ەلەمدٸك بەسەكەگە قابٸلەتتٸ بولۋدىڭ العىشارتى

بٸزدٸڭ جەكە ينۆەستيتسييالار مەن جەكە مەنشٸكتٸك نارىق جٷيەسٸ ەكونوميكالىق ٶسۋگە ۇمتىلىستا ٶز قۇندىلىعىن دەلەلدەي الدى. بۇل ۇلتتاردى ۇلى ەتٸپ, كومپانييالاردى ترانسۇلتتىق كورپوراتسييالارعا اينالدىردى جەنە بارلىق ەلەمدەگٸ ميلليونداعان ادامدار ٷشٸن تەڭدەسسٸز ٶمٸر دەڭگەيٸ مەن ەلەۋمەتتٸك دامۋدى قامتاماسىز ەتتٸ.

سونىمەن قاتار, ەلەمدەگٸ ورتا كلاستىڭ ٶسۋٸنە قاراماستان, كاپيتاليزم ٶتە بايلار مەن ٶتە كەدەيلەر اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى ەلەۋلٸ تٷردە ۇلعايتتى. بۇل تەك ۇلعايا بەرەتٸن فەنومەن. جەنە دە بٸز كليماتتىق ٸرٸ ٶزگەرٸستەر قارساڭىندا تۇرمىز, دٷنيەجٷزٸ حالقى تابيعي رەسۋرستاردى كٶپتەپ تۇتىنادى, ال ۋربانيزاتسييا بۇرىنعىدان تەزٸرەك ٶسۋدە.

بٸزدٸڭ كاپيتاليستٸك مودەلٸمٸز تۇراقتى جەنە ەدٸل ەكونوميكالىق مودەلگە تٷرلەندٸرٸلۋٸ تيٸس. قازٸرگٸ كەزدە بارلىق يندۋسترييا مەن ەلدٸڭ ەكونوميكاسى تەحنولوگييالىق ٶزگەرٸستەرگە بەيٸم. وسى ٶزگەرٸستەر كاپيتاليزمدى اسا ينكليۋزيۆتٸ جەنە تۇراقتى نىشانعا تٷرلەندٸرٸپ, دامىعان جەنە دامىپ كەلە جاتقان ەكونوميكالار ٷشٸن باسىمدىلىقتى قامتاماسىز ەتٸپ, جىلدامداتىلعان ينكليۋزيۆتٸك ٶسۋٸنە ىقپال ەتە الادى ما?

تاريح كٶرسەتكەندەي, جاھاندانۋدى قۇرايتىن ٷش بٶلشەكتٸڭ (ساۋدا, كاپيتال جەنە ادامدار) ٶزارا قارىم-قاتىناسى ٶسۋ مەن ەل-اۋقاتتىلىققا ەسەر ەتە وتىرىپ, وڭ جەنە تەرٸس سالدارىن تۋدىرا الادى. اتاپ كٶرسەتٸلگەن كەلەڭسٸز جاعدايلاردان بٷگٸنگٸ تاڭدا قالاي قاشىپ قۇتىلۋعا بولادى? وسى وتىرىستا كپيتاليزمدٸ اسا ينكليۋزيۆتٸ جەنە تۇراقتى فورماعا تٷرلەندٸرۋ ٷشٸن تەحنولوگييالىق ٶزگەرٸستەر ەلەم مەن جاھاندى ەكونوميكاعا, ەڭبەك نارىعىنا, ەنەرگەتيكالىق سەكتورعا, بيزنەس-ستراتەگيياعا, ساۋدا مەن كليماتقا قالاي ەسەر ەتەتٸنٸ تۋرالى ٸرگەلٸ مەسەلەلەر قارالاتىن بولادى.

قازاقستان مەن ورتا ازييا ەلدەرٸ ٶزدەرٸنٸڭ تۇراقتى ۇزاق مەرزٸمدٸ ٶسۋ ماقساتىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرىپ, ونىڭ ەلەمدٸك باعالاردىڭ قۇبىلمالىلىق ەسەرٸنە بەيٸم تابيعي رەسۋرستاردان ونىڭ تەۋەلدٸلٸگٸن تٶمەندەتۋٸ تيٸس. ٶڭٸرلٸك ەكونوميكالار اسا جوعارى ٶنٸمدٸلٸك پەن ٶز ەكونوميكاسىنىڭ ەرتٷرلٸلٸگٸن جەنە ٷنەمٸ اۋىسىپ تۇراتىن سىرتقى ورتاداعى جەتكٸلٸكتٸ بەيٸمدٸلٸك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن كٶپتەگەن شاقىرۋلاردى شەشۋٸ تيٸس. وسى ەكونوميكالىق تٷرلەندٸرۋدٸڭ كەلەسٸ كەزەڭٸ رەفورمانى جالعاستىرۋدى جەنە مىنا باستى مەسەلەلەرگە ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەدٸ:

• ورتالىق ازييا جەنە قازاقستان پەرسپەكتيۆالارى: ەكونوميكالىق, قارجىلىق جەنە ساياسي ٶزگەرٸستەر

• يننوۆاتسييالىق ەكوجٷيە, ەرتاراپتاندىرۋ, جەكەشەلەندٸرۋ, ساۋدا, بيزنەس جەنە ينفراقۇرىلىم ٶسٸمٸ

• ورتالىق ازييا جەنە قازاقستان ٷشٸن ٶسۋدٸڭ جاڭا درايۆەرلەرٸ

• جاھاندى جەنە ٶڭٸرلٸك نارىقتار ٷشٸن ٶڭٸرلٸك ىنتىماقتاستىق جەنە اشىقتىلىقتى ارتتىرۋ: جٸبەك جولى, بسۇ, ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق كوميسسييا

• ەكونوميكالىق ٶسۋ ٷشٸن قۇرىلىمدى رەفورمالار: ورتا تابىس تۇزاعىن جەڭۋ جەنە جوعارىلاۋ تابىسى بار ەلدەرگە اۋىسۋ

• قازاقستاندا بيزنەستٸ جٷرگٸزۋ: ٸسكەرلٸك, قارجىلىق جەنە ينۆەستيتسييالىق شولۋ

بٸز سىرتقى فاكتورلار مەن ونىڭ سالدارىن جۇمسارتۋ ٷشٸن ەكونوميكالىق شەشٸمدەرگە جەنە ساياسي ەرەكەتتەرگە, سونىمەن قاتار جاڭا مٷمكٸندٸكتەرگە مەن اعىمدى ترەندتەرگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلەمٸز.

ينتەرنەت پەن كوممۋنيكاتسييا ينفراقۇرىلىمى دامىعان, پاتەنتتٸك بەلسەندٸلٸكتٸڭ جوعارى دەڭگەيٸ, بٸلٸم دەڭگەيٸنٸڭ سالىستىرمالى تٷردە جوعارىلىعىمەن قازاقستان تەحنيكالىق جاڭاشىلدىقتارعا قولايلى جاعداي جاساۋدا. جەرگٸلٸكتٸ ٶنەركەسٸپتەردٸڭ جەتەكشٸلەرٸ جاڭاشا ويلاۋ ولاردىڭ كورپوراتسيياسى ٷشٸن قانداي قۇندىلىقتار تۋدىرىپ, تەجٸريبەلٸك نەتيجەگە قالاي ەسەر ەتەتٸنٸ تۋرالى ٶزدەرٸنٸڭ كٶزقاراستارىن ۇسىنادى. يننوۆاتسييالىقتى دامىتۋ جەنە ينۆەستيتسييالاردى تارتۋ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى قاي سالالاردا جۇمىس ٸستەيدٸ? ٶزٸمٸز ٷشٸن قانداي ساباق الامىز?

قازاقستان 2050 جىلعا قاراي ەلەمنٸڭ 30 جەتەكشٸ ەكونوميكالارىنىڭ بٸرٸ بولۋعا ۇمتىلىسىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن ٶرلەۋ رەفورمالارىن ٸسكە اسىرۋعا كٸرٸستٸ. ەل ەكونوميكاسى مەن قوعام تەۋەلسٸزدٸك العان ۋاقىتتان بەرٸ تەرەڭ ٶزگەرٸستەرگە ۇشىرادى.

قازاقستان ٶزٸنٸڭ ەىدۇ ىنتىماقتاستىعى شەڭبەرٸندە ەلگە كەشەندٸ شولۋ ٶتكٸزۋگە كٸرٸستٸ. قازاقستاننىڭ كەشەندٸ شولۋى ەلدەگٸ دامۋ ٷشٸن نەگٸزگٸ بايلانىستىراتىن شەكتەۋلەردٸ انىقتايدى جەنە ولاردى شەشۋ ٷشٸن ۇسىنىستار جاسايدى.