11 جەلتوقسان كٷنٸ اقش-تىڭ دەرٸ-دەرمەك ساپاسىن باقىلايتىن مەكەمەسٸ (Food and Drug administration) Pfizer جەنە BioNTech كومپانييالارى بٸرلەسٸپ ەزٸرلەگەن كوروناۆيرۋس ۆاكتسيناسىن ماقۇلدادى.
وسىعان وراي, ۆيدەوٷندەۋ جولداعان اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ ۆاكتسينانى ميلليونداعان ادامدى قۇتقارىپ, پاندەمييانى توقتاتىن "مەديتسينا عاجايىبى" دەپ اتادى.
"بٸز قاۋٸپسٸز ەرٸ تيٸمدٸ ۆاكتسيناعا بار بولعانى توعىز اي ٸشٸندە قول جەتكٸزدٸك. بۇل – تاريحتاعى ەڭ كەرەمەت جەتٸستٸكتەردٸڭ بٸرٸ" دەدٸ ترامپ FDA مەكەمەسٸنٸڭ ۆاكتسينانى ماقۇلداعانىن حابارلاي وتىرىپ.
FDA ماقۇلداۋىنان بٸر كٷن بۇرىن تەۋەلسٸز كەڭەسشٸلەر توبى 16 جەنە 85 جاس ارالىعىنداعى ادامدارعا ارنالعان ەكٸ-دوزالى بۇل ۆاكتسينا پايدالانۋعا جارايدى دەگەن قورىتىندى شىعارعان. ۆاكتسينانى امەريكالىق Pfizer فارماتسەۆتيكالىق كومپانيياسى مەن ونىڭ گەرمانييالىق سەرٸگٸ BioNTech ەزٸرلەدٸ.
Pfizer وسى اپتادا 1,5 ميلليون ادامعا ارنالعان 3 ميلليون دوزانى شىعاراتىنىن حابارلادى.
ۆاكتسينانى بٸرٸنشٸ بولىپ دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتكەرلەرٸ مەن قارتتار ٷيٸنٸڭ تۇرعىندارى قابىلدايدى.
Pfizer/BioNTech ۆاكتسيناسى كٶكتەمگە قاراي جاپپاي قولجەتٸمدٸ بولماق. اقش ٷكٸمەتٸ Pfizer-گە ناۋرىزعا دەيٸن 100 ميلليون دوزاعا تاپسىرىس بەردٸ.
ۆاكتسينا اقش-تا كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنٸڭ ٷشٸنشٸ تولقىنى باستالعاندا ماقۇلدانىپ وتىر. ەلدە ۆيرۋس جۇقتىرعانى راستالعاندار سانى 16 ميلليونعا جۋىقتادى, 295 مىڭ ناۋقاس قايتىس بولدى. كەيٸنگٸ كٷندەرٸ ناۋقاستار سانى ەسەلەپ ارتىپ, اۋرۋحانالارعا سالماق تٷسٸپ وتىر. سالدارىنان شتاتتار كارانتين شارالارىن قايتا ەنگٸزۋگە مەجبٷر بولدى. ال مۇنداي شەكتەۋلەر ەكونوميكاعا سوققى بولىپ تيٸپ جاتىر.
Pfizer-BioNTech ۆاكتسيناسى ەدەتتەگٸدەن قىسقاراق ۋاقىتتا ەزٸرلەنگەندٸكتەن, اقش-تىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جٶنٸندەگٸ شەنەۋنٸكتەرٸ باس ۋايىمى حالىقتى ۆاكتسينانىڭ قاۋٸپسٸز ەرٸ تيٸمدٸ ەكەنٸن سەندٸرۋ بولىپ وتىر.
ۆاكتسينانىڭ تٶتەنشە ماقۇلدانۋى
11 جەلتوقسان كٷنٸ FDA شەشٸمٸ شىقپاس بۇرىن Washington Post گازەتٸ اقش پرەزيدەنتٸ ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ مارك مەدوۋز FDA باسشىسى ستيۆەن حانعا قوڭىراۋ شالىپ, كٷننٸڭ سوڭىنا دەيٸن ۆاكتسينانى ماقۇلداۋى كەرەگٸن بولماسا جۇمىستان شىعاتىنىن ايتقان دەپ حابارلادى.
كەيٸنٸرەك حان پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىمەن بولعان ەڭگٸمەنٸڭ باسىلىم جازعانداي سيپاتتا بولماعانىن ايتتى.
بٸراق ترامپ وسىعان دەيٸن جارييا تٷردە ۆاكتسينانى تەزٸرەك ماقۇلداۋعا شاقىرىپ كەلگەن. Twitter جەلٸسٸندەگٸ جازبالارىندا ول FDA مەكەمەسٸن باياۋ قوزعالاتىن تاسباقاعا تەڭەگەن.
"ۆاكتسينانى ماقۇلداڭىز, دوكتور حانن" دەپ جازدى ترامپ 11 جەلتوقسان كٷنٸ Twitter-اككاۋنتىندا. "ويىن ويناۋدى دوعارىپ, ادامداردى قۇتقارۋدى باستاڭىز".
دەنساۋلىق ساقتاۋ ماماندارى بيلٸكتٸڭ بۇل ساياسي قىسىمىن سىنعا الىپ, مۇنىڭ حالىقتىڭ ۆاكتسيناعا دەگەن سەنٸمٸنە نۇقسان كەلتٸرەتٸنٸن ايتتى.
كەيٸنگٸ ەلەۋمەتتٸك ساۋالنامالار امەريكالىقتاردىڭ جارتىسى عانا جاڭا ۆاكتسينانى الۋعا دايىن ەكەنٸن كٶرسەتكەن. قالعان جارتىسىنىڭ ەلۋ پايىزى تاڭداۋىن ەلٸ جاساماعان, ەلۋ پايىزى ۆاكتسينادان باس تارتقان.
مامانداردىڭ ەسەبٸنشە, بۇقارالىق يممۋنيتەتتٸڭ پايدا بولۋى ٷشٸن اقش حالقىنىڭ كەمٸ 70 پايىزى ۆاكتسينانى سالدىرۋى كەرەك.
Pfizer-BioNTech ۆاكتسيناسى سىناقتىڭ ٷشٸنشٸ كەزەڭٸندە تيٸمدٸلٸگٸنٸڭ 95 پايىز ەكەنٸن كٶرسەتتٸ.
بۇل ۆاكتسينانى ۇلىبريتانييا, كانادا, مەكسيكا, ساۋد ارابيياسى جەنە باحرەين ەلدەرٸ وسىعان دەيٸن-اق ماقۇلداپ قويعان. ەۋرووداق كەلەسٸ اپتالاردا ماقۇلداۋى تيٸس.
اقش بيلٸگٸ سونداي-اق Moderna كومپانيياسىنىڭ ەلٸ ماقۇلدانباعان ۆاكتسيناسىنىڭ قوسىمشا 100 ميلليون دوزاسىنا تاپسىرىس بەرگەنٸن حابارلادى. Moderna كومپانيياسىنا بەرٸلگەن تاپسىرىس وسىمەن 200 ميلليون دوزاعا جەتٸپ وتىر. بۇل 100 ميلليون ادامدى ۆاكتسينالاۋعا جەتەدٸ.
اقش دەرٸ-دەرمەك ساپاسىن باقىلاۋ مەكەمەسٸ Moderna ۆاكتسيناسى جٶنٸندەگٸ شەشٸمٸن وسى ايدىڭ سوڭىنا دەيٸن قابىلداۋى كەرەك. Moderna جارييالانعان ۆاكتسيناسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸ Pfizer/BioNtech ۆاكتسيناسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸمەن شامالاس.
FDA قاراۋىندا Johnson & Johnson جەنە AstraZeneca ۆاكتسينالارى دا بار.
