الاش بالاسى ٷشٸن شىڭعىس حاننىڭ ۇلى جوشى نەگٸزٸن سالعان, ال باتۋ حان قابىراعاسىن قالاعان التىن وردانىڭ ورنى بٶلەك.
سايىپ كەلگەندە, يسٸ قازاق - ەلەمگە ايان سول وردانىڭ مۇراگەرٸ. جالپى, شىڭعىس قاعاننىڭ ۇلى مەن نەمەرەلەرٸ تۇرعىزعان, ەلەمنٸڭ جارتىسىنا ٶز ەمٸرٸن جٷرگٸزگەن التىن وردا جٶنٸندە ەڭگٸمە كٶپ. تالاي دٷر دٷنيەلەرگە نەگٸز بولدى, ٶزەگٸ اتاندى. التى ميلليون شارشى شاقىرىم جەردە (بٷگٸنگٸ رەسەي, ۋكراينا, مولدوۆا, قازاقستان جەنە كاپ تاۋىندا) قونىس تەپكەن, ەكٸ جارىم عاسىر ٶمٸر سٷرگەن التىن وردا تالايدى دەرگەيٸنە كٶشٸردٸ. قۇدٸرەتتٸ قاعاناتقا اينالدى. دٷنيە تاريحىندا التىن وردا دەگەن اتى قالدى. سول وردانىڭ ورنىنا تۋ تٸككەن, شاڭىراق كٶتەرگەن بٸز – قازاق. سوندىقتان ونىڭ ناقتى مۇراگەرٸ بٸز – الاش جۇرتى. بٸراق سٶز جٷزٸندە التىن وردانىڭ مۇراگەرٸمٸز دەپ ٶزٸمٸزدٸ اتاعانىمىزبەن, سوعان ساي ەشقانداي قام-قارەكەت جاساعان ەمەسپٸز. كەرٸسٸنشە, وسى اتاقتى وردانىڭ بٸر عانا بٶلشەگٸ رەتٸندە عانا تانىلعان تاتارلار ۇلى وردانىڭ 750 جىلدىعىن تويلاعالى جاتقان كٶرٸنەدٸ. بۇل جٶنٸندە ٶزٸنٸڭ فەيسبۋكتاعى پاراقشاسىندا امانعالي ەبۋوۆ بىلاي دەپ جازادى: «قازاقتىڭ رۋحسىزدانىپ, ٶتكەنٸنەن جەرٸپ, ەل بولۋدان قالىپ بارا جاتقانىن كٶرشٸلەرٸمٸز پايدالانىپ داڭقتى ٶتكەنٸمٸزدٸ يەلەنۋدە. موعولداردىڭ يمپەريياسىن قۇرعان شىڭعىس حاندى بەرتٸندە «موڭعول» دەگەن اتاۋدى يەلەنگەن قازٸرگٸ موڭعوليياداعى حالىق الدى, ال تٷبٸ بۇلعارلار بولىپ كەلەتٸن, بەرتٸندە عانا «تاتار» اتاۋىن العان قازٸرگٸ تاتارستان – التىن وردانىڭ مۇراگەرلٸگٸن تارتىپ الماق».
شىندىعى سول, قازٸر ٶتكەن تاريحتى قايتا قازىپ, ۇلى تۇلعالاردى, ۇلى يمپەرييالاردى ٶزٸنە تارتىپ جاتقان جۇرت كٶپ. ەر ۇلت ٶزٸن ٶزگەگە كٶرسەتۋ ٷشٸن, ماقتانىش ٷشٸن «مٸنە, بٸزدٸڭ جٷرٸپ ٶتكەن تاريح. بٸز قانداي ۇلى ۇلت بولعانبىز» دەگەن لەپەس ايتقىسى كەلەدٸ. دۇرىس-اق. مەسەلەن, ٶزبەكتەر اقساق تەمٸردٸ «جەكە مەنشٸكتەپ» الدى. مونعولدار ٷش قايناسا سورپاسى قوسىلمايتىن, تەك تٷركٸ جۇرتىنا تيەسەلٸ ۇلى قاعان شىڭعىستى «اتا-بابامىز» دەپ يەلەنٸپ كەتتٸ. تاريحقا شىڭعىس حان «مۇڭعىل» بولىپ ەندٸ. ەندٸ كەلٸپ تاتارلار «التىن وردانىڭ مۇراگەرٸ بٸزبٸز» دەمەك. التىن وردانىڭ قابىرعاسىن قالاعان جوشى مەن ونىڭ ۇلى باتۋ حاندى دا كٶپ ۇزاماي «تاتار» دەپ تانۋى مٷمكٸن. ال بٸز ساقالىمىزدى سيپاپ, بٸر شەتتە قالا بەرەتٸن سيياقتىمىز…
اينۇر قازىكەنوۆا
.jpg)