قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقش-قا رەسمي ساپارى اياسىندا اقش-تىڭ ٸسكەر توپتارى ٶكٸلدەرٸمەن دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتكٸزٸلدٸ. وندا جالپى سوماسى $7 ملرد ارتىق سوماعا ينۆەستيتسييالىق جەنە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى 20-دان استام ەكٸجاقتى ەكونوميكالىق قۇجاتقا قول قويىلدى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
دٶڭگەلەك ٷستەلدٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اقش-تاعى ەلشٸلٸگٸنٸڭ جەنە «Kazakh Invest» ۇلتتىق كومپانيياسىنىڭ قولداۋىمەن اقش-تىڭ ساۋدا پالاتاسى ۇيىمداستىردى. اقش-تىڭ ٸرٸ بيزنەس-كومپانييالارىنىڭ 50-دەن ارتىق ٶكٸلدەرٸ كەزدەسۋگە قاتىستى.
«قازاقستان امەريكالىق بيزنەس ٷشٸن ٷلكەن ەلەۋەتكە يە, ەلەمنٸڭ تٶتەنشە ماڭىزدى ايماعىندا ورنالاسقان», - دەپ اتاپ ٶتتٸ اقش-تىڭ ساۋدا پالاتاسىنىڭ تٶراعاسى توماس دونوحيۋ.
امەريكالىق كاپيتالدىڭ قاتىسۋىمەن جٷزەگە اسىرىلاتىن بٸرلەسكەن جوبالار قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ەرتٷرلٸ سالالارىن قامتيتىن بولادى. مىسالى, ٸس-شارالار بارىسىندا ينۆەستيتسييالىق جەنە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتاماقتاستىق تۋرالى, اۆياتسييالىق جەنە عارىشتىق ٶنەركەسٸپ سالاسىندا, اۋىلشارۋاشىلىعى, كٶلٸك جەنە ت.ب. سالاسىندا جەتەكشٸ امەريكالىق كومپانييالارمەن – Chevron Overseas, W. R. Grace&Co, GE Transportation Parts, Pfizer, John Deere, Amity Technology, Global Beef Investments جەنە باسقالارىمەن كوممەرتسييالىق قۇجاتتارعا قول قويىلدى.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ «تٶرتٸنشٸ ٶنەركەسٸپتٸك رەۆوليۋتسييا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مٷمكٸندٸكتەرٸ» جولداۋىندا كٶرسەتٸلگەن تاپسىرمالارعا سەيكەس, رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكاسىن ساندىق باعىتقا كٶشٸرۋگە باعىتتالعان قۇجاتتارعا قول قويىلدى.
ولاردىڭ ٸشٸندە احقو, «يتپ» دكق جەنە «IBM» اراسىنداعى Astana Startup HUB يت-تەحنوپاركٸنٸڭ بازاسىندا قارجىلىق تەحنولوگييالار بويىنشا ينكۋباتوردى قۇرۋ تۋرالى كەلٸسٸم, «يتپ» دكق جەنە «Global Venture Alliance» اراسىنداعى ٶنەركەسٸپتٸ سانداندىرۋ قورىن قۇرۋ تۋرالى كەلٸسٸم, سونداي-اق «GE Digital» جەنە او «فنب «سامرۇق-قازىنا» ۇەاق» اق اراسىنداعى تەمٸجول كٶلٸگٸن, ەنەرگەتيكانى, مۇناي ٶڭدەۋدٸ جەنە ەكونوميكانىڭ باسقا دا سەكتورلارىن سانداندىرۋ جٶنٸندەگٸ جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ بويىنشا ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸك تۋرالى كەلٸسٸم.
قازاقستان-امەريكا ساۋدا-ەكونوميكالىق جەنە ينۆەستيتسييالىق قارىم-قاتىناستاردى ودان ەرٸ دامىتۋ, سونداي-اق ەكٸ ەلدٸڭ ٸسكەرلٸك توپتارىن جاقىنداستىرۋعا ارنالعان ماڭىزدى مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ اقش-تىڭ ٸرٸ قارجىلىق ينستيتۋتتارىمەن جالپى سوماسى $3 ملرد بٸرلەسكەن ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى جەنە ساۋدا وپەراتسييالارىن قارجىلاندىرۋ تۋرالى قۇجاتتارعا قول قويۋى بولدى.
ياعني, «Kazakh Invest» س.تۇياقباەۆ جەنە «جەكە مەنشٸك شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار كورپوراتسيياسى» قارجىلىق- كرەديتتٸك اگەنتتٸكتٸڭ پرەزيدەنتٸ ر. ۋوشبورمەن OPIC تاراپىنان امەريكالىق كومپانييالاردىڭ قاتىسۋىمەن جوبالاردى قارجىلاندىرۋداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى, سونداي-اق Oppenheimer امەريكالىق قورىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى پيتەر البانومەن بٸرگە, قازاقستانداعى جوبالاردى قارجىلاندىرۋ نەمەسە ينۆەستيتسييا قۇيۋ ٷشٸن امەريكالىق قارجىلىق ينستيتۋتتاردى تارتۋ تۋرالى ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
«قازاقستان نارىعى امەريكالىق ينۆەستورلار ٷشٸن IT جەنە ينجينيرينگ, كٶلٸك جەنە لوگيستيكا, اۋىلشارۋاشىلىعى, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىققا مٷددەلٸلٸگٸنٸڭ تارتىمدىلىعىن بٸلدٸرەتٸن بولىپ سانالادى. ٶز كەزەگٸندە, «Kazakh Invest» قر ٷكٸمەتٸنٸڭ اتىنان بٷكٸل ينۆەستيتسييالىق تسيكل بويىندا – يدەيادان ونى تولىقتاي جٷزەگە اسىرىلعانعا دەيٸن قولدايتىن, سونداي-اق پوست-ينۆەستيتسييالىق قولداۋدى قامتاماسىز ەتەتٸن شەتەلدٸك ينۆەستورلارمەن بٸردەن-بٸر كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزۋشٸ رەتٸندە», - دەپ اتاپ ٶتتٸ, ٸس-شارالار قورىتىندىلارى بويىنشا ساپاربەك تۇياقباەۆ.
ايتا كەتەيٸك, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا «KazakhInvest» بٷكٸلەلەمدٸك بانكپەن بٸرگە 2018-2022 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق ينۆەستيتسييالىق ستراتەگييانى دايىندالعان. جۇمىس ٷش باعىت بويىنشا جٷرگٸزٸلەدٸ: قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسييالىق كليماتىن جاقسارتۋ; تيٸمدٸ وپەراتسييالىق شارالاردى جٷزەگە اسىرۋ جەنە ينۆەستيتسييا تارتۋدىڭ جاڭا ەدٸستەرٸن دايىنداۋ; جەكەشەلەندٸرۋ جەنە مەملەكەتتٸك-جەك مەنشٸك ەرٸپتەستٸك.
ۇلتتىق ستراتەگييادا شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردى تارتۋعا ارنالعان ەلەۋەتتٸ سالالار (اپك, ماشينا قۇرىلىسى, حيمييا جەنە مۇناي حيميياسى, ينفراقۇرىلىم, تاۋ-كەن-مەتاللۋرگييا كەشەنٸ, ساۋدا) جەنە ونىڭ ٷلەسٸنە ەلەمدٸك ينۆەستيتسييانىڭ 80 %-عا جۋىعى كەلەتٸن 11 ەلەۋەتتٸ ەلدەر (اقش, رف, ۇلىبريتانييا, گەرمانييا, فرانتسييا, يتالييا, قحر, جاپونييا, وڭتٷستٸك كورەيا, تٷركييا, باە) انىقتالعان.
2022 جىلعا قاراي پيي جالپى اعىنى 1,26 ەسەگە دەيٸن ارتادى; پيي جالپى كٶلەمٸنٸڭ ٸجٶ-گە قاتىناسى 2022 جىلى 19%-عا دەيٸن ارتادى; تيٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا باعىتتالعان پيي 1,5 ەسەگە; ەكونوميكانىڭ شيكٸزاتتى ەمەس سەكتورىنىڭ نەگٸزگٸ كاپيتالىنداعى ينۆەستيتسييانىڭ كٶلەمٸ 1,46 ەسەگە ارتادى; ەكونوميكانىڭ شيكٸزاتتى ەمەس سەكتورىنىڭ نەگٸزگٸ كاپيتالىنا سالىناتىن سىرتقى ينۆەستيتسييانىڭ كٶلەمٸ 1,5 ەسەگە ارتادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
