بٸز بالا كەزٸمٸزدە ەكەمٸز ٷيدە وتىرۋدى بٸلمەيتٸن. بٸراق اپتادا بٸر كٷن ٷيدە بولاتىن. ونى دەمالىس كٷن دەپ ويلاساڭىز قاتەلەسەسٸز, ٶيتكەنٸ شوپانداردا دەمالىس كٷنٸ دەگەن مٷلدە بولمايدى. ەيتەۋ ەكەمٸز ٷيدە بولىپ, جانۋار اتى ارقا جازىپ تىنىعىپ قالاتۇعىن. اتىن ەرتتەپ اتتانىپ كەتسەداعى, كەش باتقانىنا, تٷن باسقانىنا قاراماي ٷيگە قوناعا كەلەتٸنٸ تاعى بار ەدٸ. ويعا شٶپكە ەكٸ اپتاعا كەتەتٸنٸ باسقا ەڭگٸمە. كەيٸن ەس بٸلگەن سوڭ تٷسٸنگەنٸمٸز ول «ەكٸنشٸ كٷن» بولىپ شىقتى. بٷگٸن سەتسٸز كٷن دەپ ٷيدە بولاتىن, بٸزدٸڭ ٷيگە سىرتتان دا ادامدار كەلمەيتٸن. ولاردا ٷيلەرٸن دە شىعار. دالا زاڭى سولاي شىعار كٸم بٸلسٸن...
ايتايىن دەگەنٸم, وسى اپتانىڭ اتاۋلارىنىڭ نەگە قازاقشا اتاۋلارى جوق? بٸلەتٸن قازاقشا اپتا كٷندەرٸنٸڭ اتاۋى: بٸرٸنشٸ, ەكٸنشٸ, ٷشٸنشٸ, تٶرتٸنشٸ, بەسٸنشٸ, التىنشى جەنە جەتٸنشٸ كٷندەر. مٸنە, تاماشا, بۇعان داۋىم دا جوق.
مەنٸڭ داۋىم: دٷيسەنبٸ, سەيسەنبٸ, سەرسەنبٸ, بەيسەنبٸ, جۇما, سەنبٸ جەنە جەكسەنبٸ كٷندەرٸنە. بۇلاردى قاشان ٷيرەنگەنٸم ەسٸمدە جوق, بٸراق بٸر بٸلەرٸم ٶتە كەش ٷيرەندٸم. ٶتە كٶپ قاتەلەسكەنٸم دە ناقتى ەسٸمدە. بۇرىنعى بٸرٸنشٸ, ەكٸنشٸ ەرٸ ٷشٸنشٸم قايتا ارتىق بولىپ تۇراتىن. ەلٸ دە سول ويدامىن. سونداي-اق بۇل كٷندەر بٸزگە پارسى تٸلٸنەن ەنگەندٸگٸن ٷلكەندەر دەرلٸك بٸلەمٸز. تەۋبا, تەۋەلسٸز ەلمٸز ەندٸ نەگە قازاقشا اپتا كٷندەرٸنٸڭ اتاۋلارى بولماسقا... قازاقشا بولسا قانداي تاماشا بولار ەدٸ. باستا ايتقانىمداي بٸرٸنشٸ, ەكٸنشٸ ەرٸ ٷشٸنشٸ ت.ب. اتاۋلارى اتالا بەرسە سٶز جوق. ٶزگەرتۋ قاجەت بولسا «تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ» 25 جىلدىعىنا وراي ٶزگەرتۋ كەرەك پە ەدٸ. مەنٸڭ دە ازامات رەتٸندە ۇسىنىسىم بار. ونى كەيبٸر ەلدەردٸڭ اپتا اتاۋلارىن اتاعان سوڭ ۇسىنارمىن.
اعىلشىنشا:
Monday, Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday, Saturday, Sunday.
ورىسشا:
پونەدەلنيك, ۆتورنيك,سرەدا, چەتۆەرگ, پياتنيتسا, سۋببوتا, ۆوسكرەسەنە.
تٷرٸكشە:
پازارتەسٸ, سالى, شارشامبا, پەرشەمبە, جۇما, جۇمارتەسٸ, پازار.
تٷرٸكشەگە دە پارسى اراب تٸلدەرٸنەن بٸر ەكٸ اتاۋ ەنگەندٸگٸن كٶرٸپ وتىرسىزدار.
بٸزدٸڭ بٸرٸنشٸ, ەكٸنشٸ ەرٸ ٷشٸنشٸمٸزگە ەڭ سەيكەس كەلەتٸن اراب اپتا اتاۋلارى. بٸراق ولاردىڭ اپتالىق كٷن رەتٸ مٷلدە ٶزگەشەلەۋ.
اراپشا: ياۋمٷل ەحاد (جەتٸنشٸ), ياۋمٷل يسنەين (بٸرٸنشٸ), ياۋمٷس سٷلەسەە (ەكٸنشٸ), ياۋمٷل ەربيعە (ٷشٸنشٸ), ياۋمٷل حاميس (تٶرتٸنشٸ) ياۋمٷل جۇمعە (بەسٸنشٸ) ياۋمٷس سەبت (التىنشى)
اپتا اتاۋلارىن اتاپ پايدالانۋ ساتۋرن, كٷن, اي, مارس, يۋپيتەر, شولپان, مەركۋريي سيياقتى 7 اسپان دەنەسٸنٸڭ بەلگٸلٸ بولۋىنا بايلانىستى پايدا بولدى دەلٸنەدٸ. وسى دەنەلەردٸ اپتا كٷنٸمەن اتايتىن ەل موڭعولييا. ولارعا تيبەتتەردەن كەلگەن بولار. داۆاا (اي), مياگمار (مارس), بااسان (شولپان), بيامبا (ساتۋرن) جەنە ت.ب.-لار
جەتٸ تٷس, جەتٸ نوتا سىقىلدى جەتٸ كٷن دە ۇلى جاراتۋشىنىڭ سىيلىعى. اتام قازاق وسىعان ۇقساتىپ جەتٸ اتا, جەتٸ قازىنانى قالىپتاستىرعان جوق پا. سوندىقتان قازاقي اتاۋلارى بولسا دەگەن وي مەنٸ, بٸزدەگٸ اتاۋلاردىڭ پارسىشا ەكەنٸن بٸلگەننەن كەيٸن باستالعان ەدٸ. وسىنى كەي باۋىرلارىما دا اقتارعان بولاتىنمىن. جەتٸ اسپان دەنەسٸن قولدانباي-اق قويالىق, تٶل اتاۋ بولسا دەگەن ارمان. جوعارى دا ايتىلعانداي بٸرٸنشٸ, ەكٸنشٸ ەرٸ ٷشٸنشٸمٸز ٶتە تاماشا. ال قايتكەن كٷندە اتاۋ قوسار بولساق مەنٸڭ ۇسىنىسىم, ەر قازاقتىڭ جانىنداي جاقسى كٶرٸپ سٷيەتٸن «جىلقى» اتاۋلارىن اتار ەدٸم.
مىسالى:
بٸرٸنشٸ كٷن – قۇلىن
ەكٸنشٸ كٷن – تاي
ٷشٸنشٸ كٷن – قۇنان
تٶرتٸنشٸ كٷن – دٶنەن
بەسٸنشٸ كٷن – بەستٸ
التىنشى كٷن – ات
جەتٸنشٸ كٷن – ازات (ازاتتىققا وراي) ازات كٷنٸ اتاۋى دا قولدانىستا بار ەكەنٸدە قاپەرلەرٸڭٸزدە بولار.
جە, باسقاسىن قارىق قىلىپ, وسى قالدى ما نەمەسە كٸرمە سٶزدٸڭ بارلىعىن ٶزگەرتۋ مٷمكٸن بە دەۋشٸلەر دە تابىلار. ول ەمەس مەسەلە, جاتتاعان, اتاعان ەربٸر سٶزٸمٸزبەن اتاۋلارىمىز سانامىزدىڭ تٷبٸنە سٸڭٸسسە نۇر ٷستٸنە نۇر بولماق. سول ٷشٸن دە مەنٸڭ تاڭداۋىم جىلقى اتاۋلارىنا وداقتاستى.
جاراتۋشى جالعىز يەم ەل جۇرتىمدى باياندى ەتە كٶر!
«ەبۋ بەكٸر سىددىق مەدرەسە كوللەدج»ٸنٸڭ ۇستازى
ەبدٸكەرٸم بەرٸكباي گەرمانوعلى
.jpg)