فوتو: Livesurf
Ult.kz-تە جيھانكەز جۋرناليست دينارا بولاتتىڭ ٶزگە پايىمىەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸڭ تٷر-تٷرٸن بەلسەندٸ قولداناتىن ەلمٸز. قاراپايىم جاسٶسپٸرٸمدەر مەن ٷيدە وتىرعان انادان باستاپ, تٷرلٸ مامان, ەكسپەرتتەردٸڭ قوعامداعى جاعدايلارعا قاتىستى كٶزقاراسى مەن جەكە تۇلعالىق, وتباسىلىق احۋال, ماقساتتارىن كٶپتٸڭ الدىنا سەنٸپ تاپسىراتىن ٷلكەن ۆيرتۋالدى ورتا قالىپتاستى. كٶپ ادام ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى تۇلعا رەتٸندە ٶسٸپ, پٸكٸر الماسىپ, بٸر باعىتتاعى ٶزٸنە جاقىن ورتا تاۋىپ جاتسا, ەندٸ بٸرٸ كٶپكە اشىلعان بويى تانىمايتىن ادامداردىڭ ورىنسىز پٸكٸرلەرٸنەن جارالانىپ جٷر.
تسيفرلىق تٶزٸمدٸلٸك
ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە سان ميلليون, ميلليارد ادام وتىرادى. ولار ‒ تٷرلٸ ۇلت, تٸل, دٸن ٶكٸلدەرٸ. ودان بٶلەك ەركٸمدە ٶز بولمىسىنا ساي ٶز ۇستانىمى, ٶمٸر سٷرۋ ستاندارتى, سەيكەس كٶزقاراسى بار.
تسيفرلىق تٶزٸمدٸلٸك ‒ سول ەرتٷرلٸ ۇستانىمداعى ادامداردىڭ تاڭداۋىنا, شەشٸمٸنە قۇرمەتپەن قاراۋ. ەسٸرەسە ۇلتتىق, نەسٸلدٸك, دٸني ەرەكشەلٸكتەرٸنە بايلانىستى كەلەكە ەتپەۋ, كەمسٸتپەۋ, ٶزٸمٸزدٸ بيٸك قويىپ, ٶزگەنٸ قۇنسىزداندىرماۋ جاتادى.
تسيفرلىق ەمپاتييا
تٷرلٸ پلاتفورمالاردا ٶزٸنٸڭ پٸكٸرٸ مەن سەزٸمٸن, ۇستانىمىن تانىستىرىپ نەمەسە بەلگٸلٸ بٸر باعىتتا تانىمدىق, ەكسپەرتتٸك مەلٸمەت بەرٸپ جاتقان ادامعا قۇرمەتپەن قاراۋ ماڭىزدى. ونىڭ تٷرلٸ كٷي, سەزٸمدە جازىپ جاتقانىن, باستىسى ٸزگٸ ماقساتتا اقپاراتتاندىرىپ تۇرعانىن تٷسٸنۋگە تىرىسۋ ‒ سٸزدٸڭ ادامگەرشٸلٸگٸڭٸزدٸڭ, ادامزاتقا جاناشىرلىق نيەتپەن قارايتىنىڭىزدىڭ ايعاعى. بلوگ جٷرگٸزٸپ وتىرعان ادامنىڭ جاعدايىنا ساي قولىڭىزدان كەلگەنشە قولداۋ كٶرسەتۋ.
ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ باستى قولداۋ ‒ لايك باسۋ مەن جاعدايعا قاتىستى وڭ پٸكٸر قالدىرۋ. ادامدى ورىنسىز سىناپ, تٶمەن تٷسٸرٸپ جاتقان كەزدە كيبەربۋللينگكە قاتىسپاۋ نەمەسە جاقتاپ پٸكٸر جازۋدىڭ ٶزٸ ٷلكەن كٶمەك.
ورىنسىز سىن
ادامنىڭ ٶزٸ, ۇستانىمى, جەكە شەشٸمدەرٸ سٸزگە عانا ۇناماي تۇرعاندىقتان وعان جاعىمسىز پٸكٸر قالدىرۋ ‒ ورىنسىز سىن. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ‒ سىن بار, سىننان بٶلەك ‒ حەيت بار. ەدەتتە جٷيەلٸ, ورىندى سىن جالپى ادامي نورمالارعا, عىلىمي دەلەلدەرگە سٷيەنٸپ, بلوگ جٷرگٸزۋشٸنٸ ەلٸ دە دامۋعا يتەرمەلەپ, ەدەپتٸ تٷردە جازىلادى. ال جەكە جەككٶرۋشٸلٸك بايقالاتىن, ەموتسييامەن ەدەپسٸز جازىلعان ورىنسىز سىن حەيت سانالادى. مۇندايدا ٸشكٸ مەدەنيەتتٸڭ بيٸكتٸگٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە وقىپ, كٶرٸپ وتىرعانىڭىز ادامنىڭ ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸندەي, تەرٸس باعىتتا تەربيە بەرەتٸندەي كەسەل بولماسا, بولماشى پٸكٸرلەرمەن ٸشتەي كەلٸسپەسەڭٸز دە كٶپتٸڭ كٶزٸنشە ول ادامدى سىناماي, ٷندەمەي قالۋ سابىرلىعىنان شىعادى.
پايىم
قازٸرگٸ تاڭدا سىرتتاي باقىلاپ وتىرعان ادامعا ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ەر قولدانۋشىسىنىڭ سول ورتاداعى ەرەكەتٸ ارقىلى ونىڭ شىنايى ادامي بولمىسىنان وڭاي حابار بەرەدٸ. ادامنىڭ قانداي كونتەنتپەن بٶلٸسەتٸندٸگٸ ونىڭ قىزىعۋشىلىعىن, ادامگەرشٸلٸك دەڭگەيٸ مەن ٶمٸرلٸك باعىت-باعدارىن كٶرسەتەدٸ. سونداي-اق ونى وقىپ, كٶرٸپ وتىرعان قولدانۋشىنىڭ تٷرلٸ جاعدايعا رەاكتسيياسى, پٸكٸر قالدىرۋى, پٸكٸر جازعانداعى سٶز ساپتاۋى مەن ەدەبٸ ونىڭ ينتەللەكتۋالدىق جەنە پسيحولوگييالىق جاي-كٷيٸن بەينەلەيدٸ.
ەرينە ەلەۋمەتتٸك جەلٸ بٸزگە اتا بابادان قالعان كەسٸپ, مۇرا ەمەس. ونىڭ تٸلٸن, مەدەنيەتٸن ەندٸ ٷيرەنٸپ كەلەمٸز. الايدا مەديا ەتيكا مەن تسيفرلىق مەدەنيەتٸمٸز دۇرىس بولسا بٸر بٸرٸمٸز ٷشٸن كٶپ نەرسە ٷيرەنەتٸن, شىعارماشىلىققا شابىت سىيلاپ, جاسامپازدىعىمىزدى دامىتاتىن ەدەمٸ ورتا بولار ەدٸ.