فوتو: «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترى
دەستٷرلٸ ٶنەر مەن ەدەبيەت – ۇلتتىق ٶنەردٸڭ ٶزەگٸ. تەاتر, كينو, بەينەلەۋ ٶنەرٸ, مۋزىكا كٶبٸنە ەدەبي تۋىندىلارعا سٷيەنەدٸ. روماننان قويىلىم, پوەمادان وپەرا, ەڭگٸمەدەن فيلم تۋۋى – ەدەبيەتتٸڭ ۇلتتىق ٶنەردەگٸ بٸرٸكتٸرۋشٸ كٷش ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
«الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترى ٷشٸن شىعارماشىلىق تۇرعىدان دا, حالىقارالىق مەدەني بايلانىستار تۇرعىسىنان دا 2025 جىل ەرەكشە بەلەستەرگە تولى بولدى. دەستٷرلٸ ٶنەردٸ جاڭعىرتۋ, ۇلتتىڭ تٶل مەدەنيەتٸن كەڭٸنەن ناسيحاتتاۋ, زامان تالابىنا ساي جاڭا باعىتتاردى يگەرۋ جولىندا تەاتر ۇجىمى مازمۇندى جوبالاردى جٷزەگە اسىرىپ, ەلٸمٸزدٸڭ بٸرنەشە ٶڭٸرٸندە جەنە شەتەل ساحنالارىندا ۇلتتىق ٶنەردٸڭ مەرەيٸن اسىردى.
اتاپ ايتاتىن بولساق بٸرجان سالدىڭ شىعارماشىلىعىنان سىر شەرتەتٸن «تەمٸرتاس» رەكۆيەمٸ ساحنالاندى. «تەمٸرتاس» رەكۆيەمٸ بٸرجان سالدىڭ سوڭعى كٷندەرٸ مەن شىعارماشىلىعىنىڭ ماڭىزدى كەزەڭدەرٸن بەينەلەيدٸ. سونداي-اق قازاق حالقىنىڭ قايماعى بۇزىلماعان ەندەرٸ مەن ونىڭ فيلوسوفيياسى تەرەڭ اشىلىپ, دەستٷرلٸ ٶنەرگە سۋساعان كٶرەرمەننٸڭ كٷدٸكتٸ ويىن سەيٸلتتٸ. بٸرجان سالدىڭ شىعارماشىلىعى قازاق ەن ٶرەنٸنٸڭ قازىناسى سانالسا, ونىڭ ٸشٸندەگٸ «تەمٸرتاس» ەنٸ سال-سەرٸسٸنٸڭ مەڭگٸلٸك مۇراسى. «تەمٸرتاس» ارقىلى بٸز بٸرجان سالدى تەك اقىندىق جەنە ەنشٸلٸك قىرىنان عانا ەمەس, ادامدىق بولمىسى جاعىنان دا تانىپ-بٸلەمٸز. رەجيسسەر سالدىڭ بوياماسىز تاعدىرىن كٶرسەتۋ ارقىلى, قازاق حالقىنىڭ بٷگٸنگٸ مەن ەرتەڭٸنە دەگەن تولعانىسىن دا جەتكٸزۋگە تىرىسقان. مەسەلەن, قويىلىمدا دومبىرانى سىندىرىپ, سوڭىندا جوعارى قوياتىن كٶرٸنٸس بار. بۇل جاھاندانۋ زامانىنداعى سىرتتان كەلگەن مەدەنيەت پەن ۇلتتىق ٶنەرٸمٸزدٸڭ اراسىنداعى تارتىستى بەينەلەۋٸ دەپ ۇعىنساق بولادى.
گاسترولدٸك ساپارلار – ۇلتتىق ٶنەردٸ ٶڭٸرلەرگە جەتكٸزگەن اۋقىمدى جۇمىستارعا جالعاستى. الماتى قالاسى مەدەنيەت باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن 2025 جىلدىڭ سەۋٸر مەن ماۋسىم ايلارى ارالىعىندا تەاتر الماتى, جەتٸسۋ, تٷركٸستان, قىزىلوردا, جامبىل, اباي, شىعىس قازاقستان وبلىستارى مەن شىمكەنت قالاسىن قامتىعان اۋقىمدى گاسترولدٸك ساپار ۇيىمداستىردى. بارلىعى 42 قويىلىم ساحنالانىپ, ەر ٶڭٸردەگٸ كٶرەرمەن قاۋىم تەاتر ٶنەرپازدارىن زور قۋانىشپەن قارسى الدى.
الماتى وبلىسىنداعى نارىنقول, كەگەن, شونجى, شەلەك, جاركەنت, ەسٸك, قوناەۆ, قاسكەلەڭ, مىڭباي سىندى ەلدٸمەكەندەردەن باستاپ, جەتٸسۋ ٶڭٸرٸنٸڭ تالدىقورعان, تەكەلٸ, سارقان, بالپىق بي, سارىٶزەك سيياقتى ايماقتارىنداعى قويىلىمدار انشلاگپەن ٶتتٸ. بالالارعا ارنالعان «ەگۋگاي مەن يگيگاي» ەرتەگٸلٸك قويىلىمى جاس كٶرەرمەندەردٸڭ ايرىقشا ىقىلاسىنا يە بولدى.
سىر ەلٸندە قىزىلوردا, شيەلٸ, جاڭاقورعان ايماقتارىنداعى قويىلىمدار دا ەرەكشە ەسەر قالدىردى. تٷركٸستان مەن شىمكەنت قالاسىنداعى ٶنەر ساپارى قازاقى سالت-دەستٷرمەن كٶمكەرٸلگەن «التىباقان», «ايمان-شولپان», «ەگۋگاي مەن يگيگاي» قويىلىمدارىمەن تولىقتى.
تەاتردىڭ بارلىق قويىلىمدارى – جاندى داۋىستا, 20-دان استام ۇلتتىق اسپاپتى مەڭگەرگەن «الاتاۋ» ەتنو-فولكلورلىق انسامبلٸنٸڭ سٷيەمەلدەۋٸمەن ٶتتٸ. سونىمەن قاتار, ترۋپپا قۇرامىندا كەسٸبي بي انسامبلٸ, دەستٷرلٸ ەنشٸلەر, اقىندار مەن جاس اكتەرلەر ٶنەر كٶرسەتتٸ.
گاسترولدٸك ساپار اباي وبلىسى مەن شىعىس قازاقستاندا جالعاسىن تاپتى. سەمەيدەگٸ اباي اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق-دراما تەاترى ٶنەر ۇجىمىن سالتاناتتى تٷردە قارسى الىپ, «ALATAU FM راديوسى» مۋزىكالىق كومەديياسى كٶرەرمەنگە ۇسىنىلدى. قويىلىم بارلىق جاسقا ورتاق مەرەكەلٸك كٶڭٸل-كٷي سىيلاپ, ۇلتتىق تەربيە مەن ادامي قۇندىلىقتاردى ناسيحاتتادى.
ٶسكەمەن قالاسىندا دا ٶنەرپازدار ەرەكشە قوشەمەتكە يە بولدى. ەكٸ تەاتر اراسىندا مەدەني ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلىپ, شىعارماشىلىق بايلانىستى جاڭا دەڭگەيگە كٶتەردٸ.
حالىقارالىق ساحناداعى ٷلكەن جەتٸستٸك
2025 جىلدىڭ ەڭ ماڭىزدى جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ – تەاتردىڭ «Mamluk. سۇلتان بەيبارىس» سپەكتاكلٸنٸڭ تمد ەلدەرٸنٸڭ V جاستار تەاتر فورۋمىندا كٶرسەتٸلٸپ, ا.پ. چەحوۆ اتىنداعى XVII حالىقارالىق تەاتر فەستيۆالٸنە رەسمي تٷردە شاقىرىلۋى بولدى. شٸلدەنٸڭ 8–9 كٷندەرٸ مەسكەۋدەگٸ موسسوۆەت اتىنداعى تەاتر ساحناسىندا وتاندىق ٶنەر بيٸگٸن كٶرسەتتٸ. سۇلتان بەيبارىستىڭ 800 جىلدىعىنا وراي تۇساۋى كەسٸلگەن بۇل قويىلىم – ٶزٸنٸڭ ساحنالىق فورماسى مەن رەجيسسەرلٸك شەشٸمدەرٸ ارقىلى ەرەكشەلەنەدٸ. قويىلىمنىڭ رەجيسسەرٸ – وتاندىق جاس تولقىن رەجيسسەرلەرٸنٸڭ بٸرٸ, «دارىن» مەملەكەتتٸك جاستار سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ, تيۋركسوي-دىڭ «تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ ٷزدٸك رەجيسسەرٸ» فارحاد مولداعالي.
پٸكٸر: د.ە.اباەۆ, رەسەي فەدەراتسيياسىنداعى قازاقستاننىڭ تٶتەنشٸ جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ:
– وسىنداي ەلەمگە بەلگٸلٸ, بەدەلدٸ ا.پ. چەحوۆ اتىنداعى فەستيۆالگە قاتىسىپ, ٶزدەرٸنٸڭ تەڭدەسٸز ٶنەرلەرٸن پاش ەتكەن «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترىنىڭ ۇجىمىنا ەرەكشە العىسىمدى جەتكٸزگٸم كەلەدٸ. ەلٸمٸزدٸڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرگەن قويىلىم بولدى. ٶزٸمٸزدٸڭ ۇلتتىق ەرەكشەلٸگٸمٸزدٸ وسىنداي ٶنەر تۋىندىلارىمىزبەن مەدەنيەت سالاسىندا كٶرسەتٸپ وتىرۋعا بٸز ەرقاشاندا قولداۋ بٸلدٸرۋگە دايىنبىز. بۇل رەجيسسەردىڭ جەنە تەاتر ۇجىمىنىڭ ٷلكەن ەڭبەگٸ. كٶرەرمەندەردٸڭ سٸزدەرگە دەگەن ىستىق ىقىلاسىن كٶردٸڭٸزدەر. قويىلىم ٶتە سەتتٸ ٶتتٸ دەپ ايتا الامىز. تەاتر ۇجىمى بولاشاقتا دا ٷلكەن جەتٸستٸكتەرگە جەتٸپ, ەلەمدٸك دەڭگەيدە قازاق مەدەنيەتٸن تانىتا بەرٸڭٸزدەر دەگٸم كەلەدٸ.
سونىمەن بٸرگە, تەاتردىڭ «Steppes Rhapsody» قويىلىمى ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ تەاتر الاڭدارىنىڭ بٸرٸ سانالاتىن «اۆينون OFF» فەستيۆالٸندە ساحنالانىپ, قازاقتىڭ كٶنە دەستٷرلەرٸ مەن مەدەنيەتٸن حالىقارالىق قاۋىمعا پاش ەتتٸ. بۇل قويىلىمدا «الاتاۋ» تەاترىنىڭ ەسەم ٷنٸ مەن تەرەڭ بيٸ قازاق حالقىنىڭ تاريحىن سٶيلەتتٸ. اتا-بابالارىمىزدىڭ قانىمەن سٸڭگەن كٶشپەندٸلٸك رۋحى, ۇلى دالانىڭ كەڭدٸگٸنەن تۋىنداعان ايقىندىق ساحنادا تەرەڭ ەرٸ مول سەزٸمدەرمەن ورىندالدى. قويىلىمنىڭ العاشقى سەتٸ — «شامان بيٸ» مەن «اقساق قۇلان» كٷيٸنٸڭ ەۋەندەرٸ حالىقتىڭ تەرەڭ فيلوسوفيياسى مەن تاريحي ساناسىن بەينەلەي وتىرىپ, كٶرەرمەندٸ بٸردەن ٶز ەلەمٸنە تارتىپ ەكەتتٸ. دومبىرانىڭ كٷمبٸرٸ, قوبىزدىڭ سىزدى ٷنٸ قازاقتىڭ ٶتكەن دەۋٸرٸن, ونىڭ مەڭگٸلٸك تٸرشٸلٸگٸن كٶرسەتتٸ.
فەستيۆالدٸڭ Co-President-ٸ ارولد داۆيد قويىلىمدى جوعارى باعالاپ, ونىڭ ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ ماڭىزىن اتاپ ٶتتٸ.
پٸكٸر: ارولد داۆيد – فەستيۆالدٸڭ Co-President
مەن فرانتسۋز قاۋىمىنا قازاقتىڭ قازٸرگٸ زامانعى ٶنەرٸن تانىتىپ, ەلٸمٸزدٸڭ باي شىعارماشىلىق ەلەمٸ جايىندا تەرەڭ تٷسٸنٸك بەرۋ ٷشٸن وسى ۇلى ٶنەردٸڭ الاۋىن جاعىپ, قويىلىمدى ۇسىندىم. بٸزدٸڭ فەستيۆالٸمٸزدە جىل سايىن ەلەمنٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن 2000-نان اسا تەاتر مايتالماندارى قاتىسىپ, تٷرلٸ قويىلىمداردى تاڭداپ, ٶز ٶنەر سارايلارىندا كٶرسەتۋ ٷشٸن ولاردى ٶز باعدارلامالارىنا قوسادى. بۇل فەستيۆال — شىعارماشىلىق الماسۋ, كەزدەسۋلەر مەن كەسٸبي تەجٸربيە بٶلٸسۋ الاڭى. وسىلايشا, مەن سٸزدەردٸڭ شىعارماشىلىعىڭىزدىڭ جٷرەگٸنە تەرەڭ ٷڭٸلٸپ, ونى بولاشاقتاعى گاسترولدەر مەن فەستيۆالدەردە قازاقتىڭ ٶنەرٸن كٶرۋگە ىنتا تانىتاتىن كٶپشٸلٸك تابادى دەپ ٷمٸتتەنەمٸن. بٸز مەدەنيەتتەردٸ ٶزارا الماسۋ مەن حالىقارالىق ديالوگ اياسىندا جۇمىس ٸستەپ, ٶزارا تٷسٸنٸستٸك پەن بايلانىستى نىعايتۋ ٷشٸن وسىنداي شىنايى كەزدەسۋلەردٸ قاجەت ەتٸپ وتىرمىز.
رەسپۋبليكا كٷنٸ اياسىنداعى حالىقارالىق مەدەني شارالار دا تەاتر جەتٸستٸگٸن ەسەلەدٸ. الماتى قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن قر ۇلتتىق مەرەكەسٸ – رەسپۋبليكا كٷنٸنە وراي ەستونييا استاناسى تاللين قالاسىندا ٶتكەن مەرەكەلٸك كونتسەرتتە «ۇلىتاۋ» ەتنو-روك توبى ٶنەر كٶرسەتٸپ, قازاق مۋزىكاسىن ەۋروپالىق كٶرەرمەنگە تانىتتى.
بۇل – قازاق ٶنەرٸنٸڭ جاھاندىق كەڭٸستٸكتەگٸ مەرتەبەسٸن كٶتەرگەن ٸرٸ جەتٸستٸكتەردٸڭ بٸرٸ. حالىقارالىق بٸلٸم جەنە كەسٸبي دامۋ باعىتىندا 2025 جىلدىڭ 24 ماۋسىمى مەن 4 شٸلدەسٸ ارالىعىندا تەاتردىڭ 15 قىزمەتكەرٸ مالايزييانىڭ كۋالا-لۋمپۋر قالاسىندا كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىردى. بۇل – تەاتردىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي ماماندار دايارلاۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى قادامداردىڭ بٸرٸ.
جىل قورىتىندىسىندا تەاتر قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ەڭبەگٸ جوعارى دەڭگەيدە باعالاندى. مەدەنيەت قىزمەتكەرلەرٸ كٷنٸنە وراي الما امانجولوۆا پرەزيدەنت جارلىعىمەن «ەرەن ەڭبەگٸ ٷشٸن» مەدالٸمەن ماراپاتتالدى. 47 جىلدىق ەڭبەك ٶتٸلٸ بار كوستيۋمەر ساعىمكٷل قارابالينا مەن اقىن, دراماتۋرگ, «الاش» حالىقارالىق ەدەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ باقىت بەدەلحان الماتى قالاسى ەكٸمٸنٸڭ العىس حاتىنا يە بولدى. رەسپۋبليكا كٷنٸ قارساڭىندا ساعىزباي قارابالين «پاراسات» وردەنٸمەن, ال ينارا اۋباكيروۆا «قۇرمەت بەلگٸسٸ» تٶسبەلگٸسٸمەن ماراپاتتالدى.
سونىمەن قاتار, قازاقستان تەاتر سىنشىلارى بٸرلەستٸگٸنٸڭ VII مەرتە ۇيىمداستىرىلعان «سىنشىلار جٷلدەسٸ – 2025-تە» ەدٸلەت تامەنوۆ «تەمٸرتاس» سپەكتاكلٸ ٷشٸن «دراما سپەكتاكلٸنٸڭ جىل حورەوگرافى» نوميناتسيياسىن جەڭٸپ الدى. ال «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترى «رەسپۋبليكالىق گاسترولدٸك ساپارلار» باعىتى بويىنشا 1-ورىن يەلەنسە, بالالارعا ارنالعان «ەگۋگاي مەن يگيگاي» ەرتەگٸسٸ 7 637 كٶرەرمەن جيناپ, 4-ورىنعا يە بولدى.
الماتى قالاسى مەدەنيەت باسقارماسىنا قاراستى «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترى جانىنداعى كٶرۋ جەنە ەستۋ مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردىڭ مەدەني دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ بٶلٸمٸنٸڭ ٶنەرپازدارىنان قۇرالعان «اتامۇرا» ۇلت-اسپاپتار انسامبلٸ, «ارمانداستار», «ەن-جٷرەك», «دوس» ۆوكالدى-اسپاپتى انسامبلدەرٸ تۇراقتى جۇمىس ٸستەيدٸ. ولار الماتى قالاسىنىڭ «اق قايىڭ», «سپۋتنيك», «كٶكتەم» شيپاجايلارىندا, ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرلەرٸنە ارنالعان رەسپۋبليكالىق گوسپيتالدا بٸرنەشە رەت كونتسەرت بەردٸ.
سوقىرلار مەدەنيەت ٷيٸندە مەملەكەتتٸك مەرەكەلەرگە جەنە حالقىمىزدىڭ بەلگٸلٸ تۇلعالارىنا ارنالعان ٸس-شارالار: اتاپ ايتقاندا, اقىندار قادىر مىرزا-ەلٸنٸڭ 90 جىلدىعى مەن م.ماقاتاەۆتىڭ تۋعان كٷنٸ, ەنشٸ-كومپوزيتور ەسكەندٸر حاسانعاليەۆتٸڭ 85 جىلدىعى, كٷيشٸ نۇرعيسا تٸلەنديەۆتٸڭ 100 جىلدىعى, ت.ب. لايىقتى اتالىپ ٶتسە, ٶمٸردەن ەرتە كەتكەن ەرٸپتەسٸمٸز ارنۇر ەلٸمحانوۆتى ەسكە الۋ كەشٸ ۇيىمداستىرىلدى.
ٶنەرلٸ جاندارمەن تانىستىراتىن, تالانتتىلاردى انىقتايتىن ەڭ ۇتىمدى جوبامىز - زاعيپ دۋەتتەر اراسىنداعى ٸٸ حالىقارالىق «ەكٸ جۇلدىز» ەن فەستيۆالٸ 22 قازان كٷنٸ جوعارى دەرەجەدە ٶتكٸزٸلٸپ, وعان وبلىستاردان جەنە قىرعىزستان, ٶزبەكستان - بارلىعى 10 جۇپ ٶزارا سىنعا تٷستٸ. جەڭٸمپازدار اقشالاي جەنە زاتتاي سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى.
الماتى قالاسى كٷنٸنە جەنە ۇلى جەڭٸستٸڭ 80 جىلدىعىنا وراي الماتى قالاسى مەدەنيەت باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن ەستۋ مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردان قۇرالعان بي ۇجىمدارى اراسىندا «جەڭٸس ۆالسٸ» اتتى ح رەسپۋبليكالىق دەستٷرلٸ بي فەستيۆالٸ بولىپ ٶتتٸ. وقۋشىلاردىڭ يننوۆاتسييالىق شىعارماشىلىق ورتالىعىنىڭ اكت زالىندا ٶتكەن بەكزات ٶنەر دوداسىنا اقتٶبە, اتىراۋ, ٶسكەمەن, سەمەي, استانا, كٶكشەتاۋ, بارلىعى 9 ٶڭٸردەن كەلگەن بي ۇجىمدارى قاتىستى.
سونداي-اق, 23-25 قازاندا بەلارۋس رەسپۋبليكاسى, مينسك قالاسىندا ٶتكەن ەستۋ قابٸلەتٸ بۇزىلعان ارداگەرلەردٸڭ II حالىقارالىق كٶركەم شىعارماشىلىق فەستيۆالٸنە قاتىسقان مەڭدٸباەۆ ەلٸم «يشارا ەنٸ» نوميناتسيياسىندا «وتان – انا» ەنٸن ورىنداپ, ەر ورىنداۋشىلار اراسىندا باس جٷلدەنٸ جەڭدٸ.
25-28 قىركٷيەكتە ٶزبەكستاندا ٶتكەن ەستۋ قابٸلەتٸ ناشار مٷگەدەكتەر اراسىنداعى ازييا چەمپيوناتىندا ن.ا.جۋكوۆسكايا كلاسسيكا بويىنشا 1-ورىندى جەنە ەيەل ارداگەرلەر اراسىندا بليتس ويىنى بويىنشا 1-ورىندى يەلەنسە, 64- شاشكادان ەلەم كۋبوگىندا ا.ج.مەڭدٸباەۆ راپيدتەن 1-ورىن جەنە ەرلەر اراسىندا كلاسسيكادان 3-ورىن الدى.
جىل سوڭىندا تەاتردا تاعى بٸر ماڭىزدى شىعارماشىلىق باستاما قولعا الىندى. رەجيسسەر مەيرام حابيبۋللين دايىنداعان «قايران اباي» سپەكتاكلٸ كٶركەمدٸك كەڭەستٸڭ قاراۋىنا ۇسىنىلىپ, ماقۇلداندى. قويىلىم قازاق رۋحانيياتىنىڭ تەمٸرقازىعى ابايدىڭ تۇلعاسىن زاماناۋي ساحنادا جاڭا قىرىنان تانىتۋعا باعىتتالعان. اتالعان سپەكتاكل مەن جوسپارداعى «قورلان» قويىلىمى كٶرەرمەنگە الداعى پرەمەرالاردا جول تارتپاق.
2025 جىل «الاتاۋ» دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترى ٷشٸن شىعارماشىلىق ٶرلەۋ جىلى بولدى. تەاتر: ۇلتتىق ٶنەردٸ ايماقتارعا كەڭٸنەن ناسيحاتتادى, حالىقارالىق فەستيۆالدەردە قازاقستان مەدەنيەتٸن جوعارى دەڭگەيدە تانىتتى, جاڭا قويىلىمدارمەن رەپەرتۋارىن تولىقتىردى, كەسٸبي سەرٸكتەستٸك اياسىن كەڭەيتتٸ, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەۋدٸ باستى ماقسات ەتكەنٸن ناقتى ٸستەرٸمەن دەلەلدەدٸ.
ورتالىق ازيياداعى جالعىز دەستٷرلٸ ٶنەر تەاترى رەتٸندە «الاتاۋ» الداعى ۋاقىتتا دا ۇلتتىق ٶنەردٸ ەلەمگە تانىتىپ, رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ جارقىن ٷلگٸسٸ بولۋدى جالعاستىراتىنى سٶزسٸز.
