فوتو: Pexels.com
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت تۋريزم جەنە سپورت مينيسترلٸگٸمەن بٸرلەسٸپ سپورتتى قارجىلاندىرۋ سالاسىنداعى جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸنە سىرتقى تالداۋ جٷرگٸزدٸ. ونىڭ نەتيجەسٸ شىقتى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ۆەدومستۆو مەلٸمەتٸنشە, نەتيجەلەر وتاندىق سپورتتىڭ دامۋىنا جەنە ەلەمدٸك سپورت ارەناسىندا جوعارى كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزۋگە كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن جٷيەلٸ جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸنٸڭ بار ەكەنٸن ايعاقتاپ وتىر.
"تەك سوڭعى 6 جىلدا سپورت سالاسىن قارجىلاندىرۋ شامامەن 1,4 تريلليون تەڭگەنٸ قۇرادى (2018 ج. – 165 ملرد تەڭگە, 2019 ج. – 204 ملرد تەڭگە, 2020 ج. – 177 ملرد تەڭگە, 2021 ج. – 223 ملرد تەڭگە, 2022 ج. – 296 ملرد تەڭگە, 2023 ج. – 340 ملرد تەڭگە). بيۋدجەتتەن اعىمداعى جەنە الداعى ەكٸ جىلعا تاعى 1,3 تريلليون تەڭگە بٶلۋ جوسپارلانعان.
قازاقستاندىق سپورتقا جوعارى جەتٸستٸكتەردٸڭ اقشالاي «قۇيىلۋ» كٶلەمٸ وسى ماقساتتارعا بٶلٸنەتٸن ورتالىق ازييا جەنە الىس شەت ەلدەردٸڭ (كانادا, نورۆەگييا, نيدەرلاندى) بيۋدجەتتەرٸنەن بٸرنەشە ەسە ارتىق. سونىمەن قاتار, قازاقستان وليمپيادا ويىندارى بويىنشا مەدالدىق ەسەپتە (2020 ج. – 83 ورىن (8 – قولا), 2022 ج. – 0 مەدال, 2024 ج. – 43 ورىن (1 – التىن, 3 – كٷمٸس, 3 – قولا) جەنە دٷنيەجٷزٸلٸك سپورت رەيتينگٸندە (2014 ج. – 25 ورىن,2018 ج. – 47 ورىن, 2023 ج. - 42 ورىن) تٶمەنگٸ ورىنداردا", - دەلٸنگەن حاباردا.
سەبەپتەردٸڭ بٸرٸ رەتٸندە مەملەكەتتٸك قاراجاتتى ۇتىمسىز جۇمساۋعا جەنە جىمقىرۋعا ىقپال ەتەتٸن جٷيەلٸ جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸ نەگٸز بولىپ وتىرعانى ايتىلادى.
ۆەدومستۆو ٶكٸلدەرٸ قارجىلاندىرۋدا تەڭگەرٸمسٸزدٸكتٸ سىناعان. وتاندىق سپورتتى دامىتۋدىڭ قولدانىستاعى ساياساتى وتاندىق سپورتشىلاردى تيٸمدٸ دايارلاۋعا باعىتتالماعان.
"شەتەلدٸك ويىنشىلاردى ناتۋراليزاتسييالاۋ ارقىلى قول جەتكٸزٸلگەن قىسقا مەرزٸمدٸ جەتٸستٸكتەرگە نازار اۋدارىلادى, ال جەكە سپورتتىق كادرلاردى دامىتۋ بويىنشا جٷيەلٸ جۇمىس جەتكٸلٸكسٸز بولىپ وتىر. تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى قازاقستان وليمپيادالىق سپورت تٷرلەرٸنە 126 شەتەلدٸكتٸ ساتىپ الدى, ولاردىڭ ەرقايسىسى كەيٸننەن ٶز ەلٸنە ورالدى. كٶبٸنەسە ٶز تالانتتارىن تەربيەلەۋدٸڭ ورنىنا اقشا باسقا ەلدەردٸڭ ويىنشىلارىنا جۇمسالادى. بۇل سپورتتى قارجىلاندىرۋداعى ايقىن تەڭگەرٸمسٸزدٸكپەن راستالادى", - دەيدٸ ۆەدومستۆو ٶكٸلدەرٸ.
مەسەلەن, قازاقستاننىڭ بۇقارالىق سپورتقا جۇمساعان شىعىستارى جوعارى جەتٸستٸكتەر سپورتىنا قاراعاندا 9 ەسە از (35 ملرد تەڭگەگە قارسى 340 ملرد تەڭگە).
سپورتتا نەعۇرلىم تابىستى شەت ەلدەردە جوعارى جەتٸستٸكتەر سپورتىنىڭ نەگٸزٸ بولىپ تابىلاتىن بۇقارالىق سپورتتى قولداۋعا باسىمدىق بەرٸلەدٸ.
مىسالى, حالقى از نيدەرلاندىدا (17,8 ميلليون) بۇقارالىق سپورتقا جۇمسالاتىن شىعىندار كەسٸبي سپورتقا (246 ميلليون دوللار) قاراعاندا 2 ەسە كٶپ (497 ميلليون دوللار). سونىمەن قاتار, بۇل ەلدٸڭ سپورتشىلارى وليمپيادا ويىندارىندا جوعارى نەتيجە كٶرسەتٸپ جاتىر.
نيدەرلاندىمەن سالىستىرعاندا قازاقستان جوعارى جەتٸستٸكتەر سپورتىنا 3 ەسە كٶپ, ال بۇقارالىق سپورتقا 7 ەسە از جۇمسايدى.
فورمالدىق كٶرسەتكٸشتەر. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتى دامىتۋدىڭ 2023 – 2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىنا ەنگٸزٸلگەن بۇقارالىق سپورت تٷرلەرٸن دامىتۋ كٶرسەتكٸشتەرٸ فورمالدى سيپاتقا يە.
مىسالى ەكٸمدٸكتەر جىل سايىن 20 مىڭنان استام سپورتتىق-بۇقارالىق ٸس-شارا, كٷنٸنە ورتا ەسەپپەن 3 ٸس-شارا ٶتكٸزۋٸ تيٸس.
سپورتتىق عيماراتتار مەن نىسانداردا, سونداي-اق اشىق جەرلەردە ٶتكٸزٸلەتٸن ٸس-شارالار وسى ٸس-شارالاردا ەكٸ جٷز جەنە ودان دا كٶپ كٶرەرمەننٸڭ بٸر مەزگٸلدە بولۋىن بولجايتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, كٶرسەتكٸش انىق كٶتەرٸلگەن ("دەنە شىنىقتىرۋ تۋرالى" زاڭنىڭ 1-بابىنىڭ 40-1-تارماعى).
بۇلىڭعىر باسىمدىقتار. جوعارى جەتٸستٸكتەر سپورتىندا باسىم سپورت تٷرلەرٸنٸڭ بولماۋىنا بايلانىستى تانىمال ەمەس جەنە نەتيجەسٸز سپورت تٷرلەرٸ قارجىلاندىرىلادى.
2023 جىلى سپورتتىڭ 31 تٷرٸنەن بٸردە-بٸر مەدال جوق. 2024 جىلى قارجىلاندىرىلاتىن باعىتتاردىڭ سانى 141 تٷرگە دەيٸن ٶستٸ.
مەسەلەن, جازعى وليمپيادالىق سپورت تٷرلەرٸ بويىنشا قازاقستان 44 تٷردٸ, قىسقى سپورت تٷرلەرٸ بويىنشا – 13 تٷردٸ دامىتادى. جوعارى جەتٸستٸكتەر سپورتىنىڭ قارجىلاندىرىلاتىن باعىتتارىنىڭ شامامەن 60%-ى وليمپيادالىق ەمەس باعىتتارعا جاتادى - 84 (141-دەن). جىل سايىن بۇل تٷرلەردٸ دامىتۋعا – 18 ملرد تەڭگە جۇمسالادى (2023 جىلى وليمپيادالىق تٷرلەرگە – 296 ملرد تەڭگە, وليمپيادالىق ەمەس تٷرلەرگە - 18, ٶزگە شىعىستارعا - 11 ملرد تەڭگە).شەتەلدە سپورتتىڭ «نٷكتەلٸك» باعىتتارىنا باسىمدىق بەرٸلەدٸ (ۇلىبريتانييادا جازعى وليمپيادا ويىندارىنىڭ 19 تٷرٸ, گەرمانييادا – 18, اۋسترالييادا – 12).
قازٸرگٸ زامانعى سپورت نىساندارىنىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ سپورتشىلاردى ساپالى دايارلاۋ مٷمكٸندٸگٸن شەكتەيدٸ, دەيدٸ انتيكور ٶكٸلدەرٸ. بۇل ەسٸرەسە سپورتتىق نىساندار جيٸ قول جەتٸمدٸ ەمەس نەمەسە قاناعاتتانارلىقسىز جاعدايدا بولاتىن ايماقتاردا بايقالادى ەكەن.
سونىمەن قاتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتى دامىتۋدىڭ 2023 – 2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى كەدٸمگٸ جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر جولدارى مەن ۆەلوسيپەد جولدارىنىڭ تاپشىلىعىنا باعىتتالعان.
ال ەلٸمٸز بويىنشا 374,2 مىڭ م2 جابىق سپورت عيماراتتارىنىڭ, 376,4 مىڭ م2 باسسەيندەردٸڭ تاپشىلىعى بايقالادى (الماتى, استانا, تٷركٸستان جەنە الماتى وبلىستارىنداعى ەڭ ٷلكەن تاپشىلىق).
سپورت كەشەندەرٸ مەن فۋتبول اكادەمييالارىن سالۋدىڭ ورنىنا سپورتتىق ۇيىمدار لەگيونەرلەردٸ ۇستاۋعا كٶپ اقشا جۇمساعان.
مىسالى ەڭ قىمبات "استانا" فك (2018-2023 جىلدارى 50 ملرد تەڭگە, قۇرىلتايشىسى – سپورت جەنە دەنە شىنىقتىرۋ ٸستەرٸ كوميتەتٸنٸڭ "قازسپورتينۆەست" اق "تۋريزم جەنە سپورت يندۋستريياسىن قولداۋ قورى" كورپوراتيۆتٸك قورى جەنە ۇوك) ٶزٸنٸڭ فۋتبول اكادەميياسى مەن ينفراقۇرىلىمىنا يە ەمەس.
6 جىل ٸشٸندە (2018-2023 جج.) كلۋب فۋتبول الاڭدارى مەن ٷي-جايلاردى جالعا الۋعا 1,4 ملرد تەڭگە جۇمسادى.
حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسۋ ٷشٸن سپورتشىلاردى اشىق ٸرٸكتەۋدٸڭ بولماۋى. جوعارى جەتٸستٸكتەر سپورت سالاسىندا پروتسەستەردٸ تسيفرلاندىرۋ مٷلدەم جوق. 2020 جىلى ە-sport ۇلتتىق تسيفرلىق پلاتفورماسىن ەنگٸزۋگە جوسپارلانعان ەزٸرلەۋ جٷرگٸزٸلگەن جوق.
نەتيجەسٸندە بەيٸندٸ مينيسترلٸك قازاقستاندىق سپورتتىڭ جاي-كٷيٸ تۋرالى تولىق دەرەكتەردٸ بٸلمەيدٸ, جٷلدەگەرلەردٸڭ, سپورت عيماراتتارىنىڭ, سپورت سەكتسييالارى مەن جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ بٸرىڭعاي ەسەبٸن جٷرگٸزبەيدٸ.
تسيفرلاندىرۋدىڭ بولماۋى جالعان سپورتشىلارعا سپورتتىق اتاقتار بەرۋگە, جارىستارعا قاتىسۋ ٷشٸن سپورتشىلاردى اشىق ەمەس جەنە سۋبەكتيۆتٸ ٸرٸكتەۋگە ىقپال ەتەدٸ.
اتالعان فاكتورلاردىڭ سالدارىنان مۇنداي جاعداي ٷلەستەس جەتكٸزۋشٸلەردٸ ٸرٸكتەۋمەن, وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى مەن سپورت وبەكتٸلەرٸن جالعا الۋدىڭ جالعاندىعىمەن, لەگيونەرلەرگە ەڭبەكاقىنى اسىرا باعالاۋمەن, قوسارلانعان قارجىلاندىرۋمەن ۇشتاسقان بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ باقىلاۋسىز يگەرٸلۋٸنە الىپ كەلدٸ.
"تالداۋ قورىتىندىسى بويىنشا سپورتتى دامىتۋ باسىمدىقتارىن قايتا قاراۋ, بۇقارالىق جەنە بالالار سپورتىنا بيۋدجەتتٸ ۇلعايتۋ, قارجىلاندىرۋدى ورتالىقتاندىرۋ, ٶز ينفراقۇرىلىمىن جەنە بالالار اكادەمييالارىن دامىتۋ, سونداي-اق تسيفرلاندىرۋدى ەنگٸزۋ بويىنشا ۇسىنىمدار ەنگٸزٸلدٸ", - دەيدٸ انتيكور ٶكٸلدەرٸ.
