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸنٸڭ قىزمەت­كەرلەرٸ, وبلىستىق قازاق­ستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلىمدارىنىڭ باسشىلارى جەنە ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ تٶراعالارى مەن باق ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.

جيىن بارىسىندا وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى-حات­شىلىق مەڭگەرۋشٸسٸ مۇراتەلٸ قال­مۇراتوۆ ٷستٸمٸزدەگٸ جىلدىڭ 9 ايىندا اتقارىل­عان جۇ­مىستار تۋرالى حابارلاما جاسادى. وبلىستىق قا­زاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى قوعام­دىق كەلٸسٸم كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى ورىنباي راح­مانبەرديەۆ, وبلىستىق سلاۆيان ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶرايىمى, «يۋجنىي كازاحستان» وبلىستىق گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى مارينا ليمارەنكو, وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامب­لەياسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى, وبلىس­تىق تٷرٸك ەتنومەدەني بٸرلەس­تٸگٸنٸڭ تٶراعاسى لاتيپشا اسانوۆ, وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تٶراعاسىنىڭ ورىن­باسارى, وبلىستىق تاتار-باش­قۇرت ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶر­ايىمى اسيا مۋحامەدوۆا سٶز سٶيلەدٸ.

وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى مۇراتەلٸ قالمۇراتوۆ بايانداماسىندا وبلىستىق اسسام­بلەيا جانىنان قۇرىلعان اقپا­راتتىق-ناسيحاتتىق توپ 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ تٶرتٸنشٸ باعىتى – «بٸرتەكتٸلٸك پەن بٸرلٸك» اياسىنداعى باستى مٸن­دەتتەر مەن «مەڭگٸلٸك ەل» پاتريوتتىق اكتٸ­سٸنٸڭ 7 تۇعىرىن تٷسٸندٸرۋ باعىتىندا 148 ەلدٸ مەكەندە كەزدەسۋ مەن 232 ٸس-شارا ٶتكٸزٸلٸپ, ولارعا 285 مىڭ ادام قاتىسقاندىعىن ايتتى.

– اتاپ ٶتۋٸمٸز كەرەك, مەكەمە فيليالدارىن اۋدانداردان اشۋ العاش وڭتٷستٸكتە قولعا الىنعان بولاتىن. بٸزدٸڭ جۇمىس تيٸمدٸلٸگٸمٸزدٸ ەسكەرگەن پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ قحا حاتشىلىعى وڭتٷستٸك­قازاقستاندىق تەجٸريبەنٸ رەسپۋب­ليكانىڭ باسقا ٶڭٸرلەرٸنە ەنگٸزە باستادى, – دەدٸ ول.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا جاڭا فۋنكتسيونالدى باعىتتار, اتاپ ايتقاندا: قايى­رىم­دىلىقتى ٷيلەستٸرۋ, قوعامدىق كەلٸسٸم كەڭەستەرٸ مەن انالار كەڭەستەرٸنٸڭ قىزمەتٸن جٷرگٸزۋ, مەدياتسييا جەلٸسٸن دامىتۋ مٸندەتتەرٸ جٷكتەلدٸ. وسىلاي دەپ سٶزٸن ساباقتاعان حاتشىلىق مەڭگەرۋشٸسٸ وبلىس ەكٸمٸنە جۇمىستى جانداندىرۋ باعىتىندا بٸرنەشە ۇسىنىستارىن ايتتى:

بٸرٸنشٸدەن, وبلىستاعى بارلىق مەكتەپتەر مەن ارنايى ورتا وقۋ ورىندارىندا تولەرانتتىلىق كلۋبىن قۇرۋدى ۇسىنامىز. بٸز وسى ارقىلى جاستاردىڭ بويىندا قالىپتاسقان جالاڭ پاتريوتتىق سانادان ارىلۋ جەنە تۋىنداعان مەسەلەلەردٸ قۇقىقتىق مەدەنيەت ارقىلى شەشۋ باعىتىندا جۇمىس جاسايمىز. بۇل كلۋب وقۋ ورنى – بٸلٸم بٶلٸمٸ – ەكٸم – اسسامبلەيا حاتشىلىعى قۇرىلىمى نەگٸزٸندە جۇمىس جٷرگٸزەدٸ.

ەكٸنشٸدەن, اۋدان, قالالاردا تٷرلٸ باعىتتى ۇستانعان كەڭەستەر كٶپ. بٸراق وسى كەڭەستەردٸڭ مٷشەلەرٸ ەكٸمدٸك بەلگٸلەگەن جيىن­نان باسقا كەزدەرٸ باس قوسا بەرمەيتٸنٸ بەلگٸلٸ. قوعام بەلسەندٸلەرٸنٸڭ بەيرەسمي كەز­دەسۋلەرٸن بٸر ارناعا توعىستىرۋدى قولعا الىپ, ناسيحاتتاۋدى جٶن كٶرٸپ وتىرمىز. مۇنداي باسقو­سۋلاردا بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ كٷيكٸ تٸرلٸگٸ ەمەس, جەرگٸلٸكتٸ جەردە بولىپ جاتقان وڭدى ٶزگەرٸستەر مەن جاعىمسىز جايتتار جان-جاقتى ەكشەلەنٸپ, تارازىلانادى. سونىمەن قاتار, ەل بٸرلٸگٸ مەن باۋىرمالدىلىقتى وياتۋ, داۋلاسقان تاراپتاردى تاتۋلاس­تىرۋ سىندى مەسەلەلەر دە قام­تىلادى. وسى ورايدا بٷكٸل كەڭەستٸڭ باسىن قوساتىن «كەلٸسٸم» قاۋىمداستىعىن جاساقتاپ, اۋدا­ن, قالالاردا سۇحبات الاڭىن قۇرۋدى ۇسىنامىز.

ٷشٸنشٸدەن, ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعىنا وراي ٶڭٸردەگٸ بەلسەندٸ ەتنوس ٶكٸلدەرٸنٸڭ قاتى­سۋىمەن «قازاق ەلٸنە مىڭ العىس!» تسيكلدى شاعىن بەينەروليكتەر تٷسٸرۋدٸ باستادىق. مۇندا ەر ەتنوس ٶكٸلٸ قازاق ەلٸنە كەلۋ تاريحىن ەسكە الىپ, جەرگٸلٸكتٸ حالىقتان سەزٸنگەن سىي-قۇرمەتكە العىسىن بٸلدٸرەدٸ. ەزٸرشە, روليكتەر ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر ارقىلى تاراتىلۋدا. دايىن ٶنٸمدەردٸ تەۋەلسٸزدٸك مەرەكەسٸ قارساڭىندا تەلەارنالاردان تۇراقتى كٶرسەتۋدٸ ۇسىنامىز.

تٶرتٸنشٸدەن, قحا-نىڭ جاڭا مٸندەتتەرٸنە ساي مەدياتسيياعا باسىمدىق بەرٸلگەنٸن ەسكەرٸپ, وبلىس­تىق دەڭگەيدە ارنايى مەدياتسييا ورتالىعىن اشۋدى ۇسىنامىز. وسى ارقىلى بٸز جەرگٸلٸكتٸ جەر­لەردەگٸ شيەلەنٸستەر مەن تٷسٸنٸس­پەۋشٸلٸكتەردٸ تيٸمدٸ رەتتەپ, ازا­ماتتاردىڭ قۇقىقتىق مە­دەنيە­تٸن جەتٸلدٸرەمٸز ەرٸ داۋ-جانجالداردىڭ وڭتايلى شە­شۋ ٷردٸسٸن قولداناتىن بولا­مىز. وبلىستىق اسسامبلەيا تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى مۇ­راتەلٸ قالمۇراتوۆتىڭ ۇسىنىس­تارىن وبلىس ەكٸمٸ جۇمىس بار­ىسىندا قاپەرگە الاتىندىعىن ايتتى.

سٶز رەتٸ كەلگەندە ايتا كەتەيٸك, وبلىستا 20 ەتنومەدەني بٸرلەستٸك جۇمىس ٸستەيدٸ. ولاردىڭ اۋداندار مەن قالالاردا 51 فيليالى مەن 17 جاستار قاناتى, 11 جەكسەنبٸلٸك مەكتەبٸ بار. ٶڭٸردە جىل سايىن ەر ەتنومەدەني بٸرلەستٸك ٶزٸنٸڭ تٸلٸ, مەدەنيەتٸ جەنە دەستٷرٸ كٷندەرٸن اتاپ ٶتۋدە. سونىمەن قاتار, بەلسەندٸ ەتنوس ٶكٸلدەرٸ جىل سايىن وبلىس ەكٸمٸنٸڭ «باۋىرمال» سىيلىعىمەن ماراپاتتالادى.

جانسەيٸت قانسەيٸتۇلى وسى قىز­مەتكە كەلگەنگە دەيٸن قازاقستاننىڭ تٷرٸك رەسپۋب­ليكا­سىنداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸ­لەتتٸ ەلشٸسٸ بول­عاندىعى بەلگٸلٸ. وبلىستاعى تٷرٸك ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶراعاسى لاتيپشا اسانوۆقا سٶز بەرەردە تٷرٸك تٸلٸندە ەكٸ ەلدٸڭ اراسىنداعى تۋىس­تىق بايلانىس تۋرالى ايتىپ, جۇرتتى بٸر جەلپٸندٸرٸپ الدى. وبلىستىق تٷرٸك ەتنومەدەني بٸرلەستٸگٸ ەشقاشان قايىرىمدىلىق شارالاردان باس تارتقان ەمەس. الماتى وبلىسىنىڭ قىزىلاعاش اۋىلىن جەنە قاراعاندى وبلىسىنىڭ بٸرقاتار اۋداندارىن قارعىن سۋ باسقاندا كٶمەك­كە كەلگەن تٷرٸك باۋىرلار وڭتٷستٸككە تٷركييا مەملەكەتٸنەن ينۆەستيتسييا تارتۋعا بەلسەندٸلٸك تانىتىپ كەلەدٸ.

– قازاقستانداعى ەربٸر ەتنوس – بٸزدٸڭ بايلى­عىمىز. قيىن-قىستاۋ كەزەڭدە تۋعان جەرٸنەن كٶشٸرٸلٸپ, قازاقستانعا ەكەلٸنگەن تٷرلٸ حالىق­تاردى قازاقتار تۋعانىنداي باۋىرىنا باسىپ, بارىمەن بٶلٸستٸ. ونى بٷگٸنگٸ ۇرپاق ۇمىتپايدى. ٶزدەرٸڭٸزدٸڭ باستامالارىڭىزبەن «قازاق حال­قى­نا مىڭ العىس!» مونۋمەنتٸن تۇرعىزىپ جات­قان­­دارىڭىز – جاقىندى بٸلگەندٸكتٸڭ, باۋىر­مالدىلىق پەن بٸرلٸكتٸڭ بەلگٸسٸ. شىمكەنتتە ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەرگە بەرٸلٸپ جاتقان بۇ­رىنعى «قازاقستان» كينوتەاترى وبلىستا عانا ەمەس, ەلٸمٸزدەگٸ ٸرگەلٸ عيما­راتتاردىڭ بٸرٸ. سول «ۇلت­تار دوستىعى» ٷيٸندە اتالارىمىز ايتقانداي, بٸر ٷيدٸڭ بالاسىنداي, بٸر قولدىڭ سالاسىنداي ىن­تىماققا, بٸرلٸككە قىزمەت ەتە بەرٸڭٸزدەر. ٶيتكەنٸ, بٸزدٸ بٸر ماقسات, بٸر مٷددە توعىستىرادى. بەرٸمٸز ەلباسىنىڭ تٶڭٸرەگٸندە توپتاسىپ, «مەڭگٸلٸك ەل» يدەياسىن جٷزەگە اسىرىپ, ەلەمدەگٸ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ەل­دەر­­دٸڭ قاتارىنان تابىلايىق, – دەدٸ جيىندى قو­رىتىندىلاعان وبلىس ەكٸمٸ.

باقتييار تايجان,

«ەگەمەن قازاقستان»

شىمكەنت